Είναι πολλοί οι παράγοντες που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανδρική υπογονιμότητα. Ο Κωνσταντίνος Σφακιανούδης, Μαιευτήρας-Γυναικολόγος εξετάζει αυτούς που παίζουν καταλυτικό ρόλο στην ποιότητα του σπέρματος.

«Ποιος πλήττεται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή, ο άνδρας ή η γυναίκα;», στο θεμελιώδες αυτό ερώτημα απάντησε ο κ. Κωνσταντίνος Σφακιανούδης, Μαιευτήρας Γυναικολόγος, Ειδικός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, κατά τη διάρκεια του 2ου διεθνούς συνεδρίου Eco-Ευ Ζην – «Οικογένεια και Περιβάλλον: Πυλώνες κοινωνικού πολιτισμού. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην οικογένεια» (15-16 Δεκεμβρίου 2022, Κωνσταντινούπολη/Χάλκη), που συνδιοργάνωσαν το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής (ΕΕΑΙ).

«Η απάντηση είναι, ο άνδρας. Όπως δείχνουν στατιστικά στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), ο σημερινός άνδρας έχει 30% χαμηλότερη γονιμοποιητική ικανότητα από τον άνδρας της δεκαετίας του 1960. Κι αυτό δημιουργεί στον ΠΟΥ ένα βασικό πρόβλημα που έχει να κάνει με τα φυσιολογικά όρια του σπερμοδιαγράμματος», είπε.

Η υπογονιμότητα σήμερα επηρεάζει περίπου το 15% των ζευγαριών, παγκοσμίως, ενώ στο 50% των περιπτώσεων το πρόβλημα αποδίδεται στον ανδρικό παράγοντα. «Η ποιότητα του σπέρματος μειώνεται. Στην Ευρώπη, η ανδρική υπογονιμότητα ανέρχεται στο 7,5%», σύμφωνα με τον κ. Σφακιανούδη.

Η ποιότητα του ανδρικού σπέρματος παίζει σημαντικό ρόλο στη γονιμοποίηση και την ανάπτυξη του εμβρύου. «Χωρίς αυτό δε μπορούμε να προσδοκούμε σύλληψη», σύμφωνα με τον ειδικό, καθώς παράμετροι όπως: ο όγκος, η συγκέντρωση, η κινητικότητα, η μορφολογία και οι βλάβες στο DNA των σπερματοζωαρίων επηρεάζουν τις πιθανότητες γονιμοποίησης, την ποιότητα των εμβρύων και τα ποσοστά εγκυμοσύνης, ενώ είναι και προγνωστικός παράγοντας στην ανάπτυξη του εμβρύου σε έναν κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF).

Είναι πολλοί οι παράγοντες που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανδρική υπογονιμότητα, όπως συγγενείς ανωμαλίες, συγγενείς ανωμαλίες, ορμονικοί, επιγενετικοί, ιατρογενείς, ο τρόπος ζωής και το περιβάλλον.

«Όταν οι ειδικοί λαμβάνουν ιατρικό ιστορικό από ένα υπογόνιμο άνδρα η βασική ερώτηση είναι ‘τι δουλειά κάνετε;’ γιατί υπάρχουν δουλειές που είναι τοξικές. Ένας άνθρωπος που εξ επαγγέλματος εκτίθεται σε υψηλές θερμοκρασίες είναι επιρρεπής σε κακής ποιότητας σπέρμα. Το περιβάλλον, δηλαδή η ατμοσφαιρική ρύπανση, η θερμότητα, οι διάφορες χημικές ουσίες, οι συνθήκες εργασίας, επηρεάζουν την ποιότητα του σπέρματος», εξήγησε ο κ. Κωνσταντίνος Σφακιανούδης.

Η ταχεία εκβιομηχάνιση της σύγχρονης κοινωνίας και η υψηλή περιβαλλοντική ρύπανση στις δυτικές κοινωνίες έχουν συμβάλλει καθοριστικά στην αύξηση του επιπολασμού της ανδρικής υπογονιμότητας και της ποιότητας του σπέρματος σε πολλαπλά επίπεδα: τη σπερματογένεση, τη στερεοειδογένεση, τη λειτουργία των κυττάρων Sertoli και της επιδιδυμίδας και του αιματο-ορχικού φραγμού.

Αξίζει δε να σημειωθεί ότι η περιβαλλοντική ρύπανση ξεκινά να επιδρά αρνητικά στο ανδρικό αναπαραγωγικό σύστημα από το εμβρυϊκό στάδιο, δηλαδή όταν η μητέρα εκτίθεται σε ενδοκρινικούς διαταράκτες (φυτοφάρμακα, φθαλικές ενώσεις, βαρέα μέταλλα κ.α.) το αγόρι που θα γεννηθεί ενδεχομένως να έχει χαμηλό όγκο σπέρματος και συνολικό αριθμό σπερματοζωαρίων στην ενήλικη ζωή του.

Οι εχθροί του ανδρικού σπέρματος

Ο κ. Σφακιανούδης αναφερόμενος αναλυτικά στους περιβαλλοντικούς παράγοντες που κάνουν κακό στην ανδρική γονιμότητα εστίασε:

• στις διοξίνες, που απορροφώνται από τον λιπώδη ιστό και αποθηκεύονται στο σώμα για 7-11 χρόνια. Η έκθεση σε διοξίνες έχει σχετιστεί με μειωμένη συγκέντρωση και κινητικότητα του σπέρματος, μειωμένο αριθμό σπερματοζωαρίων και διατάραξη των προτύπων μεθυλίωσης του DNA οδηγώντας σε επιγενετικές διαταραχές,
• στα φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα, που προκαλούν βλάβη στα σπερματοζωάρια, μεταβολή της λειτουργίας των κυττάρων Sertoli ή Leydig, διαταραχή της ενδοκρινικής λειτουργίας – του θυρεοειδούς αδένα – συντελώντας σε ανδρική υπογονιμότητα,
• στις φθαλικές ενώσεις, που εμπεριέχονται σε παιχνίδια, φαρμακευτικά προϊόντα, καλλυντικά, οικοδομικά και κατασκευαστικά υλικά, προϊόντα προσωπικής φροντίδας και τρόφιμα, και εισέρχονται στον οργανισμό μέσω της κατάποσης, της εισπνοής, από το δέρμα, και οι οποίες έχουν
• αντιανδρογονική δράση, αυξάνουν το οξειδωτικό στρες στα κύτταρα Leydig μειώνοντας τη σύνθεση της τεστοστερόνης, επηρεάζουν παραμέτρους του σπέρματος προκαλώντας υπογονιμότητα,
• στα βαρέα μέταλλα, όπως το κάδμιο και το βάριο στο αίμα, ο μόλυβδος, το κάρδιο, το βάριο και το ουράνιο στο πλάσμα του σπέρματος, που συνεπάγονται αυξημένο κίνδυνο μειωμένης βιωσιμότητας του σπέρματος και πρόκληση μορφολογικών αλλοιώσεων,
• στις δισφαινόλες, πρόκειται για προσμίξεις πλαστικού που προκαλούν βλάβη στο DNA του σπέρματος, μιτοχονδριακή δυσλειτουργία και εκφυλισμό, μειωμένη κινητικότητα του σπέρματος και αριθμό σπερματοζωαρίων, καθώς και αυξημένο κίνδυνο ανευπλοειδιών στο σπέρμα,
• στους ενδοκρινικούς διαταράκτες, βιομηχανικές χημικές ουσίες και φυτοφάρμακα που μπορούν να εισχωρήσουν στο έδαφος και τα υπόγεια ύδατα και να εισέλθουν στην τροφική αλυσίδα, ενώ ορισμένα προϊόντα περιέχουν ή συσκευάζονται σε δοχεία που περιέχουν ενδοκρινικούς διαταράκτες, όπως χημικά οικιακής χρήσης, επεξεργασμένα υφάσματα, καλλυντικά, λοσιόν, προϊόντα με άρωμα, αλλά και επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να συσσωρεύουν ίχνη ενδοκρινικών διαταρακτών που προέρχονται από υλικά που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή, επεξεργασία, μεταφορά και την αποθήκευση, η οικιακή σκόνη μπορεί να περιέχει μόλυβδο από οικοδομικά υλικά, ή έπιπλά που φθείρονται,
• στη θερμότητα, καθώς η θερμοκρασία παίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρησης της φυσιολογικής σπερματογένεσης στους όρχεις. Μια αύξηση της θερμοκρασίας στο όσχεο κατά  1-1,5 βαθμών Κελσίου μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη παραγωγή σπέρματος και μορφολογικές ανωμαλίες του σπέρματος (ολιγοζωοσπερμία, αζωοσπερμία, τερατοσπερμία), ενώ η έκθεση στην ακτινοβολούμενη θερμότητα (εργαζόμενοι σε φούρνους, αρτοποιεία, εργοστάσια ηλεκτροσυγκόλλησης, ή κεραμικά, άτομα που εργάζονται σε κουζίνες, πλυντήρια, καταστήματα στεγνού καθαρισμού, οδηγοί) μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της θερμορυθμιστικής λειτουργίας του όσχεου επηρεάζοντας την ποιότητα του σπέρματος,
• στον τρόπο ζωής, δηλαδή το σύνολο των συνηθειών που έχουν αποκτηθεί στο πέρασμα των ετών, η αυξημένη κατανάλωση καφέ, το κάπνισμα, η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, το αυξημένο στρες, η χρήση απαγορευμένων ουσιών, η αλόγιστη χρήση φαρμάκων και τα στενά ρούχα, συμβάλλουν αθροιστικά στην ανδρική υπογονιμότητα. Επίσης ο αυξημένος δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) επηρεάζει τη συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων αλλά και τα επίπεδα των ορμονών του αναπαραγωγικού συστήματος.

πηγή: ygeiamou.gr

Αιμοσπερμία είναι η παρουσία αίματος στο σπέρμα και οφείλεται σε διάφορες καταστάσεις.

 Μπορεί να εμφανιστεί σε όλες τις ηλικίες μετά την εφηβεία, ενώ οι ασθενείς στην πλειονότητά τους, δεν είχαν προηγουμένως κανένα σύμπτωμα.

Η αιμοσπερμία ταξινομείται σε πρωτοπαθή και δευτεροπαθή….

Δείτε ΕΔΩ αναλυτικά 

Ο εμβολιασμός με εμβόλια mRNA (Pfizer/BioNTech ή Moderna) κατά της Covid-19 δεν έχει επιπτώσεις στο σπέρμα και στην ανδρική γονιμότητα, σύμφωνα με μια νέα μικρή αμερικανική επιστημονική έρευνα.

 Οι ερευνητές του Τμήματος Ουρολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Μαϊάμι στη Φλόριντα, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό “Journal of American Medical Association” (JAMA), μελέτησαν 45 άντρες ηλικίας 18 έως 35 ετών, που έδωσαν δείγμα σπέρματος πριν κάνουν το mRNA εμβόλιο και οι οποίοι έδωσαν ξανά σπέρμα 75 ημέρες μετά τη χορήγηση του εμβολίου. Η ανάλυση του σπέρματος έδειξε ότι δεν υπήρξε καμία ποιοτική διαφορά μετά τη χορήγηση του εμβολίου.

«Έχουμε ακόμη μία μελέτη που καταρρίπτει τους μύθους των αντιεμβολιαστών για τις ‘επιπτώσεις’ των εμβολίων στη γονιμότητα……

Διαβάστε αναλυτικά ΕΔΩ 

Νέα έρευνα αναδεικνύει τον κίνδυνο που ενέχει μια συγκεκριμένη διατροφή για τη γονιμότητα των ανδρών από την παιδική ηλικία. Τα πρόσφατα ευρήματα, επισημαίνουν την ανάγκη πρόληψης και αντιμετώπισης της παιδική παχυσαρκίας

Μια διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά κατά την παιδική ηλικία μπορεί να επηρεάσει το σπέρμα και κατ’ επέκταση τη γονιμότητα, ισχυρίζεται πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύεται στο American Journal of Physiology-Endocrinology and Metabolism.

Πρόκειται για μια πρωτοποριακή μελέτη στον συγκεκριμένο ερευνητικό πεδίο, η οποία πέραν της επίδρασης της διατροφής στην παιδική ηλικία, εξέτασε και το πιθανό αποτέλεσμα που θα είχε η αλλαγή του διατροφικού μοτίβου.

Βασικό ερώτημα των ειδικών ήταν το πώς το υπερβολικό βάρος και ο διαβήτης τύπου 2 που σχετίζονται με την παχυσαρκία, μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα του σπέρματος και τη γονιμότητα στους άνδρες. Άλλωστε, η παχυσαρκία και ιδίως η παιδική έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις και αυξάνεται εκθετικά.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα επίπεδα λίπους και ο μεταβολισμός του λίπους στους όρχεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της φυσιολογικής δομής και ανάπτυξης των σπερματοζωαρίων. Η λειτουργία των μιτοχονδρίων -ενεργειακά κέντρα των κυττάρων- και οι μηχανισμοί αντιοξειδωτικής άμυνας παρέχουν την ενέργεια για την παραγωγή σπέρματος με φυσιολογική κινητικότητα.

Οι ερευνητές χώρισαν τα πειραματόζωα (αρσενικά ποντίκια) σε δύο ομάδες: στη μια ομάδα από ποντίκια που είχαν μόλις απογαλακτιστεί δόθηκε μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά, ενώ στην άλλη ομάδα η ίδια διατροφή για δύο μήνες πριν από τη μετάβαση σε μια τυπική διατροφή. Και οι δύο ομάδες συγκρίθηκαν με μια τρίτη ομάδα ελέγχου που ακολουθούσε μια τυπική δίαιτα. Τέσσερις μήνες μετά, όλα τα ποντίκια ζευγάρωσαν με τυχαία θηλυκά ποντίκια ίδιας ηλικίας. Η ερευνητική ομάδα παρατήρησε το ποσοστό αναπαραγωγικής επιτυχίας και των γεννήσεων. Μετά από επιπλέον δέκα εβδομάδες, μέτρησαν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, της ινσουλίνης και της αναπαραγωγικής ορμόνης στα αρσενικά ποντίκια. Ανέλυσαν επίσης το σπέρμα για παράγοντες που περιελάμβαναν τη συνολική συγκέντρωση σπέρματος στους όρχεις, τα επίπεδα λίπους, τη μιτοχονδριακή δραστηριότητα, τη βιωσιμότητα, την κινητικότητα και τη μορφολογία του σπέρματος.

Καθώς διαπιστώθηκε, η διατροφή δεν επηρέασε τα επίπεδα ορμονών ενώ η μείωση των λιπαρών μείωσε τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Ωστόσο, η υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά διατροφή επηρέασε αρνητικά τον μεταβολισμό του λίπους, προκάλεσε συσσώρευση λιπαρών οξέων και μειωμένη λειτουργία του αντιοξειδωτικού αμυντικού συστήματος στους όρχεις που δεν επιδιορθώθηκε με τη μεταστροφή σε μια τυπική δίαιτα. Τέτοιες μεταβολές μπορούν να οδηγήσουν σε φλεγμονή και μεταβολικές αλλαγές που σχετίζονται με μακροχρόνιες ατέλειες στο σπέρμα.

Όπως συμπλήρωσαν οι ερευνητές, τα ποντίκια που άλλαξαν διατροφικό μοντέλο παρουσίασαν κάποια σημάδια λιπόλυσης (η διαδικασία διάσπασης τους λίπους στο σώμα), η οποία αν και αποτέλεσε μια βελτίωση, δεν ήταν επαρκής για τη διόρθωση του σπέρματος.

Πηγή: ygeiamou

Οι επιστήμονες έμειναν με το στόμα ανοιχτό. Σε ένα καρκινοειδές, σαν όστρακο το οποίο είχε παγιφευτεί μέσα σε κεχριμπάρι και διατηρήθηκε ανέπαφο για εκατομμύρια χρόνια εντόπισαν ίχνη σπέρματος. Πρόκειται για το παλαιότερο σπέρμα που έχει βρεθεί ποτέ και η ηλικία του αγγίζει τα 100 εκατομμύρια χρόνια. 

Το όστρακο που ανήκει στο είδος Myanmarcypris hui βρέθηκε σε παραλία της Μιανμάρ και όπως λένε οι ειδικοί η επιστημονική μελέτη του θα φωτίσει την εξέλιξη του σπέρματος στο πέρασμα των αιώνων και των χιλιετιών.

Και εάν αναρωτιέστε πως το καρκινοειδές αυτό βρέθηκε τυλιγμένο μέσα σε κεχριμάρι για να διατηρηθεί τόσα χρόνια, οι επιστήμονες βρήκαν την απάντηση. Στην παραλία που βρέθηκε γύρω γύρω υπάρχουν δέντρα που ο φλοιός τους παράγει ρητίνη η οποία πέφτει στο έδαφος. 

Μέχρι στιγμής το αρχαιότερο σπέρμα που είχε βρεθεί ήταν μέσα σε ένα κουκούλι στην ανταρκτική και είχε ηλικία 50 εκατομμυρίων ετών. Με το νέο εύρημα οι επιστήμονες επεκτείνουν ακόμη περισσότερο τους ορίζοντες τους. 

 

topontiki

Ο νέος κοροναϊός δεν φαίνεται να καταλήγει στο σπέρμα του άνδρα και να μεταδίδεται μέσω αυτού, όπως δείχνει μία μικρή αμερικανο-κινεζική μελέτη. Αυτή η διαπίστωση είναι καθησυχαστική σε έναν βαθμό, χωρίς, πάντως, να σημαίνει ότι γενικότερα η εγγύτητα της ερωτικής επαφής δεν κρύβει κινδύνους μετάδοσης του ιού.

Οι ερευνητές, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό για θέματα αναπαραγωγής «Fertility and Sterility», ανέλυσαν δείγματα σπέρματος από 34 άνδρες στην Κίνα, κατά μέσο όρο έναν μήνα μετά τη διάγνωσή τους με ήπια έως μέτρια Covid-19.

Τα εργαστηριακά τεστ δεν ανίχνευσαν τον κοροναϊό σε κανένα δείγμα ούτε βρέθηκε κάποια ένδειξη του κορονοϊού SARS-CoV-2 στους όρχεις των ανδρών. Αν και η μελέτη δείχνει ότι οι πιθανότητες σεξουαλικής μετάδοσης του κοροναϊού είναι πολύ μικρές, δεν μπορεί να αποκλειστεί τελείως αυτή η πιθανότητα προς το παρόν, σύμφωνα με τους ερευνητές.

«Αποτελεί σημαντικό εύρημα αυτής της μικρής προκαταρκτικής μελέτης ότι, όπως φαίνεται, ο ιός που προκαλεί την Covid-19 δεν κάνει την εμφάνισή του στους όρχεις ή στο σπέρμα. Αν μία νόσος όπως η Covid-19 ήταν σεξουαλικά μεταδιδόμενη, αυτό θα είχε σοβαρές επιπτώσεις για την πρόληψη της και για την αναπαραγωγική υγεία των ανδρών σε βάθος χρόνου», δήλωσε ο αναπληρωτής καθηγητής Ουρολογίας Τζέημς Χόταλινγκ του Πανεπιστημίου της Γιούτα των ΗΠΑ. Αντίθετα με τον SARS-CoV-2, οι ιοί Έμπολα και Ζίκα είναι και σεξουαλικά μεταδιδόμενοι.

Όμως, κανένας από τους 34 ασθενείς της μελέτης δεν είχε αρρωστήσει σοβαρά από την Covid-19. «Ίσως κάποιος σε κρίσιμη κατάσταση να είχε μεγαλύτερο ιικό φορτίο, κάτι που θα αύξανε την πιθανότητα να μολυνθεί και το σπέρμα του. Προς το παρόν δεν έχουμε την απάντηση γι’ αυτό», ανέφερε ο ίδιος όπως αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Από την άλλη πλευρά, οι ερευνητές προειδοποίησαν ότι η στενή επαφή μεταξύ ερωτικών συντρόφων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εξάπλωσης του κορονοϊού, π.χ. μέσα από τα φιλιά, ιδίως αν κανείς είναι ασυμπτωματικός.