Κακός ύπνος και καρκίνος πριν από τα 50: Τα ευρήματα που προκαλούν προβληματισμό στους επιστήμονες

Η αύξηση των περιστατικών καρκίνου σε νεότερες ηλικίες συνεχίζει να προβληματίζει την επιστημονική κοινότητα. Νέα ευρήματα από δύο μεγάλες μελέτες υποδεικνύουν ότι ο κακός ύπνος μπορεί να αποτελεί έναν από τους λόγους που ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι κάτω των 50 ετών διαγιγνώσκονται με καρκίνο.

Ο ύπνος στο μικροσκόπιο: Τι δείχνουν νέες μελέτες για τον κίνδυνο καρκίνου

Ο αριθμός των νεότερων ανθρώπων που διαγιγνώσκονται με τη νόσο έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 80% μέσα σε τρεις δεκαετίες. Παγκοσμίως, τα περιστατικά πρώιμης έναρξης καρκίνου αυξήθηκαν από 1,82 εκατομμύρια το 1990 σε 3,26 εκατομμύρια το 2019, ενώ οι θάνατοι από καρκίνο σε άτομα ηλικίας 40, 30 ετών ή και νεότερα αυξήθηκαν κατά 27%.

Οι ειδικοί προσπαθούν ακόμα να κατανοήσουν τα αίτια πίσω από αυτή την κατακόρυφη άνοδο. Ωστόσο, έρευνα που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) στο Σικάγο –το μεγαλύτερο συνέδριο για τον καρκίνο παγκοσμίως– δείχνει ότι οι διαταραχές ύπνου στους νέους μπορεί να αποτελούν έναν από τους επιβαρυντικούς παράγοντες.

Δύο μελέτες με επικεφαλής το φημισμένο MD Anderson Cancer Center στο Χιούστον του Τέξας, έναν από τους κορυφαίους οργανισμούς έρευνας για τον καρκίνο στον κόσμο,έλυσαν και ανέλυσαν τα δεδομένα υγείας περισσότερων από 18 εκατομμυρίων ενηλίκων στις ΗΠΑ, ηλικίας 18 έως 50 ετών.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με κακές συνήθειες ύπνου είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν πρώιμο καρκίνο:

• Του εντέρου
• Του μαστού
• Της μήτρας
• Των ωοθηκών

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα άτομα κάτω των 50 ετών που είχαν διαγνωστεί με χρόνια αϋπνία αντιμετώπιζαν έως και τριπλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο μέσα σε μία πενταετία. «Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η διαταραχή του ύπνου μπορεί να αποτελεί έναν κλινικά σημαντικό, δυνητικά τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου», σημείωσαν οι ερευνητές.

Γιατί αυξάνονται οι διαγνώσεις καρκίνου στους νέους; Οι επιστήμονες αναζητούν απαντήσεις

Η διερεύνηση των αιτιών πίσω από την αυξανόμενη εμφάνιση καρκίνου σε νεότερες ηλικίες έχει εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMJ Oncology, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι κάτω των 50 ετών χάνουν τη ζωή τους από καρκίνο κάθε χρόνο παγκοσμίως.

Σχολιάζοντας τα νέα ευρήματα, η Claire Coughlan, κλινική επικεφαλής της Bowel Cancer UK, τόνισε ότι παρόλο που ο καρκίνος του εντέρου εξακολουθεί να εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα άνω των 50 ετών, τα διεθνή δεδομένα καταγράφουν μια ανησυχητική αύξηση των περιστατικών στις νεότερες ηλικιακές ομάδες.

Όπως ανέφερε, οι επιστήμονες εξετάζουν τόσο γενετικούς παράγοντες όσο και παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής, ενώ η πιθανή σύνδεση της αϋπνίας με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου θα μπορούσε να προσφέρει νέα στοιχεία για την καλύτερη κατανόηση αυτού του φαινομένου.

Αϋπνία και κίνδυνος καρκίνου: Συσχέτιση ή αιτία; Το ανοσοποιητικό σύστημα στο επίκεντρο 

Ο Dr. David Garley, γενικός γιατρός και διευθυντής του Better Sleep Clinic στο Μπρίστολ της Αγγλίας, τόνισε ότι η επίδραση της αϋπνίας στον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών παθήσεων προσελκύει τεράστιο επιστημονικό ενδιαφέρον. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι μελέτες δείχνουν μια συσχέτιση και όχι μια ξεκάθαρη απόδειξη ότι η έλλειψη ύπνου προκαλεί άμεσα καρκίνο.

Ο Dr. Garley εξήγησε ότι υπάρχουν δύο πιθανές ερμηνείες για αυτή τη σύνδεση:

• Τρόπος ζωής και κόπωση: Όταν κάποιος είναι στερημένος από ύπνο, είναι πιο δύσκολο να ζήσει υγιεινά. Αυτό οδηγεί συχνά σε αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, παχυσαρκία, έλλειψη άσκησης και κάπνισμα – παράγοντες που αποδεδειγμένα αυξάνουν τον κίνδυνο.
• Εξασθένηση του ανοσοποιητικού: Ένας από τους βασικούς ρόλους του ύπνου είναι η αναζωογόνηση του ανοσοποιητικού συστήματος. Αν το ανοσοποιητικό δεχτεί πλήγμα λόγω αϋπνίας, ο οργανισμός γίνεται πιο ευάλωτος σε καρκινογόνους παράγοντες.

Από την άλλη πλευρά, ο ίδιος σημειώνει ότι η σχέση μπορεί να είναι και αντίστροφη: ένας καρκίνος που αναπτύσσεται αθόρυβα στον οργανισμό χωρίς ακόμη εμφανή συμπτώματα, ίσως προκαλεί αλλαγές και διαταραχές στον ύπνο του ασθενούς.

Απαιτείται περισσότερη έρευνα

Η Megan Winter, διευθύντρια ενημέρωσης για την υγεία στο Cancer Research UK, δήλωσε: «Αυτές οι μελέτες εξετάζουν μια πιθανή σύνδεση της αϋπνίας με ορισμένους τύπους καρκίνου σε άτομα κάτω των 50 ετών, αλλά απαιτείται περαιτέρω έρευνα που θα παρακολουθήσει τους ανθρώπους σε βάθος χρόνου προτού βγάλουμε οριστικά συμπεράσματα».

Μέχρι τότε, η ίδια υπενθυμίζει ότι οι καλύτεροι τρόποι για να μειώσουμε τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου παραμένουν:

• Η αποχή από το κάπνισμα.
• Η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.
• Η σωστή προστασία κάτω από τον ήλιο.