Βρετανοί επιστήμονες ανακάλυψαν έναν νέο βιολογικό μηχανισμό που, εξαιτίας της μόλυνσης της ατμόσφαιρας, μπορεί να προκαλέσει καρκίνο των πνευμόνων ακόμη και σε ανθρώπους που δεν κάπνισαν ποτέ στη ζωή τους. Τα μικροσωματίδια των ρύπων μπορούν να επιφέρουν μεταλλάξεις σε συγκεκριμένα γονίδια (EGFR και KRAS), κάτι που με τη σειρά του πυροδοτεί τον καρκίνο.

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Φράνσις Κρικ και του Πανεπιστημιακού Κολλεγίου του Λονδίνου (UCL), με επικεφαλής τον δρα Τσαρλς Σουάντον, οι οποίοι έκαναν τη σχετική ανακοίνωση στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας (ESMO Congress 2022), ευελπιστούν ότι η ανακάλυψη τους θα ανοίξει τον δρόμο για νέες προσεγγίσεις στην πρόληψη και στη θεραπεία του καρκίνου των πνευμόνων ιδίως μεταξύ των μη καπνιστών.

Η έρευνα – Τα «ένοχα» σωματίδια
Τα «ένοχα» μικροσκοπικά σωματίδια ΡΜ 2,5 (διαμέτρου 25 εκατομμυριοστών του μέτρου), που συνήθως βρίσκονται στις εξατμίσεις των οχημάτων και στον καπνό από την καύση των ορυκτών καυσίμων, σχετίζονται κυρίως με τον μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (NSCLC), ο οποίος ευθύνεται για περισσότερους από 250.000 θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο.

«Τα ίδια σωματίδια στον αέρα που προέρχονται από την καύση των ορυκτών καυσίμων και επιβαρύνουν την κλιματική αλλαγή, έχουν άμεση επίπτωση στην ανθρώπινη υγεία μέσω ενός σημαντικού αλλά προηγουμένως παραγνωρισμένου μηχανισμού πρόκλησης καρκίνου στα κύτταρα των πνευμόνων. Ο κίνδυνος για καρκίνο των πνευμόνων από την ρύπανση του αέρα είναι μικρότερος σε σχέση με το κάπνισμα, αλλά δεν έχουμε έλεγχο πάνω στο τι όλοι αναπνέουμε. Παγκοσμίως περισσότεροι άνθρωποι εκτίθενται σε μη ασφαλή επίπεδα μόλυνσης του αέρα από ό,τι σε τοξικά χημικά που υπάρχουν στον καπνό των τσιγάρων», δήλωσε ο Σουάντον.

Τα νέα ευρήματα βασίζονται σε έρευνα εργαστηρίου και σε ανθρώπους, ιδίως πάνω στο γονίδιο EGFR, το οποίο υπάρχει περίπου στους μισούς ανθρώπους με καρκίνο των πνευμόνων που ποτέ δεν κάπνισαν. Η ανάλυση στοιχείων από σχεδόν μισό εκατομμύριο ανθρώπους σε Αγγλία, Ν.Κορέα και Ταϊβάν δείχνει ότι η έκθεση σε αυξημένες συγκεντρώσεις σωματιδίων ΡΜ2,5 στον αέρα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο μεταλλάξεων στο εν λόγω γονίδιο και – εξ αυτού του λόγου – για καρκίνο NSCLC.

Η εργαστηριακή έρευνα έδειξε ότι οι ίδιοι μικροσωματιδιακοί ρύποι προκαλούν μεταλλάξεις και σε ένα γονίδιο (KRAS) που σχετίζεται με τον καρκίνο των πνευμόνων. Βρέθηκε επίσης ότι η ρύπανση του αέρα ωθεί σε αύξηση των μακροφάγων κυττάρων που απελευθερώνουν την ουσία ιντερλευκίνη-1β, η οποία με τη σειρά της διευκολύνει την επέκταση των κυττάρων με τις μεταλλάξεις στο γονίδιο EGFR.

Οι ερευνητές βρήκαν ότι μεταλλάξεις στα γονίδια EGFR και KRAS υπάρχουν στην πραγματικότητα και σε φυσιολογικό ιστό των πνευμόνων, πιθανώς λόγω της γήρανσης. Όταν τα κύτταρα των πνευμόνων με αυτές τις προϋπάρχουσες μεταλλάξεις εκτίθενται σε ρύπανση του αέρα, αυξάνεται η πιθανότητα καρκίνου και μάλιστα με ρυθμό ταχύτερο από ό,τι αν τα εν λόγω κύτταρα δεν είχαν εκτεθεί στους ρύπους.

«Το επόμενο βήμα», σύμφωνα με τον Σουάντον, «είναι να ανακαλύψουμε γιατί μερικά κύτταρα των πνευμόνων με μεταλλάξεις γίνονται καρκινικά όταν εκτίθενται στους ρύπους, ενώ άλλα όχι».

Ο δρ Τόνι Μοκ του Κινεζικού Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ, δήλωσε ότι «η νέα έρευνα είναι ενδιαφέρουσα, επειδή σημαίνει ότι μπορούμε να αναρωτηθούμε αν στο μέλλον θα καταστεί δυνατό να χρησιμοποιήσουμε τις εξετάσεις των πνευμόνων για να βρούμε προκαρκινικές αλλοιώσεις στους πνεύμονες και στη συνέχεια να προσπαθήσουμε να τις αναστρέψουμε με φάρμακα όπως οι αναστολείς της ιντερλευκίνης-1β. Προς το παρόν, δεν ξέρουμε αν θα είναι εφικτό να να χρησιμοποιήσουμε το ‘προφίλ’ του γονιδίου EGFR στο αίμα ή σε άλλα δείγματα για να εντοπίσουμε εκείνους τους μη καπνιστές που έχουν προδιάθεση για καρκίνο των πνευμόνων».

Σε κάθε περίπτωση, οι επιστήμονες επεσήμαναν τη σημασία της μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος παθήσεων των πνευμόνων, μεταξύ άλλων του καρκίνου. Όπως ανέφερε ο Σουάντον, «γνωρίζαμε εδώ και πολύ καιρό για τη σχέση ανάμεσα στη ρύπανση και στον καρκίνο των πνευμόνων, όμως τώρα πια έχουμε και μια πιθανή εξήγηση γι’ αυτήν. Καθώς η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων πάει χέρι-χέρι με την ρύπανση και τις εκπομπές άνθρακα, έχουμε κάθε λόγο να αντιμετωπίσουμε αυτά τα θέματα, τόσο για περιβαλλοντικούς όσο και για λόγους υγείας».

Η ρύπανση του αέρα σε ανοικτούς και κλειστούς χώρους συμβάλλει σε σχεδόν έξι εκατομμύρια πρόωρους τοκετούς ετησίως και στη γέννηση σχεδόν τριών εκατομμυρίων λιποβαρών μωρών παγκοσμίως κάθε χρόνο, σύμφωνα με νέα αμερικανική επιστημονική μελέτη, την πιο ολοκληρωμένη του είδους της μέχρι σήμερα.

Οι ερευνητές των πανεπιστημίων Καλιφόρνια-Σαν Φρανσίσκο και Ουάσινγκτον, με επικεφαλής τον επιδημιολόγο δρα Ρακές Γκος, οι οποίοι ανέλυσαν στοιχεία για 204 χώρες και έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «PLoS Medicine», εκτιμούν ότι οι πρόωροι και λιποβαρείς τοκετοί θα μπορούσαν να μειωθούν κατά περίπου 78%, εάν η ρύπανση του αέρα ελαχιστοποιείτο σε ορισμένες περιοχές, κυρίως στη ΝΑ Ασία και στην υποσαχάρια Αφρική, όπου (η ρύπανση) στους εσωτερικούς χώρους είναι πολύ συχνό φαινόμενο και τα ποσοστά πρόωρων τοκετών τα υψηλότερα στον κόσμο.

Τι έδειξε η μελέτη
Η ρύπανση, λόγω αιωρούμενων και εισπνεόμενων μικροσωματιδίων, επηρεάζει από πολλές πλευρές την κύηση. Συνεχώς αυξάνονται οι ενδείξεις -από μελέτες- ότι η ρύπανση του αέρα αποτελεί βασική αιτία των πρόωρων τοκετών και των γεννήσεων μωρών με βάρος χαμηλότερο του κανονικού.

Ο πρόωρος τοκετός είναι η κύρια αιτία θνησιμότητας των νεογνών διεθνώς (πάνω από 15 εκατομμύρια θάνατοι μωρών ετησίως). Από την άλλη πλευρά, τα πρόωρα ή λιποβαρή μωρά έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν αργότερα στη ζωή τους διάφορα προβλήματα υγείας.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι το 92% του πληθυσμού της Γης ζει σε συνθήκες ρύπανσης της ατμόσφαιρας, ενώ περίπου ο μισός πληθυσμός (49%) επιβαρύνεται και με κακής ποιότητας αέρα μέσα στο σπίτι, κυρίως από την καύση ξύλων, άνθρακα και βιομάζας για θέρμανση και μαγείρεμα.

Οι 49 από τις 50 πόλεις με τη μεγαλύτερη ρύπανση αέρα στον κόσμο βρίσκονται στο Μπαγκλαντές, στο Πακιστάν, στην Κίνα και την Ινδία. Το πρόβλημα, όμως, αφορά ακόμη και ανεπτυγμένες χώρες, καθώς π.χ. στις ΗΠΑ εκτιμάται ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση συμβάλλει σε σχεδόν 12.000 πρόωρους τοκετούς τον χρόνο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στη Θεσσαλονίκη δύο Ινδοί ναυτικοί κρίθηκαν αθώοι για τη θαλάσσια ρύπανση, έκτασης 300 τ.μ. που προκάλεσε το πλοίο τους, στην περιοχή του λιμανιού.

Σύμφωνα με την δικαστική απόφαση στη Θεσσαλονίκη δεν προέκυψαν ευθύνες, ούτε εκ προθέσεως , ούτε εξ αμελείας, για τους δύο κατηγορούμενους, πλοίαρχο και πρώτο μηχανικό. Οι δύο Ινδοί ναυτικοί συνελήφθησαν από άνδρες του Λιμεναρχείου Θεσσαλονίκης, όταν διαπιστώθηκε διαρροή στερεών καυσίμων από το σύστημα φιλτραρίσματος που διαθέτει το εμπορικό πλοίο, στις 2 Ιανουαρίου 2021. Και οι δύο κατηγορούμενοι, κατά τις απολογίες τους, αρνήθηκαν τις κατηγορίες, λέγοντας ότι δεν αντιλήφθηκαν τη διαρροή, σημειώνει το GRTimes.

«Δεν φαινόταν από το πλοίο αλλιώς θα το είχαν σταματήσει. Δεν γνώριζαν την αιτία της ρύπανσης και είπαν ότι δεν είχαν ενδείξεις. Ήταν ατυχηματικό γεγονός, δεν προκλήθηκε από κακή διαχείριση. Δεν είχαν δόλο. Το πλοίο είχε περάσει από ετήσια επιθεώρηση και είχε πιστοποιητικά. Η ρύπανση ήταν ελέγξιμη και σε 24 ώρες καθάρισε», κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ο υποπλοίαρχος του Λιμενικού Σώματος, ο οποίος επιλήφθηκε της έρευνας.

https://www.newsit.gr

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη νέα έκδοση Περιβάλλον και Υγεία του Εθνικού Κέντρου Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΚΠΑΑ), περισσότεροι από 8.500 θάνατοι θα μπορούσαν να προληφθούν ετησίως στη χώρα μας, εάν μειώνονταν οι συγκεντρώσεις ατμοσφαιρικής ρύπανσης, αλλά και οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Όπως υπογραμμίζουν οι επικεφαλής των ερευνών στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, «η προστασία της δημόσιας υγείας συντελείται και μέσω της προστασίας του περιβάλλοντος».

Η έκδοση στηρίχθηκε στις έρευνες «Επιδράσεις στην υγεία από την ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ελλάδα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, με επικεφαλής την καθηγήτρια Ε.Κ. Κατσουγιάννη, και «Κλιματική Αλλαγή και Υγεία» του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, με επικεφαλής τον καθηγητή Ν. Μιχαλόπουλο, δίδεται δε στη δημοσιότητα ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος (5/6), αναδεικνύοντας με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο αφενός τη σύνδεση της κατάστασης του περιβάλλοντος με την υγεία των πολιτών και αφετέρου την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις έρευνες και με βάση τα συνιστώμενα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) επίπεδα, 6.487 θάνατοι μπορεί να αποδοθούν στην έκθεση μικροσωματιδίων (ΡΜ2.5) ετησίως στα αστικά και ημιαστικά κέντρα, με τα μεγαλύτερα ποσοστά καταγραφής να αφορούν τους πληθυσμούς της Αθήνας (58%) και της Θεσσαλονίκης (13%), και 2.115 θάνατοι στις αγροτικές περιοχές, όπου η συγκέντρωση πληθυσμού είναι μεν μικρότερη σε σχέση με τα αστικά κέντρα, η μέση ηλικία τους όμως είναι μεγαλύτερη, δηλαδή υπάρχουν περισσότεροι ηλικιωμένοι άνθρωποι, που είναι πιο ευάλωτοι στις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Ειδικά στο κέντρο της Αθήνας, οι μακροχρόνιες επιπτώσεις του διοξειδίου του αζώτου (ΝΟ2) αντιστοιχούν σε 160 θανάτους.

«Όπως φαίνεται από την έρευνα, η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί πολύ περισσότερους θανάτους ακόμα και από πανδημίες όπως αυτή της Covid-19» δηλώνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο διευθυντής του ΕΚΠΑΑ, Πέτρος Βαρελίδης.

Όπως επισημαίνει, «κατά τη διάρκεια της λήψης των περιοριστικών μέτρων διαπιστώθηκε μείωση κατά 1/3 της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, γεγονός που σίγουρα έχει μια θετική επίδραση στην ανθρώπινη υγεία», και προσθέτει ότι «σημασία έχει να δούμε στο τέλος του έτους ποια είναι η μέση τιμή της ετήσιας ρύπανσης».

Όπως έκανε γνωστό ο κ. Βαρελίδης, το ΕΚΠΑΑ βρίσκεται σε φάση ανάθεσης μελέτης για τη διεξοδική έρευνα όσον αφορά τα επίπεδα της μείωσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση κατά τη διάρκεια των μέτρων που ελήφθησαν εξαιτίας της πανδημίας.

Η καθηγήτρια Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ Κλέα Κατσουγιάννη δηλώνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ:

Για τα αποτελέσματα της έρευνας «εκτιμήθηκε ο αποδοτέος αριθμός θανάτων και εισαγωγών επειγόντων περιστατικών στη βραχυχρόνια και μακροχρόνια έκθεση στα αιωρούμενα ατμοσφαιρικά σωματίδια και σε αέριους ρύπους για τα αστικά κέντρα και κατά περιφέρεια και αστικότητα».

Όπως αναφέρει η καθηγήτρια, «το κύριο πρόβλημα ρύπανσης είναι οι υψηλές συγκεντρώσεις σωματιδίων, ενώ το διοξείδιο του αζώτου και το όζον είναι σχετικά υψηλά και ενδεχομένως να αποτελέσουν αυξανόμενο πρόβλημα στο μέλλον» και προσθέτει:

«Οι κάτοικοι των μεγάλων αστικών κέντρων θα ωφεληθούν σημαντικά αν οι συγκεντρώσεις των ρύπων μειωθούν στα επίπεδα που συνιστώνται από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας».

Όσον αφορά τα ενδεχόμενα οφέλη από τα μέτρα μείωσης της κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η κ. Κατσουγιάννη εκφράζει τη βεβαιότητα ότι «θα έχουν προληφθεί ορισμένοι θάνατοι και άλλα προβλήματα υγείας από τη μείωση τουλάχιστον της βραχυχρόνιας έκθεσης».

Ωστόσο, σχετικά με την επίδραση της έκθεσης στην εξέλιξη της Covid-19, επισημαίνει πως «είναι πιθανό ότι μακροχρονίως εκτεθειμένα στη ρύπανση άτομα γίνονται πιο ευάλωτα, λόγω της μεγαλύτερης πιθανότητας εμφάνισης χρόνιων αναπνευστικών νοημάτων, στις συνέπειες του κορονοϊού».

Αν και «η πλήρης αποτίμησή τους θα γίνει όταν θα είναι όλα τα απαραίτητα δεδομένα διαθέσιμα, σίγουρα πάντως οι παρεμβάσεις για την επιδημία θα οδηγήσουν σε συμπεράσματα σχετικά με τα πιθανά οφέλη από την μείωση της έκθεσης στους επικίνδυνους ρύπους», τονίζει η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ.

Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής

Ως προς την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην υγεία των πολιτών, τα αποτελέσματα της έρευνας προβλέπουν, σύμφωνα με τις πλέον μετριοπαθείς προβλέψεις, ότι ο αριθμός ημερών με ισχυρή θερμική επιβάρυνση για τον πληθυσμό της Αθήνας αναμένεται να αυξηθεί κατά 50% στο εγγύς μέλλον (2021-2050), με περαιτέρω αύξηση μέχρι τα τέλη του 21ου αιώνα, σε σύγκριση με την περίοδο αναφοράς 1961-1990.

Μάλιστα, το δυσμενέστερο κλιματικό σενάριο προβλέπει ότι ο αριθμός των ωρών με μεγάλη δυσφορία στην περιοχή της Αθήνας πρόκειται να αυξηθεί σε ποσοστό που υπερβαίνει το 150% στο απώτερο μέλλον (2071-2100) σε σχέση με την τελευταία 30ετία του 20ού αιώνα (1971-2000).

Όπως αναφέρει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης Νίκος Μιχαλόπουλος, «τα αποτελέσματα της μεγάλης πλειοψηφίας των κλιματικών μοντέλων, συμφωνούν στο ότι η Νότια Ευρώπη αναμένεται να είναι από τις περιοχές του πλανήτη που θα πληγούν ιδιαίτερα από τα ισχυρά κύματα ζέστης, ενώ διαπιστώνεται και ισχυρή τάση για άνοδο της ξηρασίας στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Κατά συνέπεια, και η Ελλάδα είναι από τις χώρες οι οποίες θα πρέπει να βρίσκονται σε επιφυλακή για την αντιμετώπιση πιθανών ακραίων περιστάσεων που μπορεί να πλήξουν καίρια την υγεία των πολιτών αλλά και τομείς της οικονομικής δραστηριότητας».

Σύμφωνα με τον κ. Μιχαλόπουλο, που είναι επίσης διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών, Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Αστεροσκοπείου, «στην έκθεση του ΕΚΠΑΑ περιγράφονται αναλυτικά οι πιθανοί κίνδυνοι για την υγεία του πληθυσμού της χώρας, τους οποίους μπορεί να επιφέρει η αναμενόμενη κλιματική αλλαγή, λόγω θερμικής καταπόνησης και λόγω της πιθανής μετάδοσης ασθενειών μέσω κουνουπιών φορέων».

Όπως εξηγεί ο καθηγητής, «αυτή η επιλογή έγινε καθώς οι πιθανές άμεσες επιπτώσεις στην υγεία που μπορεί να προκύψουν λόγω των επιδράσεων της κλιματικής αλλαγής στους δύο αυτούς τομείς, μπορεί να είναι εξαιρετικά σοβαρές και γενικευμένες σε μεγάλα τμήματα του ελληνικού πληθυσμού».

Ποια είναι τα μέτρα που απαιτούνται για τον περιορισμό του φαινομένου;

Σύμφωνα με τον κ. Βαρελίδη, «η προώθηση της ηλεκτροκίνησης και της βιώσιμης κινητικότητας είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό μέτρο για την αντιμετώπιση του φαινομένου της ρύπανσης. Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα προβλέπει επίσης πολύ σημαντικά μέτρα για τη μείωση των εκπομπών CO2, καθώς επίσης και η προώθηση του βιοαερίου για την αξιοποίηση των αποβλήτων, η ενίσχυση των ΑΠΕ, η αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος της χώρας, αλλά και ο καθορισμός τομεακών πολιτικών προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή (π.χ., γεωργία τουρισμός κλπ.), για τις οποίες απαιτούνται εθνικά μέτρα».

Σχολιάζοντας την επικείμενη μετεξέλιξη του ΕΚΠΑΑ σε Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής αλλαγής, με βάση τις προβλέψεις του νέου περιβαλλοντικού νόμου, ο κ. Βαρελίδης, τη χαρακτήρισε ως ένα πολύ σημαντικό βήμα για την ενίσχυση του ρόλου και του κύρους του.

Τέλος, όπως επισημαίνει στον πρόλογο της έκδοσης η απερχόμενη πρόεδρος του ΔΣ ΕΚΠΑΑ, Ζωή Βροντίση, «οι μέχρι τώρα ρυθμίσεις περιβαλλοντικής προστασίας αντιμετωπίζουν το περιβάλλον και τη φύση ως εμπόδιο ευημερίας. Αντίθετα, η έκδοση αυτή τονίζει ότι η λήψη ουσιαστικών μέτρων περιβαλλοντικής προστασίας είναι μέρος της λύσης».

(Πηγή πληροφοριών: ΑΠΕ – ΜΠΕ)

Στη δημοσιότητα δόθηκαν εικόνες από τους δορυφόρους της NASA και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος που αποκαλύπτουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπναση στην Κίνα μειώθηκε μετά την έξαρση της επιδημίας του κορωνοϊού.

Η παραγωγή σε πολλά εργοστάσια έχει σταματήσει και οι μετακινήσεις των πολιτών έχει περιοριστεί για να αποτραπεί η εξάπλωση του ιού. Στην ηπειρωτική Κίνα, δεκάδες χιλιάδες περιπτώσεις είναι επιβεβαιωμένα κρούσματα με πάνω από 2.700 νεκρούς.

Από την 1η έως την 20η Ιανουαρίου, οι εικόνες δείχνουν υψηλότερα επίπεδα διοξειδίου του αζώτου στην Κίνα, ενός από τους πιο σημαντικούς αέριους ρύπους, αλλά από τις 10 έως τις 25 Φεβρουαρίου, τα ίχνη του είναι ελάχιστα ορατά.

Το διοξείδιο του αζώτου είναι ένα κίτρινο-καφέ αέριο που εκπέμπεται από μηχανοκίνητα οχήματα, σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Μπορεί να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα, όπως βήχα, άσθμα και δυσκολία στην αναπνοή.

Οι επιστήμονες της NASA λένε ότι η πτώση των επιπέδων του διοξειδίου του αζώτου ήταν αρχικά πιο ορατή από την πόλη Ουχάν, όπου ξεκίνησε η διασπορά του κορωνοϊού.

«Είναι η πρώτη φορά που έχω δει μια τόσο δραματική πτώση σε μια τέτοια ευρεία περιοχή για ένα συγκεκριμένο γεγονός», δήλωσε η Fei Liu, ερευνήτρια της ποιότητας του αέρα στο κέντρο πτήσεων Goddard Space Flight της NASA

Η ρύπανση τείνει να μειωθεί από το Νέο Σεληνιακό Έτος, καθώς πολλές επιχειρήσεις κλείνουν για εορτασμούς, ωστόσο, οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτή η μείωση δεν είναι απλώς αποτέλεσμα διακοπών ή καιρικών συνθηκών.

«Φέτος, ο ρυθμός μείωσης είναι πιο σημαντικός από ότι τα προηγούμενα χρόνια και έχει διαρκέσει περισσότερο», επισήμανε η Liu.

 

topontiki

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποστέλλει αιτιολογημένη γνώμη στην Ελλάδα προκειμένου να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της οδηγίας 2008/50/ΕΚ για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, καλώντας τη να εξασφαλίζει αξιόπιστες μετρήσεις, να ενημερώνει το κοινό και να δίνει στοιχεία για την ατμοσφαιρική ρύπανση, καθώς και για την αποτελεσματικότητα των μέτρων για την ανάσχεση αυτής της ρύπανσης.

Στη συγκεκριμένη υπόθεση, σύμφωνα με ανακοίνωση της Επιτροπής, «η Ελλάδα δεν γνωστοποίησε στοιχεία για την κατάσταση που επικρατεί στο σύνολο της επικράτειάς της και δεν εξασφάλισε την παροχή στοιχείων σχετικά με τα σημεία όπου εμφανίζονται οι υψηλότερες συγκεντρώσεις διοξειδίου του αζώτου (NO2) στις οποίες είναι πιθανόν να εκτίθεται ο πληθυσμός». Αυτό οφείλεται, τονίζει η Επιτροπή, «στην εσφαλμένη τοποθεσία και ανεπάρκεια των σημείων δειγματοληψίας σε ορισμένους οικισμούς».

Η Ελλάδα, σύμφωνα με το ίδιο κείμενο, «έλαβε επίσης ανεπαρκή μέτρα για την όσο το δυνατόν συντομότερη μείωση της ρύπανσης από NO2 στην Αθήνα, η οποία υπερβαíνει το ανώτατο όριο από το 2010».

Τον Ιανουάριο του 2019 απεστάλη προειδοποιητική επιστολή. Δεδομένου ότι η εν λόγω χώρα εξακολουθεί να μην έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της, η Επιτροπή αποστέλλει πλέον αιτιολογημένη γνώμη.

Η Ελλάδα έχει προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να λάβει τα αναγκαία μέτρα για την ορθή λειτουργία του συστήματος παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, διαφορετικά η Επιτροπή μπορεί να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Προειδοποιητική επιστολή σε Ρουμανία, Ελλάδα και Μάλτα

Παράλληλα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή προς τη Ρουμανία, την Ελλάδα και τη Μάλτα προκειμένου να εγκρίνουν τα πρώτα εθνικά τους προγράμματα ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και να τα κοινοποιήσουν στην Επιτροπή, όπως απαιτείται βάσει της οδηγίας (ΕΕ) 2016/2284 σχετικά με τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμοσφαιρικών ρύπων.

Τα κράτη μέλη όφειλαν να υποβάλουν στην Επιτροπή το πρώτο εθνικό τους πρόγραμμα ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης έως την 1η Απριλίου 2019.

Προς το παρόν, και παρά τις προηγούμενες υπενθυμίσεις, σημειώνεται στο κείμενο της Επιτροπής η Ελλάδα, η Μάλτα και η Ρουμανία δεν έχουν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει προειδοποιητική επιστολή, δίνοντας στις εν λόγω χώρες προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν, να εγκρίνουν και να κοινοποιήσουν τα προγράμματά τους. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στις ρουμανικές, τις ελληνικές και τις μαλτεζικές αρχές.

 

topontiki

Η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με επιβλαβείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, συμπεριλαμβανομένου του αυξημένου κινδύνου καρδιακής νόσου και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο The Journal of Physiology από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ δείχνει ότι οι γνώσεις που έχουμε σχετικά με το πώς η ρύπανση βλάπτει τις καρδιές των θαλάσσιων ειδών μπορεί να εφαρμοστεί στον άνθρωπο, καθώς οι βασικοί μηχανισμοί είναι παρόμοιοι. Με άλλα λόγια, η γνώση που αποκτήθηκε από το θαλάσσιο οικοσύστημα θα μπορούσε να βοηθήσει στην προστασία του κλίματος και της υγείας του πλανήτη μας, βοηθώντας ταυτόχρονα την ανθρώπινη υγεία.

Περίπου 11.000 στεφανιαίες νόσοι και θάνατοι από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο στο Ηνωμένο Βασίλειο κάθε χρόνο οφείλονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση, ειδικά των αιωρούμενων σωματιδίων (PM), των μικρών σωματιδίων στον αέρα που προκαλούν προβλήματα υγείας. Τα PM2.5 είναι ένας από τους πιο επικίνδυνους τύπους PM.

Οι ερευνητές εξέτασαν όλα τα σπονδυλωτά και επικεντρώθηκαν ιδιαίτερα σε μια σειρά ενώσεων που προσκολλώνται στην επιφάνεια των σωματιδίων PM, και ονομάζονται πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAH). Η ποσότητα των PAH στα αιωρούμενα σωματίδια σχετίζεται με την επιβλαβή επίδραση που έχει η ατμοσφαιρική ρύπανση στην καρδιά.

Ενώ η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι γνωστό πως είναι επικίνδυνη για τον άνθρωπο, στην πραγματικότητα αυτό το θέμα διερευνάται ευρέως μόνο τα τελευταία πέντε χρόνια. Στα θαλάσσια είδη, ωστόσο, ο μηχανισμός με τον οποίο τα PAH προκαλούν καρδιακά προβλήματα είναι ήδη γνωστός.

Μελέτες μετά την πετρελαιοκηλίδα της Exxon Valdez το 1999 έδειξαν ότι το οικοσύστημα δεν έχει ακόμη ανακάμψει 20 χρόνια αργότερα. Το 2010, η έρευνα για τα ψάρια μετά τη διαρροή πετρελαίου, η οποία απελευθέρωσε μεγάλες ποσότητες PAH στο θαλάσσιο περιβάλλον, έδειξε ότι η ικανότητα της καρδιάς τους συρρικνώνεται.

Η Δρ. Holly Shiels, επικεφαλής της μελέτης, από το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ δήλωσε: «Λόγω της διατηρημένης φύσης της καρδιακής λειτουργίας, τα ψάρια που εκτίθενται σε PAH από πετρελαιοκηλίδες μπορούν να χρησιμεύσουν ως δείκτες, παρέχοντας σημαντικές γνώσεις για τις επιπτώσεις των PAH και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην ανθρώπινη υγεία».