Το Halloween γιορτάζεται τη νύχτα της 31 Οκτωβρίου κυρίως σε χώρες του αγγλοσαξωνικού κόσμου. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να καθιερώνεται και στην Ελλάδα.

Στο Halloween, τα παιδιά μεταμφιέζονται σε κάτι «τρομακτικό» και επισκέπτονται σπίτια μαζεύοντας γλυκά, ενέργεια γνωστή ως «trick or treat» (φάρσα ή κέρασμα). Οι μεγάλοι κάνουν πλάκες, ανάβουν φωτιές, βλέπουν ταινίες με σχετική θεματολογία ή επισκέπτονται “στοιχειωμένα” αξιοθέατα.

Η ρίζα της λέξης Halloween προέρχεται από το All-hallow-even και δηλώνει την παραμονή (eve) της γιορτής των Αγίων Πάντων (All Hallows Day – All Saints Day) που είναι την 1η Νοεμβρίου.

 Το Halloween συνδέεται με την υπερφυσική δραστηριότητα. Πολλές πολιτιστικές παραδόσεις θεωρούν την ημέρα αυτή ως μία από τις ελάχιστες μέρες που μπορεί να επιτευχθεί επαφή με τον κόσμο των πνευμάτων, καθώς και ότι είναι η μέρα που η μαγεία και γενικότερα οποιαδήποτε δραστηριότητα έχει να κάνει με το υπερφυσικό, είναι στο ζενίθ.

Σήμα κατατεθέν της γιορτής αυτής είναι τα φαναράκια φτιαγμένα από μεγάλες κολοκύθες, πάνω στις οποίες χαράζουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά, άλλοτε πιο αστεία και άλλοτε πιο τρομακτικά.

Halloween: Το έθιμο της κολοκύθας

Το έθιμο της κολοκύθας αντλεί τις ρίζες του από έναν παλιό Ιρλανδικό μύθο, του Τζακ, που ήταν τσιγκούνης και πειραχτήρι. Σύμφωνα με το μύθο, ο Τζακ είχε καλέσει το διάβολο να πιούν μαζί ένα ποτό. Όμως ο Τζακ δεν ήθελε να πληρώσει για το ποτό του και έτσι έπεισε το διάβολο να μεταμορφωθεί σε ένα νόμισμα, ώστε να μπορέσουν να πληρώσουν. Πράγματι ο διάβολος μεταμορφώθηκε σε νόμισμα, αλλά ο Τζακ αντί να πληρώσει τον έβαλε στην τσέπη του, δίπλα σε ένα σταυρό και έτσι ο διάβολος δεν μπορούσε να πάρει την κανονική του μορφή. Ύστερα από πολλά παρακάλια, ο Τζακ αποφάσισε να τον ελευθερώσει, αρκεί να του έδινε την υπόσχεση ο διάβολος ότι δεν επρόκειτο να τον ενοχλήσει για ένα χρόνο και ούτε θα διεκδικούσε την ψυχή του όταν πέθαινε.

Έτσι πέρασε ο χρόνος και ο διάβολος ξαναεμφανίστηκε την ώρα που ο Τζακ προσπαθούσε να κόψει ένα φρούτο από κάποιο δέντρο. Ζήτησε λοιπόν από το διάβολο να ανέβει στο δέντρο και να του κόψει το φρούτο. Ο διάβολος ανέβηκε και ο Τζακ αμέσως σκάλισε ένα σταυρό στον κορμό του δέντρου. Έτσι ο διάβολος ήταν παγιδευμένος και δεν μπορούσε να κατέβει. Γι’ αυτό παρακάλεσε τον Τζακ να τον ελευθερώσει και του υποσχέθηκε ότι δεν θα τον ενοχλήσει για δέκα ολόκληρα χρόνια. Τότε ο Τζακ τον ελευθέρωσε. Πέρασαν αρκετά χρόνια και ο Τζακ πέθανε. Πήγε στον παράδεισο, αλλά ο Θεός δεν τον δέχτηκε, καθώς ο Τζακ ήταν έναν άνθρωπος μίζερος και κακός και τον έστειλε στην κόλαση. Όμως ούτε ο διάβολος τον ήθελε. Του θύμισε την υπόσχεση που του είχε δώσει παλιότερα, ότι δεν θα διεκδικούσε την ψυχή του και τον έδιωχνε. Όταν ο Τζακ τον ρώτησε: «Πώς θα φύγω; Έξω έχει σκοτεινιά», ο διάβολος πήρε ένα αναμμένο κάρβουνο και του το έδωσε για να φωτίζει το δρόμο του μέσα στη νύχτα. Ο Τζακ έβγαλε ένα ραπάνι (που πάντα κουβαλούσε μαζί του, καθώς ήταν ένα από τα πιο αγαπημένα του φαγητά), το χάραξε και έβαλε μέσα το κάρβουνο. Από τότε περιπλανιέται στον κόσμο, μη μπορώντας να βρει κάποιο μέρος να αναπαύσει την ψυχή του.

Γι’ αυτό κάθε Halloween, οι Ιρλανδοί σκαλίζουν ραπάνια, πατάτες και κολοκύθες, βάζουν μέσα ένα κερί και τα τοποθετούν κοντά σε παράθυρα, ώστε να κρατάνε μακριά τα κακά τα πνεύματα και κυρίως το πνεύμα του τσιγκούνη Τζακ.

*Με πληροφορίες από wikipedia

Μόλις έρχεται ο Οκτώβριος, οι νεροκολοκύθες έχουν την τιμητική τους. Τις βρίσκεις παντού, είναι καταπληκτικές για γλυκά αλλά και για στόλισμα σαν φαναράκια την ημέρα του Halloween. Τι είναι όμως το Halloween και γιατί έχει αρχίσει να γιορτάζετε και στην Ελλάδα;

Για να κατανοήσουμε τη γιορτή αυτή και τη σημασία της θα ξεκινήσουμε από τις ρίζες της μέσα στο χρόνο, την ετυμολογία της λέξης, τις παραδόσεις και τους μύθους που την ακολουθούν.

Τι σημαίνει η λέξη Halloween (Χάλοουιν);

Η ρίζα της λέξης προέρχεται απο το All-hallow-even, δηλαδή η παραμονή της γιορτής των Αγίων Πάντων (All Hallows Day – All Saints Day). Το Χάλοουιν συνδέεται με την υπερφυσική δραστηριότητα.

Η ημέρα αυτή θεωρείται ως μια από τις λίγες ημέρες του χρόνου όπου η επαφή με τα πνεύματα είναι πιο έντονη. Η μαγεία και οτιδήποτε υπερφυσικό βρίσκεται στο απόγειό του.

Πότε γιορτάζεται:

Η 31η Οκτωβρίου έχει οριστεί ως η ημέρα του Χάλοουιν και ιδιαίτερα η νύχτα της! Μια νύχτα τρόμου έστω και ψεύτικου και γιορτάζεται κυρίως στις Αγγλοσαξονικές χώρες. Τώρα τελευταία όμως όλο και περισσότερες χώρες πραγματοποιούν εκδηλώσεις αυτή τη μέρα.

Την τιμητική τους αυτή την ημέρα έχουν ο τρόμος, οι φάρσες, τα γλυκίσματα, τα φαναράκια σε νεροκολοκύθες, οι οποίες είναι σκαλισμένες με ανθρώπινα χαρακτηριστικά άλλοτε τρομακτικά και άλλοτε αστεία. Στόχος της ημέρας είναι η μεταμφίεση με τρομακτικά κοστούμια και κυρίως ποιος θα τρομάξει πιο πολύ!

Πως ξεκίνησε:

Πιστεύετε ό,τι αποτελεί την εξέλιξη μιας αρχαίας Κέλτικης γιορτής του Θεού Samhain, του Θεού του Κάτω Κόσμου. Γινόταν στο τέλος της συγκομιδής και στην αρχή του χειμώνα. Πίστευαν ότι η αλλαγή της εποχής ήταν μια γέφυρα που ένωνε τον πάνω κόσμο με τον κόσμο των νεκρών.

Στη σημερινή εποχή η γιορτή δεν έχει να κάνει πια με φαντάσματα και πνεύματα άλλα περισσότερο με τη διασκέδαση, τις μεταμφιέσεις και τα γλυκίσματα. Έτσι από μια μέρα τρόμου έχει γίνει μια μέρα διασκέδασης και χαράς ιδιαίτερα για τα παιδιά που απολαμβάνουν στο μέγιστο να μεταμφιέζονται, να τρομάζουν άλλα κυρίως τα υπέροχα κεράσματα που τους δίνονται όταν περνούν από σπίτι σε σπίτι και φωνάζουν trick or treat (φάρσα ή κέρασμα)!

Μια ευρωπαϊκή παράδοση που μας την… ξαναέμαθαν οι Αμερικάνοι
Γενικά το Χάλοουιν εορτάζεται στην Ευρώπη και την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια ως… εισαγόμενο αγαθό από τις ΗΠΑ. Αυτό όμως που ελάχιστοι γνωρίζουμε είναι ότι η γιορτή του Χάλοουιν είναι μια ευρωπαϊκή παράδοση, την οποία οι μετανάστες πήραν μαζί τους στην Αμερική.

Εκεί βεβαίως η παράδοση εμπλουτίστηκε και μας επεστράφη. Κάτι σαν… αντιδάνειο!

Η λέξη Χάλοουιν (Halloween) προέρχεται από το All-hallow-even και είναι η παραμονή της εορτής των Αγίων Πάντων (All Hallows Day – All Saints Day), που εορτάζεται την 1η Νοεμβρίου.

Αρχικά, οι Άγιοι Πάντες εορτάζονταν (στο καθολικό εορτολόγιο) το 609 μ.Χ., στις 14 Μαΐου, αλλά ο Πάπας Γρηγόριος 4ος μετακίνησε τον εορτασμό την 1η Νοεμβρίου, κατά μια ιστορική εκδοχή για να κουμπώσει με παλαιότερες παγανιστικές παραδόσεις της Ευρώπης και να τις αφομοιώσει.

Σύμφωνα με την επικρατέστερη θεωρία, η εορτή του Χάλοουιν έχει τις ρίζες της στην Ιρλανδία, στους Κέλτες και την εορτή του Samhain, που σημαίνει (στην κέλτικη) «τέλος του καλοκαιριού».

Το σήμα κατατεθέν του Χάλοουιν, η κολοκύθα, κρατά από τον ιρλανδικό μύθο του τσιγκούνη Τζακ, που τα έβαλε με το διάβολο, κατάφερε να τον εξαπατήσει (και μάλιστα όχι μια φορά) αλλά από όταν πέθανε, δεν κατάφερε να βρει μέρος να αναπαυτεί και το πνεύμα του περιπλανιέται στον κόσμο, ψάχνοντας where to rest in pece.

Οι κολοκύθες και η σύγχρονη γιορτή του Χάλοουιν
Βεβαίως το σημερινό Χάλοουιν είναι πολύ μακρυά από το μυσταγωγικό και μυστηριακό πνεύμα των αρχικών παραδόσεων.

Το έθιμο των μεταμφιέσεων των μικρών παιδιών που εμφανίζονται στις πόρτες ντυμένα με τρομακτικές στολές και λέγοντας “trick or treat”, ζητώντας γλυκά και κεράσματα, έλκει από την Ιρλανδία, τη Σκωτία και την Ουαλία του 16ου αιώνα. Τα μικρά… τερατάκια, αντιπροσώπευαν τις θεότητες του χειμώνα που ήθελαν ανταλλάγματα για να εξασφαλίσουν καλή τύχη.

Φεύγοντας μετανάστες προς τις ΗΠΑ, Ιρλανδοί, Σκωτσέζοι και Ουαλοί, πήραν μαζί τους και το έθιμο αυτό. Οι κολοκύθες χρησιμοποιήθηκαν σαν φαναράκια γιατί ήταν πολύ φθηνές.

Σήμερα, το Χάλοουιν είναι η πλέον επικερδής εορτή στις ΗΠΑ. Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο, τα… παραφερνάλια του Χάλοουιν (κοστούμια, διακοσμητικά, γλυκά, φαγητά κ.ά.) κάνουν τζίρο περί τα 6 δισ. δολάρια.