Αύξηση του ιικού φορτίου δείχνουν τα λύματα σε έξι από τις 12 περιοχές με την μεγαλύτερη άνοδο να παρουσιάζουν η Λάρισα, ο Βόλος και η Αλεξανδρούπολη – Σταθεροποιητικές τάσεις δείχνει η Ατική
  
Ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα των εργαστηριακών ελέγχων του Εθνικού Δικτύου Επιδημιολογίας Λυμάτων για την επιδημιολογική επιτήρηση του κορονοϊού σε αστικά λύματα, το οποίο λειτουργεί υπό το συντονισμό του ΕΟΔΥ.

Τα δείγματα προέρχονται από την Περιφέρεια Αττικής και τις πόλεις της Θεσσαλονίκης, της Λάρισας, του Βόλου, του Ηρακλείου, των Χανίων, του Αγίου Νικολάου Λασιθίου, της Πάτρας, της Ξάνθης, της Αλεξανδρούπολης, των Ιωαννίνων και της Κέρκυρας. Τα δείγματα λαμβάνονται από τις εισόδους των κατά τόπους Μονάδων Επεξεργασίας Λυμάτων (ΜΕΛ) και αντιστοιχούν στον πληθυσμό που εξυπηρετείται από αυτές.

Πίνακας 2: Ποσοστιαία μεταβολή στη μέση συγκέντρωση του ιικού φορτίου του SARS-CoV-2 στα αστικά λύματα ανά 100.000 κατοίκους την εβδομάδα 04-10/07/2022 σε σχέση με την εβδομάδα 27/06-03/07/2022.

 
Συμπεράσματα: Την εβδομάδα 4 έως 10 Ιουλίου 2022, παρατηρήθηκαν αυξητικές τάσεις, σε σχέση με την εβδομάδα 27 Ιουνίου έως 3 Ιουλίου 2022, στο μέσο εβδομαδιαίο ιικό φορτίο του SARS-CoV-2 στα αστικά λύματα σε έξι από τις δώδεκα (6/12) περιοχές πουελέγχθηκαν από το Εθνικό Δίκτυο Επιδημιολογίας Λυμάτων (ΕΔΕΛ) του ΕΟΔΥ, σταθεροποίηση σε δύο από τις δώδεκα (2/12) περιοχές και μείωση σε τέσσερεις από τις δώδεκα (4/12) περιοχές του ΕΔΕΛ. Καθαρά αυξητικές ήταν οι τάσεις στο μέσο εβδομαδιαίο ιικό φορτίο των αστικών λυμάτων στη Λάρισα (+132%), στο Βόλο (+96%), στην Αλεξανδρούπολη (+92%), στην Ξάνθη (+85%) και στη Θεσσαλονίκη (+32%), ενώ οριακή αύξηση παρατηρήθηκε στην Πάτρα (+12%). Πτωτικές τάσεις διαπιστώθηκαν στον Άγιο Νικόλαο (-54%) και στα Χανιά (-51%),
ενώ οριακή μείωση παρατηρήθηκε στο Ηράκλειο (-27%) και στην Περιφέρεια Αττικής (-14%). Σταθερό παρέμεινε το ιικό φορτίο των αστικών λυμάτων στα Ιωάννινα (+1%) και στην Κέρκυρα (+7%). 

Περιφέρεια Αττικής: Την τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, το μέσο εβδομαδιαίο ιικό φορτίο στα αστικά λύματα της Περιφέρειας Αττικής παρουσίασε σταθεροποιητική τάση, με στατιστικά μη σημαντική μεταβολή (-14%) του εβδομαδιαίου μέσου όρου σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, 27/06-03/07/2022. Τις τελευταίες εβδομάδες, το ιικό φορτίο παρουσίασε σταδιακή αύξηση η οποία κορυφώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα – κυρίως λόγω των παραλλαγών ΒΑ.4 και ΒΑ.5 – και αυτήν την εβδομάδα σταθεροποιείται.

Θεσσαλονίκη: Την τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, η εβδομαδιαία μέση τιμή του ιικού φορτίου των αστικών λυμάτων στη Θεσσαλονίκη παρουσίασε αύξηση (+32%) σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, 27/06-03/07/2022. Το ιικό φορτίο στην πόλη της Θεσσαλονίκης αυξήθηκε συνολικά κατά 550% τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες, ωστόσο τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ο εβδομαδιαίος ρυθμός αύξησης του ιικού φορτίου εμφανίζει πτωτική τάση.

Λάρισα: Την τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, παρατηρήθηκε αύξηση (+132%) στα επίπεδα του ιικού φορτίου στη Λάρισα σε σχέση με την εβδομάδα 27/06 -03/07/2022.

Βόλος: Την τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, παρατηρήθηκε αύξηση (+96%) στα επίπεδα του ιικού φορτίου στον Βόλο, σε σχέση με την εβδομάδα 27/06 -03/07/2022.

Ξάνθη: Την τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, παρατηρήθηκε αύξηση (+85%) στα επίπεδα του ιικού φορτίου στην Ξάνθη σε σχέση με την εβδομάδα 27/06 -03/07/2022.

Αλεξανδρούπολη: Την τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, παρατηρήθηκε αύξηση (+92%) στα επίπεδα του ιικού φορτίου στην Αλεξανδρούπολη, σε σχέση με την εβδομάδα 27/06 -03/07/2022.

Πάτρα: Την τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, στην Πάτρα, η εβδομαδιαία μέση τιμή του ιικού φορτίου των αστικών λυμάτων παρουσίασε σταθεροποίηση (+12%) σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, 27/06-03/07/2022. Η εβδομαδιαία μέση τιμή του ιικού φορτίου κινείται σε σχετικά υψηλά επίπεδα.

Ηράκλειο: Την τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, στην πόλη του Ηρακλείου, η εβδομαδιαία μέση τιμή του ιικού φορτίου των αστικών λυμάτων παρουσίασε οριακή μείωση (-27%) σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, 27/06-03/07/2022.

Χανιά: Την τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, στην πόλη των Χανίων, η εβδομαδιαία μέση τιμή του ιικού φορτίου των αστικών λυμάτων παρουσίασε μείωση (-51%) σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, 27/06-03/07/2022.

Άγιος Νικόλαος: Την τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, στην πόλη του Αγίου Νικολάου, η εβδομαδιαία μέση τιμή του ιικού φορτίου των αστικών λυμάτων παρουσίασε μείωση (-54%) σε σχέση με την τελευταία εβδομάδα, 27/06-03/07/2022.

Ιωάννινα: Tην τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, στα Ιωάννινα, η εβδομαδιαία μέση τιμή του ιικού φορτίου των αστικών λυμάτων παρέμεινε σταθερή (+1%) σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, 27/06 -03/07/2022.

Κέρκυρα: Tην τελευταία εβδομάδα, 04-10/07/2022, στην Κέρκυρα, η εβδομαδιαία μέση τιμή του ιικού φορτίου των αστικών λυμάτων παρέμεινε σταθερή (+7%) σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, 27/06 -03/07/2022.

Σημαντική αύξηση της διασποράς του SARS-CoV-2 στη Θεσσαλονίκη πυροδοτεί η ανάδυση και ταχύτατη επικράτηση της παραλλαγής ΒΑ.2 του στελέχους Omicron, όπως αυτή αποτυπώνεται στα αστικά απόβλητα της πόλης, με βάση την έρευνα που διεξάγει η Ομάδα Επιδημιολογίας Λυμάτων του ΑΠΘ με την ΕΥΑΘ, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και στο πλαίσιο του Εθνικού Δικτύου του ΕΟΔΥ.

 Η νέα -ακόμη πιο μεταδοτική- παραλλαγή του ιού εντοπίζεται στα λύματα από τις 24 Φεβρουαρίου και την τελευταία εβδομάδα το ποσοστό της έχει ήδη ανέλθει στο 75%, ενώ σημαντική είναι η άνοδος του συνολικού ιικού φορτίου σε εβδομαδιαία βάση.

Όπως φαίνεται στα διαγράμματα που παρουσιάζει το ΑΠΕ-ΜΠΕ το ιικό φορτίο των λυμάτων μετράται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων εβδομάδων και η ημερήσια τάση του τελευταίου δεκαημέρου είναι έντονα αυξητική και ταυτίζεται με τον ρυθμό ανόδου της Omicron 2.

Συγκεκριμένα, στα δείγματα που λαμβάνονται καθημερινά στην είσοδο της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων Θεσσαλονίκης, αναφορικά με τις εξορθολογισμένες τιμές σχετικής έκκρισης ιικού φορτίου, η μέση τιμή των δύο πιο πρόσφατων μετρήσεων, δηλαδή της Τετάρτης 16/03/2022 και της Πέμπτης 17/03/2022 είναι:

-Οριακά αυξημένη (+22%) σε σχέση με τη μέση τιμή των δύο αμέσως προηγούμενων μετρήσεων της Δευτέρας 14/03/2022 και της Τρίτης 15/03/2022.

-Σημαντικά αυξημένη (+79%) σε σχέση με την μέση τιμή της προηγούμενης Τετάρτης 09/03/2022 και Πέμπτης 10/03/202.

 «Η αύξηση στο ιικό φορτίο των λυμάτων στο διάστημα 9-18 Μαρτίου παρουσίασε ρυθμό διπλασιασμού ανά 6 ημέρες. Ο ρυθμός με τον οποίο εκτοπίζεται η ΒΑ.1 καταδεικνύει την πολύ μεγάλη μεταδοτικότητα της ΒΑ.2 καθώς την τελευταία εβδομάδα το ποσοστό της στα λύματα της πόλης υπολογίζεται στο 75%», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρύτανης του ΑΠΘ και επιστημονικά υπεύθυνος του ερευνητικού έργου, καθηγητής Νίκος Παπαϊωάννου.

 «Πρόκειται για μία αναμενόμενη εξέλιξη στη Θεσσαλονίκη, στη χώρα συνολικά, όπως και διεθνώς όπου έχει παρατηρηθεί η αντίστοιχη έξαρση. Η παραλλαγή ΒΑ.2 θα εκτοπίσει την ΒΑ.1 και η αύξηση των κρουσμάτων που διαπιστώνουμε όλοι στον κοινωνικό και εργασιακό μας περίγυρο σημαίνει πως μαθαίνουμε να ζούμε με τον ιό και να προσαρμοζόμαστε κάθε φορά στα νεότερα επιδημιολογικά δεδομένα που διαμορφώνονται. Αυτή τη στιγμή η έξαρση που παρατηρείται υπογραμμίζει την ανάγκη σχολαστικής τήρησης των προληπτικών μέτρων αυτοπροστασίας και προστασίας των συμπολιτών μας που είναι ευάλωτοι σε σοβαρή νόσηση από τον ιό», εξήγησε ο πρύτανης του ΑΠΘ.

«Η αύξηση των ημερών αυτών είναι η μεγαλύτερη που καταγράφουμε στο διάστημα μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων. Η αύξηση που μετρήθηκε παραμένει μεγάλη ακόμη και μετά την κανονικοποίηση που επιφέρει η μεθοδολογία του περιβαλλοντικού εξορθολογισμού των μετρήσεων με βάση τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των λυμάτων. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως δεν υπάρχει περιθώριο σφάλματος στην έξαρση που παρατηρούμε», επισήμανε ο καθηγητής Χημείας του ΑΠΘ, Θοδωρής Καραπάντσιος.

Σχετικά με την σταδιακή επικράτηση της παραλλαγής ΒΑ.2 ο αναπληρωτής καθηγητής Μοριακής Μικροβιολογίας του Τμήματος Κτηνιατρικής ΑΠΘ Χρυσόστομος Δόβας, εξήγησε: «Οι αναλύσεις μας χρησιμοποιώντας μέθοδο που αναπτύξαμε για την αποκλειστική ενίσχυση και ποσοτικοποίηση του στελέχους Δέλτα στα λύματα βασισμένη σε απάλειψη ‘’υπογραφή” στο γονίδιο Ν, έδειξαν ότι δεν ανιχνεύεται μετά τις 15/2. Καθώς πλέον στη Θεσσαλονίκη κυκλοφορούν μόνο οι δύο παραλλαγές ΒΑ.1 και ΒΑ.2 του στελέχους Όμικρον, εκτιμήσαμε την ΒΑ.2 με έμμεσο τρόπο αφαιρώντας από το συνολικό φορτίο την ΒΑ.1., η οποία ποσοτικοποιείται με δεύτερη ειδική μέθοδο που έχουμε αναπτύξει. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ΒΑ.2 στη Θεσσαλονίκη αναδύθηκε στις 24/2 ενώ από τις 28/2 μέχρι σήμερα το ιικό φορτίο της διπλασιάζεται ανά 5,7 ημέρες».

Η μεθοδολογία αποτίμησης του κορονοϊού στα αστικά απόβλητα, που ανέπτυξε η ομάδα του ΑΠΘ, εξορθολογίζει τις μετρήσεις συγκέντρωσης του γονιδιώματος του ιού με βάση 24 περιβαλλοντικούς παράγοντες, που δύνανται να αλλοιώσουν τα αποτελέσματα των μετρήσεων. Η μοριακές μέθοδοι real-time PCR, που ανέπτυξε η Ομάδα του ΑΠΘ, έχουν τη δυνατότητα να πολλαπλασιάζουν επιλεκτικά τμήματα του γονιδιώματος των στελεχών Όμικρον ΒΑ.1 και Δέλτα

Συνεχίζεται η αυξητική τάση στη συγκέντρωση του SARS-CoV-2 στα λύματα τις Θεσσαλονίκης, με βάση τις καθημερινές μετρήσεις, που διεξάγει η Ομάδα Επιδημιολογίας Λυμάτων του ΑΠΘ με την ΕΥΑΘ, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και στο πλαίσιο του Εθνικού Δικτύου του ΕΟΔΥ.

Το ιικό φορτίο των λυμάτων, όπως φαίνεται στα διαγράμματα που παρουσιάζει το ΑΠΕ-ΜΠΕ (επισυνάπτονται), στην τελευταία μέτρηση έχει ανέλθει στο επίπεδο που μετρούταν στις 19 Απριλίου.

Συγκεκριμένα, στα δείγματα που λαμβάνονται καθημερινά στην είσοδο της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων Θεσσαλονίκης, αναφορικά με τις εξορθολογισμένες τιμές σχετικής έκκρισης ιικού φορτίου, η μέση τιμή των δύο πιο πρόσφατων μετρήσεων, δηλαδή της Τετάρτης 12/05 και της Πέμπτης 13/05 είναι:

-Αυξημένη κατά 21% σε σχέση με τη μέση τιμή των δύο αμέσως προηγούμενων μετρήσεων της Δευτέρας 10/05 και της Τρίτης 11/05.

-Αυξημένη κατά 57% σε σχέση με την μέση τιμή της προηγούμενης Τετάρτης 05/05 και Πέμπτης 06/05.

«Η αυξητική πορεία -από τις 5 Μαΐου που ξεκίνησε να καταγράφεται- έχει μέχρι στιγμής σχετικά ήπιο ρυθμό και το ιικό φορτίο απέχει ακόμη από το κόκκινο επίπεδο συναγερμού, ωστόσο όσο δεν ανακόπτεται μας ανησυχεί, καθώς σύντομα θα αρχίσει να εκφράζεται και σε αυξημένους ημερήσιους αριθμούς κρουσμάτων και δυστυχώς σε μερικές εβδομάδες θα αποτυπωθεί και σε νέες εισαγωγές στα νοσοκομεία», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρύτανης του ΑΠΘ και επιστημονικά υπεύθυνος του ερευνητικού έργου, καθηγητής Νίκος Παπαϊωάννου.

«Είναι σημαντικό να εμπεδωθεί ότι η άρση των περιορισμών και οι περισσότερες ελευθερίες που απολαμβάνουμε δε συνεπάγονται επιστροφή στην κανονικότητα και την ανεμελιά της προ της πανδημίας εποχής. Αν δεν προστατεύσουμε τους εαυτούς μας και τον περίγυρό μας, με τα μέτρα που όλοι γνωρίζουμε, είναι πολύ υπαρκτός ο κίνδυνος να βρεθούμε ξανά μπροστά σε καταστάσεις οδυνηρές και για την κοινωνία και για την οικονομία», επισήμανε ο πρύτανης του ΑΠΘ.

Ερωτηθείς για τη συσχέτιση της επιδημιολογικής εικόνας των λυμάτων με τα κλινικά επιδημιολογικά χαρακτηριστικά ο καθηγητής Χημείας του ΑΠΘ, Θοδωρής Καραπάντσιος απάντησε: «Από τις αρχές Μαΐου παρατηρείται μια αργή αυξητική τάση στις τιμές του σχετικού ιικού φορτίου πέρα από τα όρια της πειραματικής αβεβαιότητας, η οποία δεν ακολουθεί την αποκλιμάκωση που παρατηρείται στην κλινική εικόνα της πόλης. Εδώ βρίσκεται η αξία και η σημασία των μετρήσεων στα λύματα, ότι δηλαδή μπορεί να εντοπίσει πιθανές τάσεις, πριν αυτές αποτυπωθούν στα δεδομένα της ιατρικής επιτήρησης. Μάλιστα, η περίπτωση των μετρήσεων των τελευταίων ημερών με την αύξηση της θερμοκρασίας και τις έντονες διακυμάνσεις σε συγκεκριμένες φυσικοχημικές παραμέτρους των λυμάτων έχει αναδείξει τη σπουδαιότητα του εξορθολογισμού των μετρήσεων που εφαρμόζουμε στο ΑΠΘ με βάση περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των λυμάτων, αφού χωρίς εξορθολογισμό οι μετρήσεις έδειχναν μη ρεαλιστικές μεταβολές».

Η μεθοδολογία αποτίμησης του κορονοϊού στα αστικά απόβλητα, που ανέπτυξε η ομάδα του ΑΠΘ, εξορθολογίζει τις μετρήσεις συγκέντρωσης του γονιδιώματος του ιού με βάση 24 περιβαλλοντικούς παράγοντες, που δύνανται να αλλοιώσουν τα αποτελέσματα των μετρήσεων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ