Αποτελεί για πολλούς το ιδανικό ξεκίνημα της ημέρας ή ένα πολυπόθητο ενισχυτικό σε ένα πολυάσχολο απόγευμα. Θωρακίζει την καρδιά, προστατεύει την εγκεφαλική λειτουργία και χαρίζει πολλά και καλά χρόνια ζωής – Ανακαλύψτε τα θαυματουργά οφέλη του καφέ

Ζεστός, παγωμένος, με γεύσεις ή χωρίς, σκέτος ή γλυκός… όπως κι αν πίνουμε τον καφέ μας, για τους περισσότερους αποτελεί ένα ιερό καθημερινό τελετουργικό. Είναι η πρωινή απόλαυση που παρέχει την αναγκαία ενέργεια ή η απογευματινή αφύπνιση που χρειαζόμαστε για το υπόλοιπο της ημέρας. Σύμφωνα με την επιστήμη, όμως, είναι πολύ περισσότερα από αυτά. Κρύβει σημαντικά οφέλη για την υγεία και υπόσχεται να συμβάλλει στη μακροζωία, αλλά και την υγιή γήρανση. Άλλωστε σημασία δεν έχουν μόνο τα πολλά, αλλά και τα καλά χρόνια ζωής.

Μπορεί ο καφές να βοηθήσει σε αυτό; Ναι, απαντούν οι ειδικοί και αποκαλύπτουν τα βασικά οφέλη του καφέ για την υγιή γήρανση και τη μακροζωία:

Μειώνει τον κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία

«Χρειάζεται ακόμη πολλή έρευνα, ωστόσο υπάρχουν κάποια επιστημονικά στοιχεία που υποστηρίζουν ότι η κατανάλωση καφέ σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία», σχολιάζει η Danine Fruge, ιατρική διευθύντρια του Κέντρου Μακροζωίας Pritikin. Μελέτη του 2021 που δημοσιεύθηκε στο Nutrients επιβεβαιώνει τη συσχέτιση. Άλλες έρευνες προχώρησαν περαιτέρω, δείχνοντας ότι όλα τα είδη του καφέ έχουν παρόμοιες ιδιότητες. «Ο καφές εμπεριέχει περισσότερα από 100 βιοενεργά συστατικά. Σε αυτά οφείλεται πιθανώς η ευεργετική δράση του καφέ στη μακροζωία», εξηγεί η δρ. Fruge.

Προστατεύει την καρδιά

Πολλές έρευνες έχουν αναδείξει τα οφέλη του καφέ για την καρδιακή υγεία. Γιατί αυτό είναι σημαντικό; Επειδή η καρδιοπάθεια αποτελεί μια από τις κυριότερες αιτίες θανάτου παγκοσμίως, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC). Τι καλύτερο, λοιπόν, από το να φροντίζουμε την καρδιά μας πίνοντας το αγαπημένο μας ρόφημα;

Σύμφωνα με μελέτη του 2022, που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Preventive Cardiology‌, έως και 3 φλιτζάνια την ημέρα συμβάλλουν στην υγεία της καρδιάς. Τα ίδια ευρήματα υποστηρίζουν ότι όσοι κατανάλωναν μια μέτρια ποσότητα καφέ αντιμετώπιζαν μειωμένο κίνδυνο θανάτου από καρδιοπάθεια συγκριτικά με εκείνους που δεν έπιναν καθόλου. Άλλα επιστημονικά ευρήματα δείχνουν ότι η κατανάλωση καφέ συνδέθηκε με μακροπρόθεσμα μειωμένο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας.

Είναι πλούσιος σε αντιοξειδωτικά 

Η καρδιοπάθεια μπορεί να αποτελεί κυρίαρχη αιτία θανάτου, αλλά δεν είναι η μόνη. Ασθένειες όπως ο καρκίνος, το εγκεφαλικό επεισόδιο, η νόσος Αλτσχάιμερ και ο διαβήτης είναι μόνο μερικοί από τους παράγοντες που ευθύνονται για εκατομμύρια θανάτους, σύμφωνα με το CDC.

Τι σχέση έχει ο καφές με όλα αυτά; Διαθέτει θαυματουργά αντιοξειδωτικά, τα οποία παρέχουν προστατευτικές ιδιότητες έναντι μιας σειράς παθήσεων και ασθενειών. Πιο συγκεκριμένα, αντιμετωπίζουν τη δράση των ελεύθερων ριζών, καταπολεμούν τη φλεγμονή και μειώνουν το οξειδωτικό στρες, σύμφωνα με τη Σχολή Δημόσιας Υγείας Harvard T.H. Chan. «Τα φυτοθρεπτικά συστατικά και τα αντιοξειδωτικά του καφέ διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη μείωση της φλεγμονής και την προστασία έναντι των ασθενειών», υποστηρίζει η δρ. Fruge. Οι αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του μπορούν, επίσης, να μειώσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης ορισμένων τύπων καρκίνου, όπως αυτόν του παχέος εντέρου, σύμφωνα με το John Hopkins Medicine. Απαιτείται, ωστόσο, περαιτέρω μελέτη.

Συμβάλλει στην πρόληψη της νοητικής εξασθένησης

Πολλοί χρειάζονται την πρωινή τους δόση καφέ για να νιώσουν ότι αποκτούν πνευματική εγρήγορση. Η επίδραση της καφεΐνης μπορεί να χαρίσει καλύτερη συγκέντρωση. Καθώς μεγαλώνουμε, ωστόσο, ο εγκέφαλος γερνάει, με αποτέλεσμα ορισμένες εργασίες, όπως η απομνημόνευση πληροφοριών, η εκμάθηση νέων πραγμάτων και η ολοκλήρωση ορισμένων εργασιών να καθίσταται πιο δύσκολη. Ορισμένες υγιεινές συνήθειες του τρόπου ζωής, όμως, μπορούν να προστατεύσουν από τη γνωστική έκπτωση ή τουλάχιστον να τη μειώσουν. Η κατανάλωση καφέ είναι μία από αυτές.

«Ο καφές σχετίζεται με καλύτερη εγκεφαλική λειτουργία, περισσότερη ενέργεια και βελτιωμένη διάθεση, χάρη στην ενίσχυση ντοπαμίνης και νορεπινεφρίνης στον οργανισμό», εξηγεί ο Neil Paulvin, γιατρός αντιγήρανσης και αναγεννητικής ιατρικής. «Μπορεί, επίσης, να μειώσει τον κίνδυνο πρόκλησης των νόσων Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον». Αυτά τα ευρήματα είναι σημαντικά, μιας και, μέχρι πρότινος, είχε καθιερωθεί η αντίστροφη αντίληψη: Πολλοί απέφευγαν την καφεΐνη, πιστεύοντας ότι ενισχύει τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.

Πόσο καφέ πρέπει να καταναλώνετε;

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η κατανάλωση καφέ και τσαγιού θα προτείνεται στο μέλλον ως μέρος μιας ισορροπημένης και υγιούς διατροφής. Όπως με κάθε τρόφιμο ή ρόφημα, ωστόσο, έτσι και με τον καφέ, η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να έχει αρνητικό αντίκτυπο. Οι μεγάλες ποσότητες καφεΐνης ενδέχεται να διαταράξουν τον ύπνο, ενώ τα επεξεργασμένα ροφήματα καφέ ή η υπερβολική προσθήκη ζάχαρης ενέχουν κινδύνους για την υγεία, που θα υπονομεύσουν τα πιθανά οφέλη της κατανάλωσης καφέ. Σύμφωνα με τον FDA, η ασφαλής κατανάλωση καφεΐνης δεν υπερβαίνει τα 4-5 φλιτζάνια την ημέρα. Αυτή, ωστόσο, είναι μια γενική οδηγία, που μπορεί να μην λειτουργεί για όλους. Όσοι είναι ευαίσθητοι στην καφεΐνη, καλό θα είναι να καταναλώνουν λιγότερο. Σε ό,τι αφορά στη μακροζωία, άλλωστε, αρκούν 2-3 φλιτζάνια την ημέρα, ιδανικά σκέτου καφέ.

ygeiamou

Αντικείμενο ελληνικής μελέτης έγινε η επίδραση που έχει στη λειτουργία των αγγείων ο καφές, προκειμένου να διαπιστωθεί αν επηρεάζει θετικά ή αρνητικά την αγγειακή δομή.

Βρέθηκε λοιπόν ότι ο στιγμιαίος καφές, ένα από τα πιο αγαπημένα ροφήματα, είτε ζεστός είτε frappe, φαίνεται ότι συνδέεται και με την καλή μας υγεία.

Γνωρίζουμε ότι αποτελεί μια σημαντική πηγή αντιοξειδωτικών συστατικών.

Τα κυριότερα από αυτά είναι τα χλωρογενικά οξέα, που ανήκουν στην «οικογένεια» των πολυφαινολών και ασκούν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, προστατεύοντας τον οργανισμό από την επιβλαβή δράση των ελευθέρων ριζών.

Με αυτόν τον τρόπο, συμβάλλουν στην μείωση του κινδύνου εμφάνισης νοσημάτων που συνδέονται με το οξειδωτικό στρες, όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο σακχαρώδης διαβήτης, ενώ διεθνείς μελέτες δείχνουν ότι τα αντιοξειδωτικά του καφέ πιθανόν να συνδέονται με την πρόληψη εκφυλιστικών νοσημάτων του νευρικού συστήματος, όπως η νόσος Parkinson και Alzheimer.

Ωστόσο, παρά την ύπαρξη αρκετών βιβλιογραφικών αναφορών σχετικά με την επίδραση της κατανάλωσης καφέ στην υγεία, παραμένει άγνωστο ποια είναι η πραγματική επίδρασή του στην αγγειακή δομή και λειτουργία.

Κυρίως γιατί δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου δεδομένα αναφορικά με τις διαφορετικές επιδράσεις που μπορεί να έχει στην πίεση, δομή και λειτουργία των αγγείων ευρέως διαδεδομένοι στη χώρα μας τύποι καφέ, όπως ο στιγμιαίος καφές.

Προς την κατεύθυνση αυτή έλαβε τα τελευταία χρόνια χώρα μία πολύ σημαντική μελέτη στην Ελλάδα σε σχέση με την επίδραση του στιγμιαίου καφέ στην υγεία μας και πιο συγκεκριμένα στο καρδιαγγειακό μας σύστημα.

Πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες από την Μονάδα Καρδιαγγειακής Πρόληψης & Έρευνας, την Κλινική του Εργαστήριο Παθολογικής Φυσιολογίας της Ιατρική Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, με επικεφαλής τον καθηγητή Παθολογικής Φυσιολογίας, της Ιατρικής Σχολής Αθηνών κύριο Αθανάσιο Πρωτογέρου.

Σύμφωνα με τους ερευνητές σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν :
α. Η διερεύνηση της πιθανής σχέσης της μακροχρόνιας κατανάλωσης στιγμιαίου καφέ στην αγγειακή δομή και λειτουργία (αγγειακή γήρανση, σκλήρυνση, αθηρωμάτωση, υπερτροφία), και
β. Η διερεύνηση της σχέσης της μακροχρόνιας κατανάλωσης στιγμιαίου καφέ με την αρτηριακή πίεση,
σε ένα μεγάλο δείγμα ενήλικων υγιών ατόμων και ατόμων με παράγοντες κινδύνου που επιταχύνουν την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Συμμετείχαν 1041 άτομα (άνδρες και γυναίκες) με μέσο όρο ηλικίας τα 50 έτη, είτε υγιή με παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου (1 στους 2 είχε υπέρταση) είτε άτομα με χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα (με ή χωρίς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου), τα οποία είχαν συχνή καθημερινή μακροχρόνια κατανάλωση στιγμιαίου καφέ (κατά μέσο όρο περίπου 0,5 φλιτζάνι/ημέρα, με εύρος κατανάλωσης έως και 11 φλιτζάνια/ημέρα και πιο συχνή κατανάλωση στα 1-2 φλιτζάνια/ημέρα). Μελετήθηκαν 30 αρτηριακά σημεία με εργαστηριακούς δείκτες που καταγράφουν σκλήρυνση (γήρανση), υπερτροφία, αθηρωματικές πλάκες (δηλαδή σχεδόν το σύνολο των δυνητικών αρτηριακών βλαβών).

Επίσης, πραγματοποιήθηκε ενδελεχής διατροφική αξιολόγηση από εξειδικευμένους επιστήμονες. Από τη διατροφική αξιολόγηση εκτιμήθηκαν η συνολική ενεργειακή πρόσληψη και η πρόσληψη μακροθρεπτικών και πληθώρας μικροθρεπτικών συστατικών.

Από τα αποτελέσματα της μελέτης προέκυψαν πολύ σημαντικά δεδομένα σε σχέση με τα οφέλη του στιγμιαίου καφέ για το καρδιαγγειακό μας σύστημα. Όπως ο καθηγητής κύριος Πρωτογέρου επισημαίνει «από τα ευρήματα φάνηκε ότι συνολικά η καθημερινή κατά μέσο όρο 1-2 φλιτζάνια/ημέρα μακροχρόνια κατανάλωση στιγμιαίου καφέ είναι όχι μόνο ασφαλής για τα αγγεία μας αλλά έχει δυνητικά ευεργετική σχέση με την αρτηριακή λειτουργία και όχι επιβλαβή». Πιο συγκεκριμένα προέκυψε ότι σε υγιή άτομα (άνδρες και γυναίκες) με ηλικία κατά μέσο όρο τα 50 έτη, φαινομενικά υγιή με παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου και σε άτομα με χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα (με ή χωρίς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου), η καθημερινή, μακροχρόνια κατανάλωση στιγμιαίου καφέ:

Σχετίζεται με πιο ελαστικές αρτηρίες, δηλαδή έχει πιθανή ευεργετική επίδραση στα αγγεία καθυστερώντας την αρτηριακή γήρανση (αρτηριοσκλήρυνση).

Δεν σχετίζεται ούτε αρνητικά ούτε θετικά με την αρτηριακή πίεση και μεταβολές σε ανακλώμενα κύματα πίεσης, δηλαδή έχει πιθανότατα ουδέτερη επίδραση στην αρτηριακή υπέρταση και είναι ασφαλής η κατανάλωση σε υπερτασικά άτομα – μέσα στο εύρος καθημερινή χρήσης του δείγματος μας.

Δεν σχετίζεται ούτε αρνητικά ούτε θετικά με μεταβολές στο πάχος τοιχώματος της καρωτίδας (ΙΜΤ), δηλαδή έχει ουδέτερη επίδραση στην αγγειακή λειτουργία ως προς αυτή την αγγειακή παράμετρο (υπερτροφία – αθηρωμάτωση).

Τα αποτελέσματα της μελέτης ανακοινώθηκαν στο 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρυνσης και από αυτά φαίνεται ότι η κατανάλωση στιγμιαίου καφέ σχετίζεται ευεργετικά με τις ελαστικές ιδιότητες της καρωτίδας και επέφερε σημαντικά οφέλη στη λειτουργικότητα των αγγείων. Το εύρημα αυτό έρχεται σε συμφωνία με τις διαθέσιμες επιδημιολογικές μελέτες παρατήρησης που συσχετίζουν την μακροχρόνια καθημερινή χρήση του καφέ με μεγαλύτερη επιβίωση.

HealthStories

Σε μια καινοτόμο για τα παγκόσμια δεδομένα γονιδιακή μελέτη, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Αυστραλίας βρήκαν ότι η μακροχρόνια και αυξημένη κατανάλωση καφέ –δηλαδή περισσότερες από έξι κούπες την ημέρα- μπορεί να αυξήσει την ποσότητα των λιπιδίων στο αίμα και ως εκ τούτου να εντείνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.

Το πιο σημαντικό, μάλιστα, είναι ότι ο συσχετισμός αυτός είναι θετικός και εξαρτάται από τη δοσολογία, που σημαίνει ότι όσο περισσότερο καφέ πίνει κάποιος, τόσο μεγαλύτερος είναι και ο κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο Clinical Nutrition.

Οι επιστήμονες συζητούν εκτενώς τα τελευταία χρόνια σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του καφέ και έχουν καλύψει αρκετό έδαφος με τα μέχρι τώρα στοιχεία, είναι σημαντικό όμως να κατανοήσουμε απόλυτα τον τρόπο που ένα από τα ροφήματα που καταναλώνονται περισσότερο σε όλο τον κόσμο μπορεί να επηρεάσει την υγεία μας.

Για να καταλήξουν στα συμπεράσματα αυτά, λοιπόν, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από 362.571 συμμετέχοντες στη βρετανική βιοτράπεζα, ηλικίας 37-73 ετών, και πραγματοποίησαν λεπτομερή ανάλυση.

«Στη μελέτη αυτή, εξετάσαμε τους γονιδιακούς και φαινοτυπικούς συσχετισμούς ανάμεσα στην κατανάλωση καφέ και τα προφίλ λιπιδίων πλάσματος –την χοληστερόλη και τα λιπαρά στο αίμα– διαπιστώνοντας αιτιώδη στοιχεία που δείχνουν ότι η τακτική κατανάλωση καφέ συμβάλλει σε ανεπιθύμητο λιπιδικό προφίλ που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για την καρδιά», αναφέρει η ερευνήτρια στο πανεπιστήμιο της Νότιας Αυστραλίας και καθηγήτρια Elina Hyppönen και συμπληρώνει:

«Τα υψηλά επίπεδα λιπιδίων στο αίμα είναι γνωστός παράγοντας κινδύνου για καρδιακές παθήσεις και καθώς οι κόκκοι του καφέ περιέχουν μια πολύ ισχυρή ένωση που μπορεί να αυξήσει την χοληστερόλη, την καφεστόλη, ήταν σημαντικό να τα εξετάσουμε συνδυαστικά».

Η καφεστόλη περιέχεται κυρίως στις ποικιλίες καφέ, όπως ο γαλλικός και ο ελληνικός, αλλά και στον εσπρέσο. Αντιθέτως, υπάρχει ελάχιστη ή καθόλου καφεστόλη στον φιλτραρισμένο και τον στιγμιαίο καφέ, επομένως όσον αφορά στην επίδραση στα λιπίδια, αυτή η κατηγορία καφέ θεωρείται καλύτερη.

«Οι επιπτώσεις της μελέτης αυτής πιθανότατα εκτείνονται σε ένα ευρύ φάσμα. Κατά τη γνώμη μου, είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους ανθρώπους που έχουν υψηλή χοληστερόλη ή ανησυχούν για καρδιακές παθήσεις να επιλέγουν προσεκτικά το είδος καφέ που καταναλώνουν», καταλήγει η ειδικός.

https://ygeiamou.gr

Οι αντιοξειδωτικές φλαβονόλες κυρίως στο τσάι, αλλά και σε φρούτα και λαχανικά μειώνουν τον κίνδυνο για τη νόσο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με νέα αμερικανική μελέτη

Οι άνθρωποι που καταναλώνουν τρόφιμα ή ροφήματα πλούσια στις αντιοξειδωτικές ουσίες φλαβονόλες, οι οποίες υπάρχουν ιδίως στο τσάι, καθώς επίσης σε πολλά φρούτα και λαχανικά, κινδυνεύουν λιγότερο να εμφανίσουν νόσο Αλτσχάιμερ μετά από χρόνια, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Τόμας Χόλαντ του Πανεπιστημίου Ρας του Σικάγο, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο Neurology της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας, μελέτησαν 921 ανθρώπους με μέση ηλικία 81 ετών, που δεν έπασχαν από τη νόσο Αλτσχάιμερ στην αρχή της μελέτης και οι οποίοι στη συνέχεια επί μια εξαετία υποβάλλονταν σε ετήσια τεστ για άνοια.

Διαπιστώθηκε ότι όσοι έκαναν τη μεγαλύτερη κατανάλωση φλαβονολών στην διατροφή τους (15,3 mg κατά μέσο όρο κάθε μέρα), είχαν σχεδόν τη μισή (48% μικρότερη) πιθανότητα να διαγνωσθούν με νόσο Αλτσχάιμερ, σε σχέση με εκείνους που προσλάμβαναν τη μικρότερη ποσότητα φλαβονολών (5,3 mg τη μέρα). Ειδικότερα, η κατανάλωση τριών φλιτζανιών τσαγιού τη μέρα συνδέεται με μείωση του κινδύνου κατά το ένα τρίτο περίπου.

«Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιώσει αυτά τα αποτελέσματα, αλλά τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά. Η κατανάλωση περισσότερων φρούτων και λαχανικών, καθώς και τσαγιού, μπορεί να είναι ένας σχετικά φθηνός και εύκολος τρόπος για τους ανθρώπους να αποτρέψουν την άνοια λόγω της νόσου Αλτσχάιμερ. Καθώς ο πληθυσμός των ηλικιωμένων αυξάνει στον κόσμο, καθώς και ο αριθμός των ανθρώπων με νόσο Αλτσχάιμερ, οποιοσδήποτε τρόπος να καθυστερήσει η νόσος έστω και για λίγα χρόνια, μπορεί να έχει τεράστιο όφελος για τη δημόσια υγεία», δήλωσε ο δρ Χόλαντ.

Οι φλαβονόλες είναι ένας τύπος φλαβονοειδών, φυτοχημικών ουσιών με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, που υπάρχουν στις χρωστικές ουσίες των φυτών. Τα αχλάδια, το ελαιόλαδο, τα όσπρια, το σπανάκι, το μπρόκολο, τα πορτοκάλια, τα μήλα, οι ντομάτες, το τσάι και το κρασί περιέχουν πολλές φλαβονόλες.

ygeiamou