Κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας εορτάζει την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού (European Immunization Week) με σκοπό την ευαισθητοποίηση όλων στον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζει ο εμβολιασμός στην πρόληψη ασθενειών και στην προστασία της ζωής. Φέτος, στις 19-25 Απριλίου 2026, σηματοδοτείται η 20ή ετήσια Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού με κεντρικό μήνυμα «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και ασφαλή».

Η φετινή Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι τα εμβόλια για περισσότερα από 200 χρόνια έχουν προστατεύσει με ασφάλεια ανθρώπους, οικογένειες και κοινότητες, και μπορούν να συνεχίζουν να προστατεύουν τις μελλοντικές γενεές.

Τα εμβόλια έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές επειδή απλοί άνθρωποι πήραν την απόφαση να προστατεύσουν τον εαυτό τους, τα παιδιά τους και ο ένας τον άλλον, αναφέρει ο ΕΟΔΥ. Προσθέτει ότι τα εμβόλια συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία της υγείας του ατόμου καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του -από τη βρεφική ηλικία έως την ενήλικη ζωή-παρέχοντας σήμερα προστασία για περισσότερες από 30 λοιμώξεις και θανατηφόρες ασθένειες.

«Οι αποφάσεις των γονιών να εμβολιάσουν τα παιδιά τους, μαζί με τη δέσμευση των επαγγελματιών υγείας να προσεγγίσουν κάθε παιδί, έχουν συμβάλει στη βελτίωση της επιβίωσης των βρεφών κατά 40% και έχουν προστατεύσει δεκάδες εκατομμύρια παιδιά από δια βίου αναπηρίες», σημειώνει ο ΕΟΔΥ, αναφέροντας τα εξής:

Στην πρώιμη παιδική ηλικία, το ανοσοποιητικό σύστημα των βρεφών και των μικρών παιδιών ακόμη αναπτύσσεται, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα σε ασθένειες. Οι παιδικοί εμβολιασμοί τα προστατεύουν από ασθένειες όπως η διφθερίτιδα, η ηπατίτιδα Β, η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η πολιομυελίτιδα, ο κοκκύτης, η μηνιγγίτιδα, ο ροταϊός, η ερυθρά και ο τέτανος και χορηγούνται κυρίως τα δύο πρώτα έτη ζωής.

Στην εφηβεία, οι αναμνηστικές δόσεις εμβολίων είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της ανοσίας κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και του κοκκύτη, ενώ πρόσθετα εμβόλια αντιμετωπίζουν αναδυόμενους κινδύνους για την υγεία, όπως ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων και η μηνιγγίτιδα.

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο εμβολιασμός διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην προστασία της μητέρας και του μωρού της. Λαμβάνοντας συνιστώμενα εμβόλια, έναντι ιών όπως ο RSV και ο ιός της γρίπης, και βακτηρίων, όπως ο κοκκύτης, οι έγκυες γυναίκες προστατεύουν τον εαυτό τους από σοβαρή νόσο και ταυτόχρονα μεταβιβάζουν (μέσω του πλακούντα) προστατευτικά αντισώματα στο κυοφορούμενο παιδί τους.

Στην ενήλικη ζωή, οι άνθρωποι συνεχίζουν να κινδυνεύουν από λοιμώξεις. Επιπλέον, το ανοσοποιητικό σύστημα των ανθρώπων εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου, καθιστώντας τους ενήλικες πιο επιρρεπείς σε σοβαρές λοιμώξεις, όσο μεγαλώνουν σε ηλικία. Τα εμβόλια προστατεύουν τους ενήλικες και τους ηλικιωμένους από ασθένειες όπως η COVID-19, η γρίπη, η πνευμονία και ο έρπητας ζωστήρας, μειώνοντας τον κίνδυνο σοβαρής ασθένειας και νοσηλείας, και βοηθώντας τους να παραμείνουν υγιείς για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή/και ανοσοκαταστολή διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και εκδήλωσης επιπλοκών από λοιμώδη νοσήματα, και ο εμβολιασμός τους αποτελεί απαραίτητο εφόδιο για την προστασία τους.

«Ο εμβολιασμός αποτελεί δικαίωμα όλων. Ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως άτομα της κοινότητας Ρομά, πρόσφυγες και μετανάστες, μετακινούμενοι πληθυσμοί, θα πρέπει να έχουν ισότιμη ευκαιρία στον εμβολιασμό και στην προστασία τους έναντι λοιμωδών νοσημάτων», αναφέρει ο ΕΟΔΥ.

Προσθέτει ότι τα εμβόλια, εκτός από την πρόληψη μολυσματικών ασθενειών, μπορούν επιπρόσθετα να αποτρέψουν καρκίνους που σχετίζονται με λοιμώξεις, όπως λοιμώξεις από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων και τον ιό της ηπατίτιδας Β, προσφέροντας μακροχρόνια προστασία.

Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού αποσκοπεί στον εφοδιασμό των επαγγελματιών υγείας με εργαλεία και δεξιότητες, για να επικοινωνούν με σαφήνεια και κατανόηση πληροφορίες για τα εμβόλια, βοηθώντας άτομα με ενδοιασμούς να ενημερώνονται και να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις αναφορικά με τον εμβολιασμό τους. «Χτίζοντας την εμπιστοσύνη για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων και εξασφαλίζοντας την ισότιμη πρόσβαση στον εμβολιασμό, μπορούμε να επιτύχουμε την προστασία των σύγχρονων και επόμενων γενεών. Ταυτόχρονα, καθώς οι επαγγελματίες υγείας εκτίθενται σε πλήθος λοιμωδών νοσημάτων κατά την διάρκεια της εργασίας τους, είναι αναγκαία η δική τους προστασία μέσω του εμβολιασμού τους», τονίζει ο ΕΟΔΥ.

Με σκοπό την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης και της προστασία των ευάλωτων ατόμων από νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, ο ΕΟΔΥ έχει προβεί στις ακόλουθες δράσεις:

• Ανάλυση σύγχρονων δεδομένων εμβολιαστικής κάλυψης του παιδικού πληθυσμού της χώρας και δράσεις εμβολιασμού σε κοινότητες με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη, για την προστασία αυτών και της Δημόσιας Υγείας. Ταυτόχρονα προγραμματίζει να προβεί στην εκτίμηση της εμβολιαστικής κάλυψης του ενήλικου πληθυσμού.
• Από το έτος 2024 μέχρι σήμερα, με αφορμή την ανάδυση λοιμωδών νοσημάτων στην Ευρώπη, όπως η ιλαρά, έχει διενεργήσει πλήθος εμβολιαστικών δράσεων σε ευάλωτους πληθυσμούς (άτομα της κοινότητας Ρομά και μετανάστες/ πρόσφυγες), με ταυτόχρονη καταγραφή της εμβολιαστικής τους κάλυψης.
• Έχει διοργανώσει δράσεις για την αντιμετώπιση της διστακτικότητας έναντι των εμβολιασμών που αφορούν στο γενικό πληθυσμό (καμπάνιες ενημέρωσης) και στους επαγγελματίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (εκπαιδευτικά σεμινάρια ανά ΥΠΕ).
• Τέλος, συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SHIELD που σκοπό έχει την μείωση της επίπτωση καρκίνων που σχετίζονται με λοιμώδη νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, με έμφαση στην προσέγγιση ευάλωτων πληθυσμών και ατόμων με αυξημένο κίνδυνο νόσησης.

«Τα εμβόλια σώζουν ζωές. Η απόφασή σας κάνει τη διαφορά. Ενημερωθείτε. Εμβολιαστείτε», καταλήγει ο ΕΟΔΥ.

Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι δεν είναι όλοι οι υδατάνθρακες ίδιοι και ότι η ποιότητά τους μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την υγεία στην τρίτη ηλικία. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η συστηματική κατανάλωση φυτικών ινών και «υψηλής ποιότητας» υδατανθράκων στη μέση ηλικία συνδέεται με αυξημένες πιθανότητες μακροζωίας, χωρίς σοβαρές χρόνιες παθήσεις ή λειτουργικές απώλειες.

Επιστήμονες ανακαλύπτουν: Αυτό το είδος υδατανθράκων χαρίζει μακροζωία

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι υδατάνθρακες από φυσικές πηγές, όπως τα δημητριακά ολικής αλέσεως, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια, φαίνεται να έχουν προστατευτική δράση για τον οργανισμό, σε αντίθεση με τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες που συνδέονται με αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν τη σημασία της ποιότητας των τροφών και όχι απλώς της ποσότητάς τους.

Οι υδατάνθρακες δέχονται έντονη κριτική στους κύκλους της ευεξίας. Πολλοί υποστηρίζουν δίαιτες χαμηλών ή μηδενικών υδατανθράκων για απώλεια βάρους, εξυμνώντας την πρωτεΐνη και τα καλά λιπαρά. Ωστόσο, δεν είναι όλοι οι υδατάνθρακες βλαβεροί. Μάλιστα, η έρευνα δείχνει ότι οι υδατάνθρακες μπορούν να επιβραδύνουν τη γήρανση, αρκεί να κάνουμε τις σωστές επιλογές.

Τι έδειξε η μελέτη

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό JAMA Network Open, οι ερευνητές προσπάθησαν να ανακαλύψουν εάν η πρόσληψη υδατανθράκων στη μέση ηλικία σχετίζεται με την υγιή γήρανση, εστιάζοντας σε:

• Χρόνιες παθήσεις
• Σωματική και γνωστική λειτουργία
• Ψυχική υγεία

Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από 47.513 γυναίκες (Nurses’ Health Study) από το 1984 έως το 2016. Αξιολόγησαν τον τύπο και τη συνολική ποσότητα των υδατανθράκων που καταναλώθηκαν, διαχωρίζοντάς τους σε επεξεργασμένους (ραφιναρισμένους) και μη επεξεργασμένους (υψηλής ποιότητας).

Ο ορισμός της «υγιούς γήρανσης»

Ως υγιής γήρανση ορίστηκε η επιβίωση έως την ηλικία των 70 ετών, η απουσία 11 κύριων χρόνιων νοσημάτων, η διατήρηση της μνήμης και της σωματικής λειτουργίας, καθώς και η καλή ψυχική υγεία.

Η έρευνα κατέληξε σε δύο βασικά συμπεράσματα:

• Υψηλής ποιότητας υδατάνθρακες: Οι γυναίκες που τους κατανάλωναν είχαν +37% πιθανότητες να γεράσουν με υγεία.
• Επεξεργασμένοι υδατάνθρακες: Η κατανάλωση λευκού ψωμιού, ζάχαρης και άλλων επεξεργασμένων προϊόντων μείωσε τις πιθανότητες υγιούς γήρανσης κατά 13%.

Αν θέλετε λοιπόν να επενδύσετε στο μέλλον σας, η λύση δεν είναι να κόψετε τους υδατάνθρακες, αλλά να γεμίσετε το πιάτο σας με τροφές στην πιο φυσική τους μορφή.

Ποιοτικοί vs επεξεργασμένοι υδατάνθρακες: Το κλειδί για μακροζωία και υγιή γήρανση

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωση φυτικών ινών, ποιοτικών υδατανθράκων και επεξεργασμένων υδατανθράκων μπορεί να έχει σημαντικό και μετρήσιμο αντίκτυπο στη συνολική κατάσταση της υγείας, κατά την τρίτη ηλικία.

Τι εννοούμε όμως με τους όρους «ποιοτικοί» και «επεξεργασμένοι» υδατάνθρακες

Η μελέτη ορίζει ως «υψηλής ποιότητας» υδατάνθρακες τους σύνθετους υδατάνθρακες που προέρχονται από:

• Δημητριακά ολικής αλέσεως
• Φρούτα και λαχανικά
• Όσπρια
• Συνολικές φυτικές ίνες

Αντίθετα, όταν αναφέρεται σε επεξεργασμένους υδατάνθρακες, η μελέτη εστιάζει σε υδατάνθρακες που προέρχονται από επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως:

• Λευκό ψωμί και αρτοσκευάσματα
• Ζυμαρικά και λευκό ρύζι
• Πίτσα, γλυκά και κέικ
• Αναψυκτικά και πρόσθετη ζάχαρη

Γιατί οι σύνθετοι υδατάνθρακες υπερέχουν

Ενώ η μελέτη συνέδεσε τους ποιοτικούς υδατάνθρακες με την υγιή γήρανση, οι ειδικοί τονίζουν εδώ και καιρό τα οφέλη των σύνθετων υδατανθράκων έναντι των επεξεργασμένων. Οι σύνθετοι υδατάνθρακες είναι απαραίτητοι για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού, καθώς:

• Μας βοηθούν να νιώθουμε χορτάτοι και ικανοποιημένοι.
• Βελτιστοποιούν τη λειτουργία του εγκεφάλου.
• Διατηρούν σταθερά τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα.

Αυτοί οι υδατάνθρακες είναι πλούσιοι σε απαραίτητες βιταμίνες, θρεπτικά συστατικά και φυτικές ίνες. Αντίθετα, οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες υφίστανται αλλοιώσεις κατά τη μετατροπή τους σε συσκευασμένα τρόφιμα με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και «καλύτερη» γεύση, όπως εξήγησε η Julie Smith, R.D., διαιτολόγος στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Τολέδο. Αυτοί οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες είναι γεμάτοι άμυλο και ζάχαρη, αλλά στερούνται σχεδόν πλήρως τα θρεπτικά συστατικά και τις ίνες που χρειάζεται το σώμα μας.

Το άγχος αποτελεί έναν από τους πιο συχνούς λόγους που εκατομμύρια άνθρωποι δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν, με τις σκέψεις να γίνονται πιο έντονες ακριβώς τη στιγμή που το σώμα προσπαθεί να χαλαρώσει. Σύμφωνα με ειδικούς, η λύση δεν βρίσκεται απαραίτητα στην «αποφυγή» του άγχους, αλλά στον τρόπο διαχείρισής του μέσα στην ημέρα.

Η τεχνική που ηρεμεί το μυαλό και σας βοηθάει να κοιμηθείτε καλά

Δεν μπορείτε να κοιμηθείτε; «Δεν είστε οι μόνοι», δήλωσε η Wendy Troxel, Ph.D., κλινική ψυχολόγος και συγγραφέας του βιβλίου Sharing the Covers, σε συνέντευξή της στο «Expert Tip of the Day» του TODAY.com

«Περίπου το 30% των ενηλίκων δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν ή να παραμείνουν σε κατάσταση ύπνου», ανέφερε. Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, ορισμένοι άνθρωποι μένουν ξάγρυπνοι λόγω έλλειψης ύπνου, ασθένειας, ορμονικών αλλαγών ή γενετικής, όμως συχνά το καθημερινό άγχος και οι στρεσογόνοι παράγοντες προκαλούν αϋπνία.

Εάν δεν αντιμετωπιστεί, ο συστηματικά διακοπτόμενος ύπνος μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για κατάθλιψη, άγχος, καρδιακή προσβολή, παχυσαρκία και εγκεφαλικό επεισόδιο. Ευτυχώς, η Troxel γνωρίζει πώς μπορείτε να διαχειριστείτε τις ανησυχίες που σας βασανίζουν πριν οδηγήσουν σε άλλη μια νύχτα αϋπνίας.

Η συμβουλή της ειδικού: Προγραμματίστε την ώρα που θα αφιερώσετε στις ανησυχίες σας

«Αν δεν προγραμματίσετε λίγο χρόνο, τον οποίο θα αφιερώσετε για να σκεφτείτε όλα όσα σας ανησυχούν, ο εγκέφαλός σας θα βρει χρόνο να το κάνει γύρω στις 3 τα ξημερώματα», λέει η Troxel. Γι’ αυτό, συνιστά να εντάξετε το άγχος στο πρόγραμμά σας, ώστε να ηρεμήσετε το μυαλό σας πολύ πριν ακουμπήσετε το κεφάλι σας στο μαξιλάρι.

Γιατί αυτό είναι σημαντικό για τον ύπνο

Για καλύτερο ύπνο, είναι απαραίτητο να συνδέσετε το κρεβάτι αποκλειστικά και μόνο με τον ύπνο, εξηγεί η Troxel. Δεν είναι το μέρος για ατελείωτο scrolling στο κινητό, ούτε για να ανακυκλώνετε αγχωτικές σκέψεις.

Αφιερώνοντας ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στις ανησυχίες σας, μειώνετε τις πιθανότητες να νιώσετε κατακλυσμένοι από αρνητικά συναισθήματα την ώρα που χρειάζεστε την ηρεμία για να κοιμηθείτε. Επιπλέον, αυτό μπορεί να βελτιώσει και τη διάθεσή σας.

Σύμφωνα με ευρήματα του National Sleep Foundation (2023), ο κακός ύπνος –ακόμα και για δύο νύχτες την εβδομάδα– μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης. Όσοι παλεύουν με την ψυχική τους υγεία τείνουν να είναι λιγότερο δραστήριοι σωματικά και να εκτίθενται λιγότερο στο φως της ημέρας, γεγονός που τροφοδοτεί έναν φαύλο κύκλο αϋπνίας.

Πώς να ξεκινήσετε: Η τεχνική του “Brain Dump”

Μπορεί να ακούγεται περίεργο, αλλά προγραμματίστε τον χρόνο που θα αφιερώσετε στις ανησυχίες σας, ιδανικά αρκετές ώρες πριν από την ώρα του ύπνου.

• Ρυθμίστε ένα χρονόμετρο για 10 έως 15 λεπτά.
• Καταγράψτε τα πάντα: Γράψτε όλα τα «τι θα γινόταν αν», τα μελλοντικά σχέδια και τις αγχωτικές σκέψεις που σας έρχονται στο μυαλό.

«Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, αφήστε τον εγκέφαλό σας ελεύθερο να ανησυχήσει όσο θέλει», εξηγεί η Troxel. «Γράψτε τα πάντα. Κάνοντας αυτό το “brain dump” (άδειασμα μυαλού), διδάσκετε στον εγκέφαλό σας ότι είναι εντάξει να ανησυχεί και να φτιάχνει λίστες, αλλά δεν πρόκειται να το κάνει στις 3 τα ξημερώματα, διακόπτοντας τον ύπνο σας».

Οι φραγμένες αρτηρίες αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια. Ένας ειδικός στον τομέα της διατροφής και της μεταβολικής υγείας υποστηρίζει ότι μία συγκεκριμένη τροφή, πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας.

Γιατί είναι επικίνδυνες οι φραγμένες αρτηρίες

Όταν οι αρτηρίες είναι καθαρές, το αίμα κυκλοφορεί αποτελεσματικά, μεταφέροντας οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά στα ζωτικά όργανα. Αντίθετα, η αθηροσκλήρωση, δηλαδή η συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες, περιορίζει τη ροή του αίματος και μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη απόφραξη.

• Στις στεφανιαίες αρτηρίες: Μπορεί να προκαλέσει καρδιακή προσβολή.
• Στις αρτηρίες του εγκεφάλου: Μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικό επεισόδιο.

Η ουσία που συσσωρεύεται ονομάζεται αθήρωμα ή πλάκα και αποτελείται κυρίως από πλεόνασμα «κακής» χοληστερίνης (LDL), λιπαρές ουσίες, κυτταρικά απόβλητα, ασβέστιο και ινική (ουσία που βοηθά στην πήξη του αίματος).

Ο κίνδυνος των πρωινών ωρών

Στατιστικά, περίπου το 40% των καρδιακών προσβολών συμβαίνει μεταξύ 6 π.μ. και μεσημεριού. Αυτή η περίοδος είναι πιο επικίνδυνη λόγω της αύξησης της κορτιζόλης και της αδρεναλίνης, οι οποίες αυξάνουν την πήξη του αίματος, την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό.

Στο βίντεό του με τίτλο «#1 καλύτερη τροφή για να ξεβουλώσετε τις αρτηρίες», ο Dr. Eric Berg DC παρουσιάζει μια φυσική λύση χωρίς παρενέργειες, η οποία λειτουργεί ως «φυσικός καθαριστής» του κυκλοφορικού συστήματος.

Οι κύριες αιτίες που οδηγούν σε απόφραξη αρτηριών

Η κατανόηση των παραγόντων κινδύνου είναι το πρώτο βήμα για την πρόληψη:

• Υψηλή «κακή» χοληστερίνη (LDL): Η κύρια αιτία σχηματισμού πλάκας.
• Υπέρταση: Η υψηλή πίεση τραυματίζει τα τοιχώματα των αρτηριών, διευκολύνοντας τη συσσώρευση πλάκας.
• Κάπνισμα: Οι τοξίνες καταστρέφουν τα αγγεία και προκαλούν φλεγμονή.
• Διαβήτης: Τα υψηλά επίπεδα σακχάρου καταπονούν τα αιμοφόρα αγγεία.
• Παχυσαρκία: Συνδέεται άμεσα με τη χοληστερίνη, την πίεση και τον διαβήτη.
• Καθιστική ζωή: Η έλλειψη άσκησης επιδεινώνει όλους τους παραπάνω παράγοντες.
• Κληρονομικότητα και ηλικία: Το οικογενειακό ιστορικό και η πάροδος του χρόνου αυξάνουν τις πιθανότητες αθηροσκλήρωσης.
• Χρόνιο στρες: Πυροδοτεί φλεγμονές που επιταχύνουν τη στένωση των αρτηριών.

Σημείωση: Αν και ο Dr. Berg προτείνει φυσικές εναλλακτικές, είναι πάντα σημαντικό να συμβουλεύεστε τον προσωπικό σας γιατρό πριν κάνετε ριζικές αλλαγές στη διατροφή σας ή αντικαταστήσετε οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή.

Μπορεί η ασπιρίνη να βοηθήσει στον καθαρισμό των φραγμένων αρτηριών;

Η ασπιρίνη μπορεί να βοηθήσει στην περίπτωση των φραγμένων αρτηριών, αλλά δεν θεραπεύει άμεσα την ίδια την απόφραξη. Πρόκειται για ένα αντιαιμοπεταλιακό φάρμακο που εμποδίζει τον σχηματισμό θρόμβων αίματος σε στενωμένες αρτηρίες, οι οποίοι θα μπορούσαν να προκαλέσουν εμφράγματα ή εγκεφαλικά επεισόδια.

Η ασπιρίνη δεν εξαλείφει την πλάκα που προκαλεί την απόφραξη. Αντίθετα, βοηθά στη διαχείριση του κινδύνου επιπλοκών που προκύπτουν από αυτές τις αποφράξεις.

Οι γιατροί συχνά τη συνιστούν σε άτομα που πάσχουν ήδη από καρδιακές παθήσεις ή διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εμφράγματος, ιδιαίτερα μετά από επεμβάσεις όπως η αγγειοπλαστική. Ωστόσο, η ασπιρίνη δεν είναι κατάλληλη για όλους, ειδικά για όσους δεν έχουν ιστορικό καρδιοπάθειας ή διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας. Είναι απαραίτητο να συμβουλευτείτε έναν γιατρό πριν ξεκινήσετε τη λήψη της, καθώς μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες όπως γαστρορραγία.

Η προσέγγιση του Dr. Berg: Η φυσική εναλλακτική για καθαρές αρτηρίες

Ενώ η ασπιρίνη είναι γνωστή για την πρόληψη των εμφραγμάτων μέσω της αραίωσης του αίματος, ο Dr. Berg προτείνει το εικοσαπεντανοϊκό οξύ (EPA), ένα ωμέγα-3 λιπαρό οξύ, ως μια φυσική εναλλακτική χωρίς τις ίδιες αρνητικές επιπτώσεις.

Τα οφέλη του EPA στην υγεία της καρδιάς:

• Μείωση τριγλυκεριδίων: Το EPA μειώνει τα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα που αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας.
• Βελτίωση της χοληστερόλης: Βοηθά στη μείωση της non-HDL χοληστερόλης, συμπεριλαμβανομένης της «κακής» LDL.
• Πρόληψη αποφράξεων: «Το EPA καθιστά τα αιμοπετάλια λιγότερο κολλώδη. Έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να αραιώσει το αίμα συγκρίσιμα με μια χαμηλή δόση ασπιρίνης», αναφέρει ο Dr. Berg.
• Σταθεροποίηση της πλάκας: Μέσω της μείωσης των φλεγμονών, το EPA μπορεί να σταθεροποιήσει τις αρτηριακές πλάκες, μειώνοντας τις πιθανότητες καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Οι καλύτερες πηγές EPA και η «υπερτροφή» για καθαρές αρτηρίες

Σύμφωνα με τον Dr. Berg και το Βρετανικό Ίδρυμα Καρδιάς (BHF), οι καλύτερες πηγές EPA περιλαμβάνουν:

• Λιπαρά ψάρια (σολομός, σκουμπρί, ρέγγα, σαρδέλες, αντζούγιες).
• Στρείδια και ορισμένα λευκά ψάρια.
• Μουρουνέλαιο: Ο Dr. Berg το θεωρεί την καλύτερη τροφή για τον φυσικό καθαρισμό των αρτηριών, καθώς περιέχει επίσης βιταμίνες A και D.

«Η ρετινόλη (ενεργή μορφή βιταμίνης Α) βοηθά στην αποκατάσταση των εσωτερικών ιστών του σώματος και δρα ως ισχυρό αντιφλεγμονώδες», προσθέτει ο ειδικός.

Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες

Μια μελέτη του 2015 σημείωσε ότι το ιχθυέλαιο έχει καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες που ρυθμίζουν τη δραστηριότητα των αιμοπεταλίων, ενώ άλλη έρευνα κατέληξε στο ότι ο συνδυασμός EPA+DHA έχει πιο έντονη κατασταλτική δράση στη φλεγμονή σε σύγκριση με την ασπιρίνη.

Ωστόσο, ορισμένες υγειονομικές αρχές προειδοποιούν ότι τα ωμέγα-3 δεν έχουν ακόμη φτάσει την αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα της ασπιρίνης σε όλες τις περιπτώσεις. Προσοχή: Μην διακόπτετε τη λήψη ασπιρίνης χωρίς την έγκριση του καρδιολόγου σας.

Ο ρόλος της Βιταμίνης D

Ο Dr. Berg τονίζει επίσης την αξία της βιταμίνης D:

• Αυξάνει το νιτρικό οξύ.
• Μειώνει την αρτηριακή ακαμψία.
• Αποτρέπει την ασβέστωση των αρτηριών.

Προφυλάξεις και συμβουλές

Αν και το ιχθυέλαιο EPA θεωρείται ασφαλές για τους περισσότερους στις συνιστώμενες δόσεις, μπορεί να υπάρξουν αλληλεπιδράσεις με φάρμακα ή επιπτώσεις σε προϋπάρχουσες παθήσεις.

Προσοχή: Συμβουλευτείτε πάντα τον πάροχο υγείας σας πριν ξεκινήσετε συμπληρώματα ιχθυελαίου, ειδικά εάν λαμβάνετε ήδη φαρμακευτική αγωγή.

Συμβουλές του Εθνικού Συστήματος Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS) για την αθηροσκλήρωση

Το NHS επισημαίνει ότι ορισμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η διακοπή του καπνίσματος, η υγιεινή διατροφή και η τακτική άσκηση, μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά στο να σταματήσει η επιδείνωση της αθηροσκλήρωσης.

Συμπτώματα της αθηροσκλήρωσης

Τα συμπτώματα της αθηροσκλήρωσης συχνά δεν γίνονται αντιληπτά αμέσως, αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Πόνο στο στήθος (στηθάγχη).
• Πόνο στα χέρια και τα πόδια, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της σωματικής άσκησης.
• Δύσπνοια (δυσκολία στην αναπνοή).
• Αίσθημα διαρκούς κόπωσης.
• Αδυναμία και σύγχυση.

Παράγοντες κινδύνου

Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι παράγοντες που αυξάνουν τις πιθανότητες εμφάνισης αθηροσκλήρωσης είναι οι εξής:

• Ηλικία: Άτομα άνω των 65 ετών.
• Κάπνισμα: Μία από τις κύριες αιτίες βλάβης των αρτηριών.
• Υψηλή χοληστερόλη: Συσσώρευση λιπιδίων στα τοιχώματα των αγγείων.
• Υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση).
• Κληρονομικότητα: Ύπαρξη στενών συγγενών με ιστορικό καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Εδώ και χρόνια, το μπλε φως από τις οθόνες θεωρείται βασικός «ένοχος» για τις διαταραχές ύπνου, με εκατομμύρια ανθρώπους να περιορίζουν τη χρήση των συσκευών τους πριν τον ύπνο. Ωστόσο, νεότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η πραγματική αιτία μπορεί να μην βρίσκεται αποκλειστικά στις οθόνες, αλλά σε παράγοντες που επηρεάζουν τον οργανισμό καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Προβλήματα ύπνου: Η προέλευση του «φόβου» για το μπλε φως 

Ο φόβος γύρω από το μπλε φως πηγάζει σε μεγάλο βαθμό από μια μικρή αλλά επιδραστική μελέτη του 2014. Οι ερευνητές ζήτησαν από 12 συμμετέχοντες να διαβάσουν πριν από τον ύπνο: οι μισοί χρησιμοποίησαν iPad και οι άλλοι μισοί ένα φυσικό βιβλίο.

Πιο συγκεκριμένα, η μελέτη έδειξε ότι όσοι χρησιμοποίησαν iPad:

• Χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο για να κοιμηθούν.
• Παρήγαγαν λιγότερη μελατονίνη (την ορμόνη που δίνει το σήμα για ύπνο).
• Ένιωθαν μεγαλύτερη υπνηλία την επόμενη ημέρα.

Οι επιστήμονες υπέδειξαν ως ένοχο την οθόνη LED, η οποία εκπέμπει περισσότερο φως στο μπλε φάσμα. Το συμπέρασμα φαινόταν ξεκάθαρο: το μπλε φως καταστρέφει την ποιότητα του ύπνου. Ωστόσο, σύμφωνα με νεότερες έρευνες, αυτό το συμπέρασμα μπορεί να ήταν υπερβολικό.

Το μπλε φως επηρεάζει τον ύπνο, αλλά όχι όπως νομίζαμε

«Αυτή ήταν μια εξαιρετικά παραπλανητική εργασία», δήλωσε στο BBC ο Jamie Zeitzer, καθηγητής Ψυχιατρικής και Συμπεριφορικών Επιστημών στο Στάνφορντ. Ο Zeitzer σημείωσε ότι τα δεδομένα δεν ήταν λανθασμένα, αλλά ο τρόπος ερμηνείας τους και τα συμπεράσματα που εξήχθησαν ήταν ασαφή.

Το μπλε φως όντως επηρεάζει το σώμα. Στο εσωτερικό των ματιών υπάρχουν εξειδικευμένα κύτταρα που περιέχουν μια φωτοευαίσθητη πρωτεΐνη, τη μελανοψίνη, η οποία βοηθά στη ρύθμιση του εσωτερικού μας ρολογιού, γνωστού ως κιρκάδιος ρυθμός. Αυτό το σύστημα χρησιμοποιεί το φως, ειδικά τα μπλε μήκη κύματος, για να καθορίσει πότε πρέπει να είμαστε ξύπνιοι ή κουρασμένοι.

Η ποσότητα του φωτός μετράει περισσότερο από το είδος

Μια αυξανόμενη βάση ερευνών υποδηλώνει ότι η ποσότητα του φωτός έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από το είδος του φωτός. Σε ελεγχόμενα εργαστηριακά περιβάλλοντα, οι συμμετέχοντες συχνά παραμένουν σε πολύ αμυδρό φως όλη την ημέρα πριν εκτεθούν σε μια έντονη πηγή το βράδυ. Υπό αυτές τις συνθήκες, το μπλε φως μπορεί να έχει δραματική επίδραση. «Αυτό όμως δεν αντικατοπτρίζει την τυπική ανθρώπινη ζωή», εξήγησε ο Zeitzer.

Στην καθημερινότητα, το φως που εκπέμπεται από το τηλέφωνο ή το λάπτοπ είναι σχετικά ασθενές, ειδικά σε σύγκριση με το φυσικό φως της ημέρας. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι η έκθεση σε μπλε φως από οθόνες για μια ολόκληρη ημέρα ισοδυναμεί με λιγότερο από ένα λεπτό έκθεσης στο φυσικό ηλιακό φως εξωτερικού χώρου.

Άλλες έρευνες καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα. Μια ανασκόπηση 11 μελετών έδειξε ότι η χρήση οθόνης πριν από τον ύπνο καθυστέρησε τον ύπνο κατά μέσο όρο μόνο εννέα λεπτά. Αν και η επίδραση δεν είναι μηδενική, απέχει πολύ από τη σοβαρή διαταραχή που πολλοί φοβούνται.

Ειδικοί αποκαλύπτουν τι πραγματικά επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου

Σύμφωνα με ερευνητές ύπνου, ο πραγματικός παράγοντας που καθορίζει την ποιότητα του ύπνου είναι η συνολική έκθεση στο φως κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το σώμα σας χρειάζεται ισχυρά σήματα για να γνωρίζει πότε πρέπει να είναι σε εγρήγορση και πότε να χαλαρώνει.

«Όσο περισσότερο φως λαμβάνετε κατά τη διάρκεια της ημέρας, τόσο μικρότερη επίδραση έχει το φως το βράδυ», δήλωσε ο ερευνητής Zeitzer.

Η σημασία του φυσικού φωτός

Αυτό σημαίνει ότι κάτι τόσο απλό όσο η έξοδος από το σπίτι νωρίς μέσα στην ημέρα μπορεί να κάνει αισθητή διαφορά. Ακόμα και ένας πρωινός περίπατος 30 λεπτών μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση του κύκλου του ύπνου σας. Η επιπλέον έκθεση στο φως το απόγευμα, ειδικά πριν από τη δύση του ηλίου, μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω αυτόν τον ρυθμό.

Για όσους περνούν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους σε εσωτερικούς χώρους, οι επιστήμονες προτείνουν:

• Αύξηση της φωτεινότητας των φώτων κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Χαμήλωμα του φωτισμού το βράδυ.

Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί μια σαφής διαφορά μεταξύ ημέρας και νύχτας.

Είναι τελικά το κινητό ο εχθρός του ύπνου;

Όσον αφορά τη χρήση του κινητού τηλεφώνου πριν από τον ύπνο, το ζήτημα μπορεί να μην αφορά τόσο το ίδιο το φως της οθόνης, όσο το περιεχόμενο με το οποίο αλληλεπιδράτε.

Σύμφωνα με τον Zeitzer, το scrolling σε αγχωτικά email, η παρακολούθηση έντονων βίντεο ή η ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να κρατήσουν τον εγκέφαλό σας σε εγρήγορση για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Εστιάστε στην πρωινή έκθεση στον ήλιο για να θωρακίσετε το βιολογικό σας ρολόι και να κοιμάστε καλά.

Σε αντίθεση με όργανα όπως η καρδιά ή το συκώτι, το πάγκρεας λειτουργεί με πιο «διακριτικό» τρόπο, αλλά παραμένει απολύτως καθοριστικό για πολλές βασικές λειτουργίες του οργανισμού. Γι’ αυτόν τον λόγο, τα συμπτώματα που σχετίζονται με παθήσεις του, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του παγκρέατος, συχνά αποδίδονται σε άλλες, πιο συνηθισμένες καταστάσεις ή δεν αξιολογούνται ως σοβαρά. Η έγκαιρη αναγνώρισή τους, ωστόσο, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την πορεία της υγείας.

Γιατί οι παθήσεις του παγκρέατος είναι δύσκολο να διαγνωστούν έγκαιρα

«Ένας από τους λόγους που τα ποσοστά επιβίωσης παραμένουν χαμηλά είναι ότι ο καρκίνος του παγκρέατος εντοπίζεται δύσκολα στα αρχικά του στάδια», σημειώνει ο Andrew Hendifar, M.D., ιατρικός διευθυντής για τον καρκίνο του παγκρέατος στο Samuel Oschin Comprehensive Cancer Center στο Λος Άντζελες. Παράλληλα, όπως αναφέρει ο Ted Epperly, M.D., οικογενειακός ιατρός και CEO του Full Circle Health στο Άινταχο, παρόμοιες δυσκολίες υπάρχουν και στη διάγνωση μη καρκινικών παθήσεων, όπως η παγκρεατίτιδα.

Η θέση του παγκρέατος καθιστά επίσης τη διάγνωση των παθήσεών του αρκετά περίπλοκη. Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, αυτό το μακρόστενο και επίπεδο όργανο βρίσκεται στο πίσω μέρος της κοιλιάς (στον οπισθοπεριτοναϊκό χώρο), όπου παράγει ένζυμα και ορμόνες που υποστηρίζουν την πέψη και τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα.

Παρά τις διαγνωστικές δυσκολίες, υπάρχουν ορισμένα προειδοποιητικά σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται. Μάθετε ποια συμπτώματα, σύμφωνα με τους ειδικούς, απαιτούν ιατρική αξιολόγηση.

Τα 5 βασικά σημάδια που συνδέονται με προβλήματα στο πάγκρεας

Το πάγκρεας παίζει καθοριστικό ρόλο στην πέψη και τη ρύθμιση του σακχάρου. Συχνά, τα συμπτώματα δυσλειτουργίας του παγκρέατος συγχέονται με άλλες γαστρεντερολογικές παθήσεις. Ορισμένα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε είναι τα εξής:

• Χλωμά κόπρανα που επιπλέουν
• Πόνος που αντανακλά στην πλάτη
• Ξαφνική διάγνωση διαβήτη
• Ναυτία μετά την κατανάλωση λιπαρών τροφών
• Απότομη απώλεια βάρους

Χλωμά κόπρανα που επιπλέουν

Αν παρατηρήσετε ότι τα κόπρανα σας έχουν ανοιχτό χρώμα και επιπλέουν, αυτό αποτελεί ένδειξη κακής απορρόφησης θρεπτικών συστατικών. Τα ένζυμα που παράγει το πάγκρεας βοηθούν στη διάσπαση των λιπών και στην απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών (A, E και K).

Όταν μια πάθηση του παγκρέατος εμποδίζει την παραγωγή αυτών των ενζύμων, τα κόπρανα γίνονται λιγότερο πυκνά και πιο χλωμά. Μπορεί επίσης να φαίνονται λιπαρά ή να αφήνουν μια «κηλίδα» σαν λάδι στο νερό της λεκάνης. Αν αυτό συμβαίνει συστηματικά, ενημερώστε τον γιατρό σας.

Πόνος που αντανακλά στην πλάτη

Ο κοιλιακός πόνος είναι από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα τόσο του καρκίνου του παγκρέατος όσο και της οξείας πανκρεατίτιδας.

• Καρκίνος του παγκρέατος: Ο πόνος συνήθως ξεκινά από το κέντρο της κοιλιάς, «ακτινοβολεί» προς τη μέση ή το κάτω μέρος της πλάτης και διαρκεί για εβδομάδες.
• Οξεία πανκρεατίτιδα: Ο πόνος εμφανίζεται ξαφνικά, είναι έντονος και εστιάζεται στο κέντρο της κοιλιακής χώρας.

Προσοχή: Συχνά οι γιατροί μπερδεύουν τον πόνο του παγκρέατος με την παλινδρόμηση. Αν λαμβάνετε φάρμακα για το στομάχι (όπως ομεπραζόλη) και τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται, ζητήστε περαιτέρω εξετάσεις.

Ξαφνική διάγνωση διαβήτη

Το πάγκρεας παράγει ινσουλίνη για τη διατήρηση του σακχάρου στο αίμα. Όταν το όργανο υπολειτουργεί, μπορεί να αναπτυχθεί διαβήτης τύπου 2. Αν το βάρος σας είναι φυσιολογικό και ακολουθείτε υγιεινή διατροφή, αλλά διαγνωστήκατε ξαφνικά με διαβήτη, θα πρέπει να εξετάσετε το πάγκρεάς σας. Το ίδιο ισχύει για άτομα που έχουν ήδη διαβήτη και ξαφνικά η κατάστασή τους γίνεται δύσκολα διαχειρίσιμη χωρίς προφανή λόγο.

Ναυτία μετά την κατανάλωση λιπαρών τροφών

Η ναυτία και ο εμετός είναι σημάδια που πρέπει να προσέξετε, ειδικά μετά την κατανάλωση λιπαρών γευμάτων. Τροφές όπως τα χάμπουργκερ, το αβοκάντο, οι ξηροί καρποί και η πίτσα αποτελούν συνηθισμένους «πυροδότες» ναυτίας για άτομα με επιβαρυμένο πάγκρεας, καθώς το σώμα αδυνατεί να διασπάσει το λίπος.

Απότομη απώλεια βάρους

Αν χάνετε κιλά χωρίς να προσπαθείτε, και ειδικά αν αυτό συνοδεύεται από τον πόνο στην πλάτη που αναφέρθηκε παραπάνω, ίσως οφείλεται σε πεπτικά προβλήματα που σχετίζονται με το πάγκρεας. Σύμφωνα με μελέτες, ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών με οξεία πανκρεατίτιδα χάνει πάνω από το 10% του σωματικού τους βάρους μέσα σε έναν χρόνο.

Σημαντική Σημείωση: Αν και αυτά τα συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε λιγότερο σοβαρές καταστάσεις, είναι απαραίτητο να κλείσετε ραντεβού με τον παθολόγο ή τον γαστρεντερολόγο σας για μια ενδελεχή εξέταση.

Δυσκολεύεστε να απολαύσετε έναν συνεχόμενο βραδινό ύπνο χωρίς να ξυπνάτε επανειλημμένα για να πάτε στην τουαλέτα; Φαίνεται ότι μία λιγότερο γνωστή τροφή ίσως είναι το «κλειδί» για να δώσετε οριστικό τέλος σε αυτό το πρόβλημα.

Η τροφή που βοηθάει στην αντιμετώπισης της νυκτουρίας και βελτιώνει τον ύπνο

Οι ειδικοί ευεξίας της Nature Wellness αποκάλυψαν αυτή την αναπάντεχη φυσική θεραπεία σε ένα viral βίντεο στο TikTok. Το κλιπ υποστηρίζει ότι ένα «μικρό, χρυσό και πανίσχυρο φρούτο» μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό της νυχτερινής συχνοουρίας.

Τι είναι το Aguaymanto και πώς ωφελεί την υγεία;

Λέγεται ότι το συγκεκριμένο φρούτο χαλαρώνει την κύστη, μειώνει τις φλεγμονές και υποστηρίζει την υγεία του ουροποιητικού συστήματος, προάγοντας παράλληλα έναν ποιοτικότερο ύπνο. Ποια είναι όμως αυτή η λύση και υπάρχει επιστημονική βάση;

Το Aguaymanto, η ισπανική ονομασία για το golden berry (γνωστό και ως φυσαλίδα ή Cape gooseberry – Physalis peruviana), προέρχεται από τις Άνδεις. Σύμφωνα με το WebMD, καλλιεργείται για χιλιάδες χρόνια στο Περού, τον Ισημερινό και τις γειτονικές χώρες.

Αυτά τα «χρυσά μούρα» είναι γεμάτα με βιταμίνες, αντιοξειδωτικά και μέταλλα, συμπεριλαμβανομένης της βιταμίνης C και των καροτενοειδών. Το Healthline αναφέρει ότι ένα μόνο φλιτζάνι παρέχει φυτικές ίνες, θειαμίνη και νιασίνη, με μόλις 74 θερμίδες, καθιστώντας το μια τροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά.

Έρευνα που δημοσιεύθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη Ιατρικής (National Library of Medicine) εντόπισε βιοενεργές ενώσεις όπως οι γουιθανολίδες, τα φαινολικά και τα φλαβονοειδή — αντιοξειδωτικά που εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες και μειώνουν τη φλεγμονή, συμβάλλοντας στη συνολική υγεία.

Τι λέει η επιστήμη για τη νυκτουρία

Πέρα από τα παραπάνω στοιχεία, υπάρχει έλλειψη ουσιαστικών κλινικών στοιχείων που να υποστηρίζουν την ικανότητα του φρούτου να προλαμβάνει τη νυκτουρία ή να ενισχύει άμεσα τη λειτουργία της κύστης. Ενώ οι μελέτες τονίζουν τα γενικά οφέλη του για την υγεία, οι επιδράσεις του στην ούρηση κατά τη διάρκεια της νύχτας παραμένουν σε ανεκδοτολογικό επίπεδο.

Οι συχνές αφυπνίσεις τη νύχτα, ένα φαινόμενο γνωστό ως νυκτουρία, επηρεάζει εκατομμύρια ενήλικες, ιδιαίτερα όσο μεγαλώνουν. Μελέτη του StatPearls αποκαλύπτει ότι περίπου ένας στους τρεις ενήλικες άνω των 30 ετών εμφανίζει νυκτουρία τουλάχιστον δύο φορές τη νύχτα, ποσοστό που αγγίζει το 50% για άτομα άνω των 60 ετών.

Αιτίες της νυκτουρίας:

• Υπερβολική κατανάλωση υγρών πριν τον ύπνο
• Ουρολοιμώξεις
• Προβλήματα στον προστάτη ή την κύστη
• Διαβήτης
• Φαρμακευτικές αγωγές
• Κατανάλωση καφεΐνης ή αλκοόλ

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η επίμονη νυκτουρία μπορεί να αποτελεί ένδειξη υποκείμενων παθήσεων, όπως νεφρική νόσο, καρδιακή ανεπάρκεια ή διαταραχές ύπνου. Οποιοσδήποτε αντιμετωπίζει έντονο πρόβλημα θα πρέπει να συμβουλευτεί έναν γιατρό.

Παρόλο που το aguaymanto είναι θρεπτικό και πλούσιο σε αντιοξειδωτικά, η επίδρασή του στην πρόληψη των νυχτερινών επισκέψεων στην τουαλέτα δεν είναι επιστημονικά αποδεδειγμένη. Η σωστή ενυδάτωση, η διαχείριση της διατροφής και η ιατρική συμβουλή παραμένουν οι καλύτερες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση της νυκτουρίας.

@anh.vy.bui4 Say Goodbye to Late-Night Bathroom Trips with This Fruit! 🍏🌙 #HealthyLiving #WellnessTips #Nutrition #fyp #foryou #tiktok #healthy #fypシ #healthtips #health #viral ♬ original sound – Anh Vy Bui

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (IBS) μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστα συμπτώματα όπως κράμπες, αέρια, φούσκωμα και διάρροια, επηρεάζοντας σημαντικά την καθημερινή ζωή. Σύμφωνα με νέα μελέτη, το πόσο συχνά τρώμε μέσα στη μέρα ίσως επηρεάζει την ένταση αυτών των συμπτωμάτων.

Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου: Νέα μελέτη συνδέει τα μικρά και συχνά γεύματα με λιγότερες ενοχλήσεις

Σύμφωνα με νέα έρευνα, τα άτομα με Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ) που κατανάλωναν πιο συχνά σνακ παρουσίασαν πιο ήπια συμπτώματα. Τα μικρά και συχνά γεύματα ενδέχεται να επιβαρύνουν λιγότερο το πεπτικό σύστημα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το τακτικό snacking μπορεί να βοηθήσει, ωστόσο δεν υπάρχει μια ενιαία λύση για όλους στη διαχείριση της χρόνιας διαταραχής του πεπτικού συστήματος.

Στη μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Frontiers in Public Health, συμμετείχαν 204 άτομα με ΣΕΕ από τη Σαουδική Αραβία. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τη διάγνωσή τους, τις διατροφικές τους συνήθειες, το κοινωνικοδημογραφικό τους υπόβαθρο και την ένταση των συμπτωμάτων τους. Περίπου οι μισοί είχαν κάνει αυτοδιάγνωση, ενώ το 86% ήταν γυναίκες (οι γυναίκες έχουν διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν ΣΕΕ σε σχέση με τους άνδρες).

Μετά την ανάλυση των δεδομένων, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το συχνό snacking μέσα στην ημέρα συνδέεται με μειωμένη ένταση συμπτωμάτων. Πολλοί συμμετέχοντες ανέφεραν επίσης ακανόνιστα πρότυπα διατροφής:

• Το 20% δήλωσε ότι δεν ακολουθεί σταθερό πρόγραμμα γευμάτων.
• Το 30% ανέφερε ότι παραλείπει συχνά το πρωινό.

Η Dr. Adrienna Jirik, γαστρεντερολόγος στην Cleveland Clinic, δήλωσε ότι αυτή η μελέτη είναι η πρώτη που υποδεικνύει ότι η τακτική διατροφή και τα συχνά σνακ «μπορούν ενδεχομένως να μετριάσουν τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων του Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου».

Γιατί τα μικρά γεύματα μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα του ευερέθιστου εντέρου

Η κατανάλωση μικρότερων ποσοτήτων τροφής μπορεί να επιβαρύνει λιγότερο το πεπτικό σύστημα σε σύγκριση με τα μεγάλα γεύματα, δήλωσε η Supriya Rao, MD, γαστρεντερολόγος και διευθύντρια ιατρικής απώλειας βάρους, στο Lowell General Hospital. «Τα μεγάλα γεύματα μπορούν να προκαλέσουν ισχυρότερες συσπάσεις στο έντερο και αυξημένη ευαισθησία σε άτομα με Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (IBS)», ανέφερε η Rao. «Τα πιο μικρά και συχνά γεύματα μπορεί να εξομαλύνουν αυτές τις αντιδράσεις, να μειώσουν το φούσκωμα και να σταθεροποιήσουν τις κενώσεις».

Η Yi Min Teo, MS, RD, κλινική διαιτολόγος με έδρα το Λος Άντζελες που ειδικεύεται στην πεπτική υγεία, σημείωσε επίσης ότι το μέγεθος και η συχνότητα των γευμάτων επηρεάζουν τον άξονα εντέρου-εγκεφάλου. Πρόκειται για τη συνεχή επικοινωνία μεταξύ του εγκεφάλου και του πεπτικού συστήματος—είναι ο μηχανισμός που μας ειδοποιεί όταν πεινάμε, αλλά και η αιτία για τις στομαχικές διαταραχές όταν νιώθουμε νευρικότητα.

Τα άτομα με IBS έχουν συνήθως πιο ευαίσθητο άξονα εντέρου-εγκεφάλου, κάτι που σημαίνει ότι βιώνουν τις φυσιολογικές πεπτικές διαδικασίες πιο έντονα. «Τα μικρά και συχνά γεύματα μειώνουν τη διάταση και την πίεση που προκαλούν πόνο και επείγουσα ανάγκη για τουαλέτα», εξήγησε η Teo. «Φανταστείτε το σαν να χαμηλώνετε την ένταση του ήχου, αντί να “βομβαρδίζετε” το έντερο με μια δυνατή έκρηξη τη φορά».

Περιορισμοί της μελέτης

Η έρευνα είχε ορισμένους περιορισμούς. Αρχικά, δεν διευκρίνισε τον τύπο του συνδρόμου των συμμετεχόντων—αν δηλαδή επρόκειτο για IBS-D (διάρροια), IBS-C (δυσκοιλιότητα) ή IBS-M (εναλλαγή των δύο). Επίσης, βασίστηκε σε αναφορές των ίδιων των ασθενών για τις διατροφικές τους συνήθειες, δείχνοντας απλώς μια συσχέτιση μεταξύ των σνακ και της σοβαρότητας των συμπτωμάτων, και όχι μια σχέση αιτίας-αποτελέσματος.

Η συνέπεια στα γεύματα βοηθά στη ρύθμιση του άξονα εντέρου-εγκεφάλου

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι μπορείτε να δοκιμάσετε τα συχνά σνακ καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας για τη διαχείριση του IBS, ειδικά αν παρατηρείτε έντονα συμπτώματα μετά από τρία μεγάλα γεύματα.

Είναι επίσης σημαντικό να τηρείτε ένα σταθερό πρόγραμμα διατροφής και να μην παραλείπετε γεύματα. «Η μελέτη έδειξε ότι τα ακανόνιστα γεύματα και η παράλειψη πρωινού ήταν κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ εκείνων που αντιμετώπιζαν τα πιο σοβαρά συμπτώματα», δήλωσε η Dahlia Marin, RDN, συνιδρύτρια του Married to Health.

Η συνέπεια στα γεύματα βοηθά στη ρύθμιση του άξονα εντέρου-εγκεφάλου, κάτι που είναι κρίσιμο για τη διαχείριση της υπερευαισθησίας που σχετίζεται με το σύνδρομο.

Συμβουλές για καλύτερη πέψη

Εκτός από το μέγεθος των γευμάτων, η Marin προτείνει:

• Σχολαστική μάσηση: Μασήστε την τροφή σας αργά και καλά. Οι δυσκολίες στη μάσηση συνδέθηκαν στη μελέτη με πιο σοβαρά συμπτώματα.
• Μαλακές τροφές: Επιλέξτε τροφές με πιο μαλακή υφή αν το έντερό σας είναι ερεθισμένο.

Τι να αποφεύγετε εάν έχετε ευαισθησία

Αν και οι ευαισθησίες διαφέρουν από άτομο σε άτομο, η γενική συμβουλή είναι να αποφεύγετε:

• Επεξεργασμένα τρόφιμα και “junk food” (γλυκά, καραμέλες).
• Τρόφιμα που προκαλούν αέρια (λάχανο, φασόλια).
• Λιπαρά και τηγανητά φαγητά.
• Μεγάλες ποσότητες αδιάλυτων φυτικών ινών ή ωμών λαχανικών.
• Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λακτόζη (κρέμα γάλακτος, γάλα, παγωτό).

«Δυστυχώς, δεν υπάρχει ένα ιδανικό πρόγραμμα που να λειτουργεί για όλους», σημείωσε η Rao. «Μια πρακτική προσέγγιση είναι να τρώτε σε σταθερές ώρες, να αποφεύγετε τα μεγάλα γεύματα, να κρατάτε ένα ημερολόγιο διατροφής και να έχετε μαζί σας υγιεινά σνακ αν διαπιστώσετε ότι αυτό σας βοηθά».

Νέα επιστημονικά ευρήματα ρίχνουν φως στον ρόλο των ονείρων και ανοίγουν δρόμους για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου. Πιο συγκεκριμένα, μελέτη δείχνει ότι τα ζωντανά και καθηλωτικά όνειρα ενισχύουν την αίσθηση του ύπνου που είναι κρίσιμος για την αναζωογόνηση και την σωματική αποκατάσταση. Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά ερευνητές: «Τα όνειρα διαμορφώνουν την εμπειρία του ύπνου, βυθίζοντάς μας σε έναν εσωτερικό κόσμο που μας αποσυνδέει από το περιβάλλον γύρω μας».

Τα όνειρα ενισχύουν τον βαθύ ύπνο: Νέα μελέτη αποκαλύπτει τον βιολογικό τους ρόλο

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 24 Μαρτίου στο περιοδικό PLOS Biology, τα καθηλωτικά και ζωντανά όνειρα ενισχύουν τον βαθύ ύπνο. Τα αποτελέσματα αυτά ενδέχεται να εξηγήσουν τον βιολογικό ρόλο των ονείρων και να οδηγήσουν σε βελτιωμένες θεραπείες για όσους υποφέρουν από αϋπνία ή άλλες διαταραχές.

Ο βαθύς ύπνος (στάδιο N3, «ύπνος βραδέων κυμάτων») είναι η πιο αναζωογονητική φάση, κρίσιμη για τη σωματική αποκατάσταση, την ενίσχυση του ανοσοποιητικού, τη μνήμη και τον «καθαρισμό» του εγκεφάλου από τοξικές πρωτεΐνες.

«Η μελέτη μας υποδηλώνει ότι τα όνειρα βοηθούν στη διαμόρφωση της εμπειρίας του ύπνου, βυθίζοντάς μας σε έναν εσωτερικό κόσμο που μας κρατά αποσυνδεδεμένους από το εξωτερικό περιβάλλον», αναφέρουν οι συντάκτες της μελέτης.

Η μεθοδολογία της έρευνας

Η μελέτη διεξήχθη με τη συμμετοχή 44 υγιών ενηλίκων, οι οποίοι κοιμήθηκαν σε εργαστήριο με ηλεκτρόδια τοποθετημένα στο κεφάλι τους για την καταγραφή της εγκεφαλικής δραστηριότητας.

• Η διαδικασία διήρκεσε τέσσερις νύχτες για κάθε συμμετέχοντα.
• Οι ερευνητές ξυπνούσαν επανειλημμένα τους εθελοντές για να τους ρωτήσουν για την πρόσφατη νοητική τους δραστηριότητα.
• Συγκεντρώθηκαν συνολικά 1.024 υποκειμενικές αναφορές, οι οποίες συγκρίθηκαν με τα δεδομένα των εγκεφαλογραφημάτων.

Το στάδιο 2 του ύπνου (NREM)

Η ομάδα των ερευνητών εστίασε κυρίως στο Στάδιο 2 του ύπνου NREM, μια φάση ελαφρού προς μέτριου ύπνου που αποτελεί περίπου το 50% του συνολικού χρόνου ξεκούρασης. Σε αυτό το στάδιο παράγεται μια ευρεία γκάμα ονειρικών εμπειριών και αντιλήψεων για το βάθος του ύπνου.

Οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι ένιωθαν πως είχαν κοιμηθεί πιο βαθιά, όταν ξυπνούσαν είτε από ζωντανά όνειρα είτε από στιγμές απόλυτης απώλειας συνείδησης. Δεν φάνηκε να έχει σημασία αν θυμούνταν το περιεχόμενο των ονείρων, αλλά μόνο η αίσθηση μιας «πλούσιας» εμπειρίας.

Η ανατροπή στα δεδομένα της νευροεπιστήμης

Τα δεδομένα από τα ηλεκτρόδια αποκάλυψαν κάτι εντυπωσιακό: Όταν οι συμμετέχοντες έβλεπαν ζωντανά όνειρα, παρουσίαζαν υψηλότερα επίπεδα εγκεφαλικής δραστηριότητας. Το εύρημα αυτό αμφισβητεί την παραδοσιακή άποψη ότι η αίσθηση του βαθέος ύπνου προκύπτει αποκλειστικά από περιόδους μειωμένης νευρικής δραστηριότητας.

Γιατί η αντίληψη του ύπνου έχει σημασία

Η μελέτη ενισχύει την ιδέα ότι η υποκειμενική αντίληψη του ύπνου είναι εξίσου σημαντική με την αντικειμενική ποιότητα. Πολλοί ασθενείς με διαταραχές ύπνου αναφέρουν ότι νιώθουν κουρασμένοι, ακόμη και αν τα κλινικά δεδομένα δείχνουν ότι κοιμήθηκαν επαρκώς.

Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον:

• Οι γιατροί ίσως χρειαστεί να εστιάζουν περισσότερο στα όνειρα των ασθενών και όχι μόνο στη διάρκεια του ύπνου.
• Τα καθηλωτικά όνειρα λειτουργούν ως «ρυθμιστής» (buffer) που προστατεύει τον ύπνο από εξωτερικούς θορύβους.
• Η αίσθηση του «βαθέος ύπνου» δεν εξηγείται πλήρως μόνο από τα κύματα του εγκεφάλου.

Όπως επισημαίνει ο νευροεπιστήμονας Rick Wassing: «Πρέπει να διερευνήσουμε αυτό το φαινόμενο περισσότερο, καθώς η αντίληψη του βάθους του ύπνου παραμένει ένα μυστήριο που η τεχνολογία από μόνη της δεν μπορεί να λύσει πλήρως».

Η άνοια αποτελεί μια από τις πιο σοβαρές νευροεκφυλιστικές παθήσεις της τρίτης ηλικίας και επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα εξετάζει όχι μόνο βιολογικούς αλλά και ψυχολογικούς παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισής της. Μια πρόσφατη μελέτη υποδεικνύει ότι η αισιοδοξία, ως χαρακτηριστικό της προσωπικότητας, ενδέχεται να συμβάλλει στη διατήρηση της γνωστικής υγείας και στη μείωση του κινδύνου άνοιας.

Η αισιοδοξία ως προστατευτικός παράγοντας απέναντι στην άνοια

Ερευνητές από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Χάρβαρντ προσθέτουν νέα δεδομένα στις αυξανόμενες ενδείξεις ότι ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό της προσωπικότητας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

«Σε συνδυασμό με προηγούμενες μελέτες, τα ευρήματά μας υποστηρίζουν την πιθανότητα η αισιοδοξία να έχει θετικές επιδράσεις στη γνωστική υγεία και μπορεί να θεωρηθεί πολύτιμο εφόδιο για την καλή λειτουργία του εγκεφάλου», έγραψαν πρόσφατα οι ερευνητές στο Journal of the American Geriatrics Society.

Η σύνδεση αισιοδοξίας και γνωστικής λειτουργίας

Παλαιότερες έρευνες έχουν συνδέσει σταθερά την υψηλή αισιοδοξία με:

• Καλύτερη γνωστική λειτουργία.
• Βραδύτερη γνωστική εξασθένηση.
• Χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας.

Τα δεδομένα της επιστημονικής μελέτης για την άνοια

Για την παραπάνω μελέτη, οι ερευνητές του Χάρβαρντ χρησιμοποίησαν δεδομένα από τη «Μελέτη Υγείας και Συνταξιοδότησης» (Health and Retirement Study), ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα ενηλίκων στις ΗΠΑ ηλικίας 50 ετών και άνω. Περισσότεροι από 9.000 ενήλικες χωρίς άνοια ανέφεραν τα επίπεδα αισιοδοξίας τους συμπληρώνοντας ένα ερωτηματολόγιο. Χρόνια αργότερα, η γνωστική τους λειτουργία μετρήθηκε ξανά.

• Μέση ηλικία συμμετεχόντων: 74 έτη.
• Μέση περίοδος παρακολούθησης: 6,7 έτη.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, περίπου 3.000 συμμετέχοντες εμφάνισαν άνοια. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι όσοι είχαν υψηλότερη βαθμολογία στην κλίμακα αισιοδοξίας παρουσίασαν χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Συγκεκριμένα, κάθε αύξηση έξι μονάδων στη βαθμολογία αισιοδοξίας συνδεόταν με 15% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, αφού λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, η φυλή/εθνικότητα, η εκπαίδευση, η κατάθλιψη και οι χρόνιες παθήσεις.

Γιατί είναι σημαντική αυτή η ανακάλυψη

«Αν και η αισιοδοξία είναι μια περίπλοκη έννοια και δεν είναι σαφές πώς ακριβώς θα μπορούσε να μεταφραστεί σε μελλοντικές πρωτοβουλίες πρόληψης, είναι ένας τομέας που αξίζει περαιτέρω έρευνα», σημείωσαν οι ερευνητές.

Πώς να καλλιεργήσετε την αισιοδοξία

Για όσους θέλουν να εντάξουν την αισιοδοξία στο καθημερινό τους πρόγραμμα —μαζί με τη σωστή διατροφή, τον ποιοτικό ύπνο και τη σωματική άσκηση— οι ειδικοί του UTHealth Houston δίνουν μερικές συμβουλές.

Η αισιοδοξία δεν σημαίνει απλώς να είμαστε χαρούμενοι. Σημαίνει να αντιμετωπίζουμε τη ζωή με ελπίδα και αυτοπεποίθηση ότι τα εμπόδια μπορούν να ξεπεραστούν. Προτείνουν:

• Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT): Για την αναπλαισίωση των αρνητικών σκέψεων (ένας τρόπος να βλέπετε τα γεγονότα και τις καταστάσεις από διαφορετική οπτική γωνιά).
• Εκδήλωση ευγνωμοσύνης: Να εκφράζετε συχνά την εκτίμησή σας για τα θετικά της ζωής.
• Ενσυνειδητότητα (Mindfulness): Εξάσκηση στην παρούσα στιγμή.
• Στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων: Να εστιάζετε στις λύσεις αντί για τα προβλήματα.

Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην ποιότητα του ύπνου και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την εμφάνιση ή την ένταση της αποφρακτικής άπνοιας ύπνου. Συγκεκριμένες τροφές και θρεπτικά συστατικά συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής, στη ρύθμιση του σωματικού βάρους και στη βελτίωση της λειτουργίας του οργανισμού κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Αντίθετα, ορισμένες διατροφικές επιλογές μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα και να επηρεάσουν αρνητικά την ποιότητα του ύπνου. Για τον λόγο αυτό, η υιοθέτηση ενός ισορροπημένου διατροφικού προτύπου αποτελεί σημαντικό παράγοντα στη διαχείριση της αποφρακτικής άπνοιας ύπνου και στη γενικότερη βελτίωση της υγείας.

Υπνική άπνοια: Τι να τρώτε και τι να αποφεύγετε για ποιοτικό ύπνο

Πολλοί παράγοντες επιδεινώνουν την αποφρακτική άπνοια ύπνου (OSA), με κυριότερο την αύξηση του βάρους. Η υγιεινή διατροφή βοηθά στη διαχείριση του βάρους, ενώ συγκεκριμένες τροφές περιέχουν θρεπτικά συστατικά που βελτιώνουν άμεσα την ποιότητα του ύπνου.

Πιο συγκεκριμένα, η κατανάλωση λιπαρών ψαριών, πράσινων φυλλωδών λαχανικών και μούρων μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της φλεγμονής και στη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου. Οι φυτικές ίνες από δημητριακά ολικής αλέσεως, οι ξηροί καρποί και οι άπαχες πρωτεΐνες συμβάλλουν στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους. Αυτό μπορεί να ανακουφίσει την πίεση στους αεραγωγούς κατά τη διάρκεια του ύπνου και να μειώσει τα επεισόδια άπνοιας.

Αντίθετα, το αλκοόλ, οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες και η καφεΐνη αργά μέσα στην ημέρα ενδέχεται να επιδεινώσουν τα συμπτώματα.

7 τροφές που βοηθούν στην αντιμετώπιση της υπνικής άπνοιας

• Πράσινα φυλλώδη λαχανικά
• Λιπαρά ψάρια
• Δημητριακά ολικής αλέσεως
• Ξηροί καρποί
• Μούρα
• Άπαχες πρωτεΐνες
• Γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά

Πράσινα φυλλώδη λαχανικά

Όταν κάποιος πάσχει από αποφρακτική άπνοια ύπνου (OSA), ο αεραγωγός του φράζει επανειλημμένα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των επιπέδων οξυγόνου και την πρόκληση οξειδωτικού στρες — μια κατάσταση όπου ο οργανισμός συσσωρεύει υπερβολικά πολλές ενώσεις που καταστρέφουν τα κύτταρα. Συνδυαστικά, οι παράγοντες αυτοί μπορούν να οδηγήσουν σε φλεγμονή, η οποία επιδεινώνει περαιτέρω την άπνοια.

Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά και ουσίες που συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής και του οιδήματος στους ιστούς των αεραγωγών. Η μείωση της φλεγμονής μέσω μιας διατροφής πλούσιας σε φυτικές τροφές μπορεί να εξασφαλίσει έναν ποιοτικότερο και πιο ξεκούραστο ύπνο για τα άτομα με OSA.

Επιπλέον, τα φυλλώδη λαχανικά παρέχουν μαγνήσιο, ένα μέταλλο που βοηθά στη χαλάρωση των μυών και υποστηρίζει την ποιότητα του ύπνου. Είναι επίσης χαμηλά σε θερμίδες και πλούσια σε φυτικές ίνες, οι οποίες συμβάλλουν στην υγιή πέψη και στη διαχείριση του βάρους — ένας κρίσιμος παράγοντας που μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τα συμπτώματα της αποφρακτικής άπνοιας.

Κορυφαία φυλλώδη λαχανικά που είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά:

• Σπανάκι
• Kale (Λαχανίδα)
• Σέσκουλα
• Φυλλώδη λάχανα (Collard greens)

Λιπαρά ψάρια

Τα λιπαρά ψάρια είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής στο σώμα, συμπεριλαμβανομένων των αεραγωγών. Μελέτες δείχνουν ότι τα ωμέγα-3 μπορούν επίσης να μειώσουν τις αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας και να βελτιώσουν τη συνολική ποιότητα του ύπνου.

Εκτός από τη βελτίωση του ύπνου, η επαρκής πρόσληψη ωμέγα-3 είναι ζωτικής σημασίας για την καρδιακή υγεία των ασθενών με Αποφρακτική Υπνική Άπνοια (OSA). Η υπνική άπνοια μπορεί να επιβαρύνει την καρδιά και να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, όμως τα ωμέγα-3 έχουν συνδεθεί με καλύτερα αποτελέσματα για την υγεία της καρδιάς.

Στόχος: Καταναλώστε λιπαρά ψάρια δύο φορές την εβδομάδα, όπως:

• Σολομό
• Σαρδέλες
• Ρέγγα
• Σκουμπρί
• Τόνο

Δημητριακά ολικής αλέσεως

Τα δημητριακά ολικής άλεσης βοηθούν τα άτομα με υπνική άπνοια να διαχειριστούν το βάρος τους, γεγονός που μπορεί να μειώσει τη σοβαρότητα της πάθησης. Αυτό οφείλεται στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε φυτικές ίνες, οι οποίες υποστηρίζουν την υγιή πέψη και προσφέρουν αίσθημα κορεσμού για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Επιπλέον, τα δημητριακά ολικής άλεσης βοηθούν στη διατήρηση σταθερών επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Αυτό συμβάλλει σε έναν πιο ήρεμο ύπνο και στον περιορισμό της φλεγμονής, στοιχεία ιδιαίτερα ωφέλιμα για όσους πάσχουν από OSA.

Δημητριακά πλούσια σε φυτικές ίνες περιλαμβάνουν:

• Βρώμη
• Καστανό ρύζι
• Κινόα
• Ψωμί και ζυμαρικά ολικής άλεσης

Ξηροί καρποί

Τα αμύγδαλα, τα φιστίκια Αιγίνης, τα καρύδια και άλλοι ξηροί καρποί αποτελούν εξαιρετική επιλογή για άτομα με υπνική άπνοια. Βοηθούν στη μείωση των φλεγμονών, προστατεύουν την καρδιά, συμβάλλουν στον έλεγχο του βάρους και βελτιώνουν τον ύπνο χάρη στα θρεπτικά τους συστατικά:

• Μαγνήσιο: Αυτό το μέταλλο βοηθά στη χαλάρωση των μυών, προάγοντας έναν ποιοτικότερο ύπνο.
• Πρωτεΐνη και φυτικές ίνες: Και τα δύο ενισχύουν το αίσθημα του κορεσμού, διευκολύνοντας τη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.
• Βιταμίνη Ε: Με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, η βιταμίνη Ε είναι πολύτιμη για τους ασθενείς με OSA, οι οποίοι συχνά εμφανίζουν αυξημένα επίπεδα φλεγμονής.
• Μελατονίνη: Η «ορμόνη του ύπνου» βοηθά στη ρύθμιση του κύκλου ύπνου-αφύπνισης, εξασφαλίζοντας πιο ξεκούραστο και συνεπή ύπνο.

Μούρα (Berries)

Οι νυχτερινές διακοπές της αναπνοής που προκαλούνται από την αποφρακτική υπνική άπνοια (OSA) μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό οδηγεί σε μια κατάσταση οξειδωτικού στρες, όπου στο σώμα συσσωρεύονται υπερβολικές ενώσεις που καταστρέφουν τα κύτταρα. Το οξειδωτικό στρες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για καρδιακές παθήσεις, διαβήτη τύπου 2 και γνωστικά προβλήματα.

Ωστόσο, τα μούρα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά που βοηθούν στη μείωση αυτής της φλεγμονής και καταπολεμούν τις ελεύθερες ρίζες που προκαλούν το οξειδωτικό στρες. Επιπλέον, τα μούρα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, οι οποίες προσφέρουν αίσθημα κορεσμού για μεγαλύτερο διάστημα και υποστηρίζουν τη διαχείριση του σωματικού βάρους — ένας κρίσιμος παράγοντας για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της υπνικής άπνοιας.

Μούρα πλούσια σε αντιοξειδωτικά και φυτικές ίνες περιλαμβάνουν:

Άπαχες πρωτεΐνες

Οι άπαχες πρωτεΐνες περιέχουν τρυπτοφάνη, ένα αμινοξύ που χρησιμοποιεί ο οργανισμός για την παραγωγή ορμονών όπως η μελατονίνη, η οποία ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου-εγρήγορσης. Ένας πιο σταθερός κύκλος ύπνου μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ύπνου σε άτομα με αποφρακτική υπνική άπνοια.

Επιπλέον, έρευνες δείχνουν ότι η κατανάλωση τροφών με τρυπτοφάνη μπορεί να προστατεύσει από μεταβολικά προβλήματα, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και τα αυξημένα τριγλυκερίδια, που συχνά συνδέονται με την υπνική άπνοια και την καρδιακή υγεία.

Επιλογές άπαχης πρωτεΐνης πλούσιες σε τρυπτοφάνη:

• Γαλοπούλα
• Αυγά
• Κοτόπουλο
• Τόφου και άλλα προϊόντα σόγιας
• Θαλασσινά, όπως καβούρι και τόνος

Γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά

Σε μελέτη του 2018, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι υπέρβαροι συμμετέχοντες με υπνική άπνοια εμφάνισαν λιγότερο σοβαρά συμπτώματα όταν κατανάλωναν δύο μερίδες γαλακτοκομικών με χαμηλά λιπαρά καθημερινά. Άλλες έρευνες υποδεικνύουν ότι όσοι καταναλώνουν περισσότερα γαλακτοκομικά έχουν υγιέστερα πρότυπα ύπνου.

Αυτό ενδέχεται να οφείλεται στις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες των γαλακτοκομικών, αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την πλήρη επιβεβαίωση.

Για να προσθέσετε περισσότερα γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών στη διατροφή σας, επιλέξτε:

• Αποβουτυρωμένο γάλα
• Γιαούρτι με 0% ή χαμηλά λιπαρά
• Τυρί cottage
• Τυρί κρέμα light

Σημείωση: Η διατροφή λειτουργεί υποστηρικτικά. Εάν υποψιάζεστε ότι πάσχετε από αποφρακτική άπνοια ύπνου, συμβουλευτείτε έναν ειδικό ιατρό για τη διενέργεια μελέτης ύπνου.

Τι πρέπει να αποφεύγετε αν πάσχετε από Αποφρακτική Άπνοια Ύπνου (OSA)

Ενώ υπάρχουν πολλές τροφές που ωφελούν όσους πάσχουν από Αποφρακτική Άπνοια Ύπνου (OSA), ορισμένες άλλες μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα. Η μείωση της κατανάλωσης των παρακάτω τροφών και ποτών, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα του ύπνου σας:

• Επεξεργασμένοι υδατάνθρακες: Τρόφιμα όπως το λευκό ψωμί, τα αρτοσκευάσματα, τα ζαχαρούχα δημητριακά, τα μπισκότα, τα γλυκά και τα αναψυκτικά προκαλούν απότομη αύξηση του σακχάρου στο αίμα. Η αύξηση αυτή αργά το βράδυ μπορεί να διαταράξει τον ύπνο σας. Επιπλέον, η συστηματική κατανάλωσή τους συμβάλλει στην αύξηση του βάρους και των φλεγμονών, παράγοντες που επιδεινώνουν την άπνοια.
• Αλκοόλ: Το αλκοόλ θεωρείται επιβαρυντικό για την υπνική άπνοια, καθώς χαλαρώνει τους μυς του λαιμού, αυξάνοντας την πιθανότητα κατάρρευσης των αεραγωγών κατά τη διάρκεια του ύπνου.
• Κρέας και γαλακτοκομικά με υψηλά λιπαρά: Πολλές μελέτες δείχνουν ότι οι δίαιτες πλούσιες σε κορεσμένα λιπαρά —όπως το πλήρες γάλα, η κρέμα γάλακτος, το βούτυρο, το βοδινό, το χοιρινό και τα τηγανητά— συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης και σοβαρότητας των συμπτωμάτων της OSA
• Μπανάνες: Οι μπανάνες ενδέχεται να αυξήσουν την παραγωγή βλέννας. Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι η υπερβολική συγκέντρωση φλέγματος μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα της άπνοιας.
• Καφεΐνη αργά μέσα στην ημέρα: Η κατανάλωση καφέ, τσαγιού, αναψυκτικών, ενεργειακών ποτών ή σοκολάτας το απόγευμα ή το βράδυ μπορεί να δυσκολέψει την έλευση και τη διατήρηση του ύπνου.

Εκτός από το τι τρώτε, εξίσου σημαντικό είναι και το πότε τρώτε. Η κατανάλωση πλούσιων γευμάτων λίγο πριν την κατάκλιση αυξάνει τον κίνδυνο παλινδρόμησης οξέος, η οποία μπορεί να ερεθίσει τους αεραγωγούς και να διακόψει τον ύπνο σας.

Το έντερο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους «πυλώνες» της υγείας μας. Στο πεπτικό μας σύστημα ζουν τρισεκατομμύρια μικροοργανισμοί — βακτήρια, ιοί και μύκητες — που σχηματίζουν το λεγόμενο μικροβίωμα του εντέρου. Αυτοί οι μικροοργανισμοί παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πέψη, στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και στη συνολική λειτουργία του οργανισμού. Ωστόσο, η καθημερινή διατροφή επηρεάζει σημαντικά την ισορροπία αυτού του μικροβιακού οικοσυστήματος.

Οι 5 χειρότερες τροφές για το έντερο – Τι να τρώτε αντί για αυτές

Ορισμένες τροφές — ιδιαίτερα οι υπερ-επεξεργασμένες — μπορούν να ενισχύσουν την ανάπτυξη επιβλαβών μικροβίων και να προκαλέσουν φλεγμονή στο έντερο. Αντίθετα, άλλες τροφές βοηθούν στη θρέψη των ωφέλιμων βακτηρίων και συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος.

Πέντε τροφές που βλάπτουν το μικροβίωμα του εντέρου είναι οι εξής:

• Κόκκινο κρέας
• Υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα
• Αλκοόλ
• Τεχνητά γλυκαντικά
• Γαλακτοκομικά

Κόκκινο κρέας

Η κατανάλωση κόκκινου κρέατος, όπως το μοσχάρι, το αρνί και το χοιρινό, μπορεί να αυξήσει ορισμένες τοξίνες στο έντερο. Τα μικρόβια του εντέρου μετατρέπουν τη L-καρνιτίνη, ένα αμινοξύ που βρίσκεται στο κόκκινο κρέας, σε μια επιβλαβή ένωση που ονομάζεται N-οξείδιο της τριμεθυλαμίνης (TMAO). Το TMAO μπορεί να οδηγήσει σε σκλήρυνση των αρτηριών και αυξημένο κίνδυνο καρδιοπαθειών.

Επιπλέον, η κατανάλωση επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος (μπέικον, λουκάνικα, πεπερόνι) μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα μικροβίων που συμβάλλουν στη φλεγμονή και στον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.

Υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα

Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι βιομηχανικά παρασκευασμένα προϊόντα, έτοιμα προς κατανάλωση ή ζέσταμα. Περιέχουν ελάχιστες έως καθόλου ολόκληρες τροφές και είναι συχνά πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, πρόσθετα σάκχαρα, νάτριο (αλάτι) και άλλα πρόσθετα που βλάπτουν το μικροβίωμα. Παραδείγματα περιλαμβάνουν:

• Αναψυκτικά
• Fast food
• Κοτομπουκιές (nuggets)
• Hot dogs
• Γλυκά

Αυτά τα τρόφιμα μειώνουν την ποικιλομορφία των “καλών” μικροβίων, οδηγώντας σε φλεγμονή του εντέρου και αυξημένη διαπερατότητα εντέρου (ή σύνδρομο διαρρέοντος εντέρου), επιτρέποντας σε τοξίνες να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος.

Αλκοόλ

Μελέτες δείχνουν ότι η μακροχρόνια κατανάλωση αλκοόλ μεταβάλλει σημαντικά το μικροβίωμα. Το αλκοόλ μειώνει τα ωφέλιμα μικρόβια και αυξάνει τα παθογόνα, ενώ μπορεί επίσης να προκαλέσει βλάβες στο εντερικό τοίχωμα, διευκολύνοντας την είσοδο επιβλαβών ουσιών στον οργανισμό.

Τεχνητά γλυκαντικά

Τα υποκατάστατα ζάχαρης χωρίς θερμίδες μπορούν να προκαλέσουν ανισορροπία στο μικροβίωμα, να αυξήσουν τη φλεγμονή και να μειώσουν τα πολύτιμα λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου (SCFAs) που υποστηρίζουν την πεπτική υγεία. Έρευνες υποδηλώνουν ότι αυτές οι επιδράσεις μπορεί να συμβάλλουν σε υψηλότερο κίνδυνο παχυσαρκίας και διαβήτη τύπου 2.

Γαλακτοκομικά

Ορισμένοι άνθρωποι ενδέχεται να δυσκολεύονται στην πέψη των γαλακτοκομικών λόγω συγκεκριμένων καταστάσεων:

• Δυσανεξία στη λακτόζη: Περίπου το 70% των ενηλίκων παγκοσμίως δεν διαθέτει αρκετή λακτάση (το ένζυμο για τη διάσπαση της λακτόζης), με αποτέλεσμα συμπτώματα όπως φούσκωμα, διάρροια και κοιλιακό άλγος.
• Αλλεργία στο γάλα: Μια από τις πιο κοινές αλλεργίες που προκαλεί γαστρεντερικές διαταραχές και εμετούς.
• Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου (IBD): Άτομα με νόσο του Crohn ή ελκώδη κολίτιδα συχνά αποφεύγουν τα γαλακτοκομικά για να προλάβουν τις εξάρσεις των συμπτωμάτων τους.

Τι να τρώτε για καλύτερη υγεία του εντέρου

Ορισμένες τροφές προάγουν τη μικροβιακή χλωρίδα και την καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος, όπως:

• Προβιοτικά τρόφιμα: Περιλαμβάνουν το γιαούρτι και τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το κεφίρ, το κίμτσι (kimchi), η κομπούχα (kombucha), το τέμπε (tempeh) και το λάχανο τουρσί (sauerkraut). Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που αλλάζουν τη σύνθεση του μικροβιώματος, μειώνοντας την ανάπτυξη επιβλαβών βακτηρίων και επιτρέποντας στα ωφέλιμα βακτήρια να αναπτυχθούν.
• Τροφές με πρεβιοτικά: Τροφές όπως οι μπανάνες, τα κρεμμύδια, το κριθάρι, το σκόρδο, τα πράσα και τα σπαράγγια. Τα πρεβιοτικά βοηθούν στην “τροφοδοσία” των καλών προβιοτικών βακτηρίων στο έντερο και μεταβάλλουν το εντερικό pH, εμποδίζοντας την ανάπτυξη βλαβερών μικροβίων. Αυτές οι αλλαγές μειώνουν τη φλεγμονή του εντέρου και μπορεί να αυξήσουν την παραγωγή του γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου 2 (GLP2), μιας ορμόνης που βοηθά στην ενδυνάμωση του εντερικού τοιχώματος.
• Τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες: Περιλαμβάνουν δημητριακά ολικής αλέσεως, φρούτα, ξηρούς καρπούς, σπόρους, φυλλώδη λαχανικά και άλλα κηπευτικά. Οι φυτικές ίνες είναι μη πεπτόμενοι υδατάνθρακες που βελτιώνουν το αίσθημα του κορεσμού και υποστηρίζουν την υγεία του εντέρου.
• Τρόφιμα πλούσια σε πολυφαινόλες: Όπως τα μήλα, τα μούρα, το κακάο, οι αγκινάρες, το τσάι, τα εσπεριδοειδή και τα αχλάδια. Οι πολυφαινόλες είναι αντιοξειδωτικά που παράγονται από ορισμένα φυτά. Αυτές οι φυσικές ενώσεις βοηθούν στην εξισορρόπηση των “καλών” και “κακών” μικροβίων στο έντερο, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθώντας στην πρόληψη ασθενειών, όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου.

Το κόκκινο κρασί δεν αποτελεί απλώς μια απόλαυση, αλλά παράλληλα μπορεί να γίνει σύμμαχός σας στην απώλεια βάρους. Έρευνες δείχνουν ότι η ρεσβερατρόλη, μια ουσία που περιέχεται στο κόκκινο κρασί, μπορεί να αποτρέψει την αποθήκευση λίπους και να βοηθήσει στη διατήρηση μιας λεπτής μέσης. Μάλιστα, δύο ποτήρια πριν τον ύπνο φαίνεται να έχουν παρόμοια αποτελέσματα με μία ώρα άσκησης στο γυμναστήριο.

Η ρεσβερατρόλη στο κόκκινο κρασί και η πιθανή συμβολή της στη διαχείριση του βάρους

Αν έχετε αισθανθεί ποτέ ενοχές για τις θερμίδες που περιέχει ένα ποτήρι κρασί, ίσως ήρθε η ώρα να τις αφήσετε πίσω. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα στον Καναδά, το κόκκινο κρασί μπορεί να προσφέρει οφέλη που θυμίζουν αυτά της άσκησης στο γυμναστήριο.

Η μελέτη, με επικεφαλής τον ερευνητή Jason Dyck, έδειξε ότι η ρεσβερατρόλη — μια φυσική ένωση που βρίσκεται στο κόκκινο κρασί — έχει επιδράσεις στον οργανισμό παρόμοιες με εκείνες της σωματικής δραστηριότητας. Συγκεκριμένα, φαίνεται να βοηθά στην αποτροπή της συσσώρευσης λίπους στα κύτταρα.

Τα ευρήματα αυτά ενισχύονται και από μελέτες επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον και το Harvard, οι οποίες υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση ενός έως δύο ποτηριών κρασιού το βράδυ μπορεί να συμβάλει ακόμη και στη διαχείριση του σωματικού βάρους.

Δύο ποτήρια κρασί πριν τον ύπνο μπορούν να βοηθήσουν στην απώλεια βάρους, σύμφωνα με μελέτες

Σύμφωνα με τις μελέτες:

• Η κατανάλωση τουλάχιστον δύο ποτηριών κρασιού καθημερινά μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της αύξησης βάρους έως και 70%.
• Το κόκκινο κρασί είναι η ιδανική επιλογή λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε ρεσβερατρόλη.
• Η ώρα μετράει: Για βέλτιστα αποτελέσματα, η κατανάλωση πρέπει να γίνεται το βράδυ, πριν τον ύπνο (δυστυχώς, αυτό δεν ισχύει για το μεσημεριανό ποτήρι).
• Γιατί το βράδυ; Φαίνεται πως οι θερμίδες του κρασιού βοηθούν στην καταστολή της επιθυμίας για βραδινά σνακ, τα οποία αποτελούν σημαντική αιτία αύξησης βάρους.

Το Πανεπιστήμιο της Δανίας ανακάλυψε επίσης ότι οι άνθρωποι που πίνουν ένα ποτήρι κρασί καθημερινά τείνουν να έχουν πιο λεπτή μέση, σε σύγκριση με εκείνους που απέχουν εντελώς από το αλκοόλ.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν επιτέλους τον «συνδετικό κρίκο» που έλειπε σχετικά με τον τρόπο που το σώμα μας απορροφά την κουεοσίνη (queuosine), ένα σπάνιο μικροθρεπτικό συστατικό ζωτικής σημασίας για την υγεία του εγκεφάλου, τη μνήμη, την απόκριση στο στρες και την άμυνα κατά του καρκίνου.

Η λύση σε ένα διαχρονικό βιολογικό αίνιγμα

Για δεκαετίες, οι ερευνητές υποψιάζονταν την ύπαρξη ενός μεταφορέα, ο οποίος παρέμενε άγνωστος μέχρι την ταυτοποίηση του γονιδίου SLC35F2 ως της «πύλης εισόδου» στα κύτταρα. Aυτή η ανακάλυψη ανοίγει νέες θεραπευτικές δυνατότητες και υπογραμμίζει πώς η διατροφή και τo μικροβίωμα του εντέρου διαμορφώνουν την ανθρώπινη υγεία.

Μια διεθνής ομάδα ερευνητών, με επικεφαλής επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα (UF) και το Trinity College του Δουβλίνου, έλυσε έναν γρίφο της ανθρώπινης βιολογίας: πώς τα κύτταρά μας απορροφούν ένα κρίσιμο μικροθρεπτικό συστατικό που συνδέεται με την εγκεφαλική λειτουργία και την αντικαρκινική προστασία.

Η κουεοσίνη είναι μια ένωση που μοιάζει με βιταμίνη, την οποία ο οργανισμός δεν μπορεί να παράγει μόνος του. Αντίθετα, προέρχεται από συγκεκριμένες τροφές και από βακτήρια που ζουν στο έντερο (μικροβίωμα). Παρά τη σημασία του, αυτό το θρεπτικό συστατικό παρέμενε σε μεγάλο βαθμό στο περιθώριο της επιστημονικής έρευνας για δεκαετίες.

Η ανακάλυψη του γονιδίου SLC35F2

Στην μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), οι επιστήμονες προσδιόρισαν το γονίδιο που είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά της κουεοσίνης στα ανθρώπινα κύτταρα. Αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε τελικά να υποστηρίξει την ανάπτυξη νέων θεραπειών που αξιοποιούν τον ρόλο του συστατικού στη μάθηση, τη μνήμη και την καταστολή των καρκινικών όγκων.

«Για περισσότερα από 30 χρόνια, οι επιστήμονες υποψιάζονταν ότι έπρεπε να υπάρχει ένας μεταφορέας για αυτό το θρεπτικό συστατικό, αλλά κανείς δεν μπορούσε να τον βρει», δήλωσε η Valérie de Crécy-Lagard, διακεκριμένη καθηγήτρια μικροβιολογίας και κυτταρικής επιστήμης στο UF/IFAS και μία εκ των κύριων ερευνητών της μελέτης. «Το αναζητούσαμε για πολύ καιρό. Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το μικροβίωμα και η διατροφή μας επηρεάζουν τη μετάφραση των γονιδίων μας».

Η μετάφραση των γονιδίων είναι η βιολογική διαδικασία κατά την οποία η γενετική πληροφορία, η οποία έχει μεταγραφεί από το DNA σε ένα μόριο αγγελιαφόρου RNA (mRNA), χρησιμοποιείται για τη σύνθεση πρωτεϊνών.

Διεθνής υποστήριξη και χρηματοδότηση

Η έρευνα έλαβε υποστήριξη από πολλαπλούς εθνικούς οργανισμούς υγείας, συμπεριλαμβανομένων των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας (NIH) των ΗΠΑ, του οργανισμού Research Ireland (πρώην Science Foundation Ireland) και του οργανισμού Health and Social Care της Βόρειας Ιρλανδίας.

Πώς η κουεουσίνη διαμορφώνει την γονιδιακή έκφραση

Η κουεουσίνη διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός συνθέτει πρωτεΐνες. Τροποποιεί το μεταφορικό RNA (tRNA), τα μόρια που είναι υπεύθυνα για την ορθή ερμηνεία του DNA από τα κύτταρα και την παραγωγή πρωτεϊνών.

«Είναι σαν ένα θρεπτικό συστατικό που ρυθμίζει με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο το σώμα “διαβάζει” τα γονίδιά σας», δήλωσε η ίδια. «Η ιδέα ότι αυτή η μικρή ένωση, την οποία ελάχιστοι γνωρίζουν, παίζει τόσο σημαντικό ρόλο, είναι συναρπαστική».

Το γονίδιο SLC35F2 ταυτοποιήθηκε ως ο «άγνωστος» μεταφορέας

Για χρόνια, οι επιστήμονες δεν γνώριζαν πώς η κουεουσίνη εισέρχεται στα κύτταρα. Η ανακάλυψη του γονιδίου SLC35F2 καλύπτει αυτό το κενό και θέτει τις βάσεις για μελλοντική έρευνα. Το συγκεκριμένο γονίδιο είχε μελετηθεί στο παρελθόν για τον ρόλο του στην είσοδο ιών και ορισμένων αντικαρκινικών φαρμάκων στα κύτταρα, αλλά η φυσιολογική του λειτουργία στην υγιή βιολογία παρέμενε ασαφής μέχρι τώρα, εξήγησε η de Crécy-Lagard.

«Γνωρίζουμε εδώ και καιρό ότι η κουεουσίνη επηρεάζει κρίσιμες διαδικασίες, όπως η υγεία του εγκεφάλου, η μεταβολική ρύθμιση, ο καρκίνος, ακόμη και η απόκριση στο στρες. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν γνωρίζαμε πώς απορροφάται από το έντερο και πώς διανέμεται στα δισεκατομμύρια ανθρώπινα κύτταρα που την προσλαμβάνουν», δήλωσε ο Vincent Kelly, καθηγητής στη Σχολή Βιοχημείας και Ανοσολογίας του Trinity College στο Δουβλίνο και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Ένα «ξεχασμένο» θρεπτικό συστατικό με παγκόσμιο ερευνητικό ενδιαφέρον

Η κουεουσίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1970, όμως αυτό το μικροσκοπικό μόριο παρέμεινε υποτιμημένο για πολλά χρόνια. Οι ερευνητές που συμμετείχαν σε αυτή τη διεθνή προσπάθεια ελπίζουν ότι τα νέα ευρήματα θα στρέψουν την προσοχή στη σημασία της για τη συνολική υγεία.

Το έργο ένωσε επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο, το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο και ιδρύματα από την Ιρλανδία και τη Βόρεια Ιρλανδία.

«Δεν νομίζω ότι θα μπορούσαμε να το πετύχουμε χωρίς την πλήρη ομάδα», δήλωσε η de Crécy-Lagard. «Είναι ένα τέλειο παράδειγμα του τι μπορεί να επιτύχει η διεθνής επιστημονική συνεργασία».

Για πολλούς ανθρώπους το πρωινό ξύπνημα δεν είναι απλώς μια συνήθεια, αλλά ένας τρόπος να ξεκινήσουν τη μέρα τους με περισσότερη ηρεμία και έλεγχο. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όσοι σηκώνονται νωρίς συχνά καταφέρνουν να μειώσουν το άγχος τους, να βελτιώσουν τη διάθεσή τους και να είναι πιο παραγωγικοί κατά τη διάρκεια της ημέρας. Βασική προϋπόθεση, ωστόσο, είναι ο ποιοτικός ύπνος και η τήρηση ενός σταθερού προγράμματος ύπνου και αφύπνισης. Μάθετε τι κοινό έχουν όσοι ξυπνούν νωρίς το πρωί.

Το ξεκίνημα της ημέρας κάνει τη διαφορά

Είτε ανήκετε στους ανθρώπους που ξυπνούν φυσικά νωρίς είτε θεωρείτε τον εαυτό σας «νυχτοπούλι», ο τρόπος που ξεκινάτε το πρωί μπορεί να επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό το υπόλοιπο της ημέρας. Ανεξάρτητα από την ώρα που σηκώνεστε, το να αφιερώνετε λίγο χρόνο αποκλειστικά στον εαυτό σας μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του άγχους και να επηρεάσει θετικά τη διάθεσή σας.

«Το να έχει κανείς στη διάθεσή του περισσότερο χρόνο το πρωί μπορεί να του δώσει την αίσθηση ότι έχει τον έλεγχο της ημέρας του», εξηγεί η ψυχολόγος και ειδικός στην αϋπνία, Dr. Julia Kogan.

Οι ήσυχες ώρες του πρωινού μπορούν να αξιοποιηθούν δημιουργικά

Οι πολύ πρωινές ώρες αποτελούν μια εξαιρετική ευκαιρία για λίγες στιγμές χωρίς περισπασμούς. «Επειδή αυτός ο χρόνος χρησιμοποιείται συχνά για δραστηριότητες που μειώνουν το άγχος και τονώνουν τη διάθεση, πολλοί άνθρωποι που ξυπνούν νωρίς ξεκινούν τη μέρα τους με βελτιωμένη γνωστική λειτουργία και ενέργεια», εξηγεί η Dr. Kogan.

Αυτή η ενισχυμένη εγρήγορση βοηθά τους ανθρώπους να νιώθουν πιο προετοιμασμένοι προτού αναλάβουν τις υποχρεώσεις της καθημερινότητας, όπως η φροντίδα των παιδιών, οι δουλειές του σπιτιού και η εργασία.

Πώς μπορεί, λοιπόν, κάποιος να απολαμβάνει σταθερά τα οφέλη του πρωινού ξυπνήματος;

Η επιστήμη πίσω από το πρωινό ξύπνημα

Σε ό,τι αφορά το πρωινό ξύπνημα, το «νωρίς» δεν σημαίνει απαραίτητα την ίδια ώρα για όλους. Δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη ιδανική στιγμή για να ξυπνάει κάποιος. Το πιο σημαντικό είναι να έχει προηγηθεί επαρκής και ποιοτικός ύπνος. Οι ανάγκες ξεκούρασης διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και συνδέονται με τους λεγόμενους χρονοτύπους, δηλαδή τα βιολογικά μοτίβα που επηρεάζουν τον φυσικό κιρκάδιο ρυθμό. «Οι χρονοτύποι επηρεάζουν το πότε οι άνθρωποι νυστάζουν φυσικά και πότε νιώθουν σε εγρήγορση», λέει η Dr. Kogan.

Όσοι ξυπνούν πολύ νωρίς τείνουν να έχουν έναν χρονότυπο που τους κρατά σε εγρήγορση πριν την ανατολή, ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι ανήκουν στον ενδιάμεσο χρονότυπο, ξυπνώντας συνήθως την ώρα που ανατέλλει ο ήλιος.

Το βασικό είναι να βρει κανείς τον ρυθμό που ταιριάζει στη δική του βιολογία. Όπως σημειώνει η ειδικός, το πρωινό ξύπνημα μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά για άτομα με πρώιμο ή ενδιάμεσο χρονότυπο. Αντίθετα, όσοι έχουν έντονη τάση προς τις βραδινές ώρες μπορεί να δυσκολευτούν στη συγκέντρωση και την απόδοση αν πιέσουν τον εαυτό τους να ξυπνά υπερβολικά νωρίς.

6 συνήθειες των ανθρώπων που ξυπνούν νωρίς το πρωί

Αν και η βιολογία παίζει καθοριστικό ρόλο, όσοι ξυπνούν νωρίς ακολουθούν συγκεκριμένες καθημερινές συνήθειες που κάνουν τη διαφορά.

• Έχουν ένα σταθερό πρόγραμμα
• Εστιάζουν στην ποιότητα του ύπνου
• Ακολουθούν μια χαλαρωτική βραδινή ρουτίνα
• Θέτουν μια ρεαλιστική ώρα αφύπνισης
• Εκτίθενται στο πρωινό φως του ήλιου
• Έχουν δραστηριότητες που τους δίνουν κίνητρο

Έχουν ένα σταθερό πρόγραμμα

Ακόμη και σε μια απαιτητική καθημερινότητα, η συνέπεια στις ώρες ύπνου και αφύπνισης παίζει σημαντικό ρόλο. «Το να ξυπνά κανείς περίπου την ίδια ώρα τις περισσότερες ημέρες βοηθά το σώμα να ρυθμίσει καλύτερα τον κιρκάδιο ρυθμό του», επισημαίνει η Dr. Kogan.

Η σταθερότητα αυτή καλό είναι να τηρείται και τα Σαββατοκύριακα. Αν και λίγος επιπλέον ύπνος μπορεί να φαίνεται δελεαστικός, συχνά κάνει πιο δύσκολη την επιστροφή στο κανονικό πρόγραμμα όταν ξεκινά ξανά η εβδομάδα.

Εστιάζουν στην ποιότητα του ύπνου

Σύμφωνα με την ειδικό, η καλή ποιότητα ύπνου αποτελεί βασικό παράγοντα για όσους θέλουν να ξυπνούν νωρίς. Εκτός από ένα σταθερό πρόγραμμα, είναι σημαντικό να εξασφαλίζεται επαρκής χρόνος για πραγματική ξεκούραση. «Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται περίπου επτά έως εννέα ώρες ύπνου, αν και οι ανάγκες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο», σημειώνει.

Συχνά αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να προσαρμοστεί και η ώρα του ύπνου. Όταν κάποιος κοιμάται πολύ αργά, το πρωινό ξύπνημα γίνεται πολύ πιο δύσκολο.

Ακολουθούν μια χαλαρωτική βραδινή ρουτίνα

Ένας ποιοτικός ύπνος ξεκινά αρκετή ώρα πριν πέσετε στο κρεβάτι. Όπως επισημαίνει η Dr. Kogan, είναι χρήσιμο να αφιερώνετε τα τελευταία 30 έως 60 λεπτά της ημέρας σε δραστηριότητες που βοηθούν το σώμα και το μυαλό να χαλαρώσουν.

Σε αυτό το διάστημα καλό είναι να αποφεύγονται το αλκοόλ, τα βαριά γεύματα και η έντονη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών, όπως το συνεχές scrolling στο κινητό.

Παράλληλα, η δημιουργία ενός ήρεμου περιβάλλοντος ύπνου μπορεί να βοηθήσει σημαντικά: καθαρά και άνετα κλινοσκεπάσματα, χαμηλός φωτισμός και κουρτίνες συσκότισης συμβάλλουν σε μια πιο ξεκούραστη νύχτα. Επιπλέον, αξεσουάρ όπως μάσκες ματιών, βαρείες κουβέρτες ή συσκευές λευκού θορύβου μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να καταλάβει ότι είναι ώρα για χαλάρωση και ύπνο.

Θέτουν μια ρεαλιστική ώρα αφύπνισης

Ορίστε μια ώρα που σας ταιριάζει για να ξυπνάτε και προσπαθήστε να τη διατηρείτε σταθερή. Το τι θεωρείται «νωρίς» διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, καθώς εξαρτάται από τη βιολογία, το πρόγραμμα και τις καθημερινές υποχρεώσεις. Αν το ξύπνημα πολύ νωρίς σας αφήνει διαρκώς κουρασμένους, ίσως χρειάζεται να κοιμάστε νωρίτερα ή να προσαρμόσετε την ώρα αφύπνισης ώστε να ταιριάζει καλύτερα στον οργανισμό σας.

Tip: Αν θέλετε να αρχίσετε να ξυπνάτε νωρίτερα, η ειδικός προτείνει να μετακινείτε την ώρα αφύπνισης σταδιακά, περίπου κατά 15 λεπτά κάθε φορά. Η συνέπεια βοηθά τον οργανισμό να προσαρμοστεί πιο ομαλά.

Εκτίθενται στο πρωινό φως του ήλιου

Το φυσικό φως το πρωί στέλνει στον εγκέφαλο το μήνυμα ότι είναι ώρα για αφύπνιση. Η έκθεση στο φως του ήλιου, ακόμη και μέσα από ένα παράθυρο ή με μια σύντομη βόλτα έξω, μπορεί να βοηθήσει το σώμα να ενεργοποιήσει τον φυσικό του ρυθμό.

Όταν το ξύπνημα γίνεται πριν την ανατολή, μπορούν να βοηθήσουν και ειδικά ξυπνητήρια που προσομοιώνουν το φως της ημέρας ή απλώς το άναμμα έντονου φωτισμού, ώστε να «ξυπνήσει» πιο εύκολα το εσωτερικό ρολόι του σώματος.

Έχουν δραστηριότητες που τους δίνουν κίνητρο

Πολλοί άνθρωποι που ξυπνούν νωρίς αξιοποιούν τις ήσυχες πρωινές ώρες για δραστηριότητες που τους ευχαριστούν, όπως γυμναστική, γράψιμο σε ημερολόγιο ή μια χαλαρή στιγμή με καφέ. Άλλοι χρησιμοποιούν αυτόν τον χρόνο για να οργανώσουν την ημέρα τους ή να τακτοποιήσουν μικρές υποχρεώσεις.

Όπως σημειώνει η Dr. Kogan, οι πρωινές ώρες συνήθως έχουν λιγότερους περισπασμούς, γεγονός που επιτρέπει μεγαλύτερη συγκέντρωση και ελευθερία επιλογών. Μια απλή πρωινή ρουτίνα μπορεί να βοηθήσει ώστε η ημέρα να ξεκινά με περισσότερη οργάνωση και καθαρό μυαλό.

Μικρές αλλαγές στα νύχια μπορεί να αποκαλύψουν σημαντικές πληροφορίες για την κατάσταση της υγείας μας. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ορισμένα σημάδια, όπως ο χαρακτηριστικός αποχρωματισμός που παρατηρείται στα λεγόμενα «νύχια του Terry», μπορεί να αποτελούν ένδειξη υποκείμενων παθήσεων που αφορούν την καρδιά, το ήπαρ ή ακόμη και τους νεφρούς.

Τα νύχια αποκαλύπτουν την κατάσταση της υγείας σας μέσα από αλλαγές στο χρώμα, το σχήμα και την υφή

Οι ειδικοί εφιστούν την προσοχή του κοινού σε ορισμένες αλλαγές που μπορεί να εμφανιστούν στα νύχια και οι οποίες ενδέχεται να αποτελούν πρώιμη ένδειξη σοβαρών παθήσεων, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια ή οι ασθένειες του ήπατος, συμπεριλαμβανομένης της κίρρωσης. Όπως επισημαίνουν, τα νύχια σας μπορούν να προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τη συνολική σας υγεία, παρέχοντας συχνά ζωτικές ενδείξεις για σημεία του σώματός σας που μπορεί να χρειάζονται προσοχή.

Μεταβολές στο σχήμα των νυχιών, η εμφάνιση ραβδώσεων, μικρών εξογκωμάτων ή αλλαγών στο χρώμα τους μπορεί να συνδέονται με υποκείμενα προβλήματα υγείας. Σε αρκετές περιπτώσεις, παθήσεις που επηρεάζουν την καρδιά, τους πνεύμονες ή το ήπαρ μπορεί να αντανακλώνται στην όψη των νυχιών, καθιστώντας τον τακτικό έλεγχό τους απαραίτητο.

Παρόλα αυτά, οι περισσότερες μεταβολές στα νύχια είναι συνήθως ακίνδυνες. Συχνά εμφανίζονται προβλήματα όπως εύθραυστα ή πιο χαλαρά νύχια, τα οποία μπορεί να παρουσιάσουν μικρές διαφοροποιήσεις στο χρώμα ή το σχήμα τους χωρίς να υποδηλώνουν κάτι σοβαρό. Ωστόσο, υπάρχουν και ορισμένα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται.

Εάν η βάση του νυχιού εμφανίζεται σε μεγάλο βαθμό χλωμή ή ξεθωριασμένη, ενώ κοντά στην άκρη υπάρχει μια λεπτή κοκκινωπή-καφέ λωρίδα, αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη της κατάστασης που είναι γνωστή ως «νύχια του Terry» (Terry’s nails).

Τι είναι τα «νύχια του Terry»

Τα νύχια του Terry —που πήραν το όνομά τους από τον γιατρό που αναγνώρισε πρώτος το σύμπτωμα— είναι μια μορφή αποχρωματισμού των νυχιών. Σε πολλές περιπτώσεις, αποτελούν ένδειξη χρόνιας πάθησης, όπως η ηπατική ανεπάρκεια ή ο διαβήτης. Όσοι επηρεάζονται δεν έχουν το τυπικό σχήμα μισοφέγγαρου (μηνίσκος) κοντά στα επωνύχια — αντίθετα, σχεδόν ολόκληρο το νύχι φαίνεται λευκό ή χλωμό.

Τα νύχια του Terry μπορούν επίσης να σηματοδοτήσουν άλλες καταστάσεις υγείας, όπως:

• Κίρρωση του ήπατος
• Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια
• Νεφρική ανεπάρκεια
• Ιογενή ηπατίτιδα

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί απλώς να είναι σημάδι γήρανσης, καθώς τα αιμοφόρα αγγεία κοντά στη βάση των νυχιών μειώνονται. Εάν υποψιάζεστε ότι έχετε αυτό το σύμπτωμα, είναι σημαντικό να επισκεφθείτε τον γιατρό σας για σωστή αξιολόγηση και διάγνωση. Η εμφάνιση των νυχιών μπορεί να βελτιωθεί μόλις αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία.

Σημείωση: Πιέζοντας τη βάση του νυχιού, ο αποχρωματισμός μπορεί να εξαφανιστεί προσωρινά, αλλά αυτό δεν αποτελεί θεραπεία.

Τι δείχνουν μελέτες

Σε μελέτη του 2017 με τίτλο “Terry’s Nails: A Sign of Systemic Disease”, οι ερευνητές ανέφεραν: «Αν και η ανωμαλία μπορεί να εμφανιστεί με τη φυσιολογική γήρανση, τα νύχια του Terry μπορούν επίσης να αποτελούν ένδειξη μιας υποκείμενης ιατρικής κατάστασης, κυρίως της κίρρωσης, της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας και της συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας».

Πρώιμα συμπτώματα της καρδιακής ανεπάρκειας που πρέπει να προσέχετε

Εκτός από τις αλλαγές στα νύχια, η καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να εκδηλωθεί με:

• Κόπωση
• Δύσπνοια
• Πρήξιμο στα πόδια (οίδημα)

Άλλα συμπτώματα της κίρρωσης του ήπατος

Η κίρρωση στα πρώτα στάδια συνήθως δεν παρουσιάζει πολλά συμπτώματα. Όταν αυτά εμφανίζονται, είναι συχνά ήπια και περιλαμβάνουν:

• Έντονο αίσθημα κόπωσης.
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους.
• Απώλεια όρεξης και ναυτία.
• Ήπιο πόνο ή δυσφορία στην περιοχή της κοιλιάς ή του ήπατος.

Προβλήματα στα νύχια: Οι πιθανές αιτίες – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Σύμφωνα με το Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS), είναι φυσιολογικό τα νύχια μας να αλλάζουν μορφή με την πάροδο του χρόνου. Πολλές από αυτές τις μεταβολές δεν εμπνέουν ανησυχία.

Είναι φυσιολογικό τα νύχια σας να:

• Γίνονται πιο παχιά ή πιο εύθραυστα καθώς μεγαλώνετε.
• Αλλάζουν υφή κατά την εγκυμοσύνη (γίνονται πιο σκληρά, πιο μαλακά ή πιο εύθραυστα), επανερχόμενα στην αρχική τους κατάσταση περίπου έξι μήνες μετά τον τοκετό.
• Αποχρωματίζονται ή πέφτουν μετά από κάποιον τραυματισμό.

Σημαντική σημείωση: Αν ένα νύχι πέσει λόγω τραυματισμού, στα χέρια ξαναβγαίνει συνήθως μέσα σε 6 μήνες, ενώ στα πόδια η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να διαρκέσει έως και 18 μήνες.

Κοινές αιτίες προβλημάτων στα νύχια

Η πλειονότητα των προβλημάτων προκαλείται από καθημερινές συνήθειες ή εξωτερικούς παράγοντες, όπως:

• Τραυματισμοί ή η συνήθεια να τρώτε τα νύχια σας (ονυχοφαγία)
• Χρωστικές κηλίδες από το κάπνισμα ή τη συχνή χρήση βερνικιών
• Λανθασμένη περιποίηση, όπως το ακανόνιστο κόψιμο ή το κόψιμο σε γωνίες
• Συχνή επαφή με νερό ή ισχυρά καθαριστικά προϊόντα
• Μυκητίαση νυχιών

Πότε οι αλλαγές στα νύχτα υποδηλώνουν προβλήματα υγείας

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αλλαγές στα νύχια μπορεί να αποτελούν ένδειξη κάποιας σοβαρότερης ή χρόνιας πάθησης, όπως:

• Ψωρίαση
• Σιδηροπενική αναιμία (έλλειψη σιδήρου)
• Διαταραχές του θυρεοειδούς (υποθυρεοειδισμός ή υπερθυρεοειδισμός)
• Σακχαρώδης διαβήτης
• Παθήσεις της καρδιάς, των πνευμόνων ή του ήπατος

Επιπλέον, ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές ενδέχεται να επηρεάσουν την υγεία των νυχιών σας. Εάν παρατηρήσετε ξαφνικές αλλαγές, καλό είναι να ελέγξετε τις παρενέργειες των φαρμάκων που λαμβάνετε και να συμβουλευτείτε έναν ειδικό.

Η καθημερινή μας ρουτίνα μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την εμφάνιση της επιδερμίδας μας. Ειδικός εξηγεί πως μια συνηθισμένη και βολική για πολλούς θέση ύπνου ενδέχεται να συμβάλλει στην πρόωρη γήρανση, προκαλώντας ρυτίδες και ασυμμετρία στο πρόσωπο. Ωστόσο, με ορισμένες απλές αλλαγές στην καθημερινότητά μας μπορούμε να αποκτήσουμε μια πιο νεανική όψη.

Η θέση ύπνου που προκαλεί ρυτίδες και γήρανση του δέρματος: Τι αποκαλύπτει γιατρός

Η Dr. Raj Arora, γενική ιατρός του Εθνικού Συστήματος Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS), αποκάλυψε τέσσερις καθημερινές συνήθειες που συνδέονται με πρόωρη γήρανση της επιδερμίδας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε μια αρκετά συνηθισμένη στάση ύπνου.

Καθημερινές συνήθειες και αντιγήρανση

Ενώ η ισορροπημένη διατροφή, η σωματική άσκηση και η σωστή περιποίηση της επιδερμίδας (skincare) είναι βασικά βήματα για την αντιγήρανση, ορισμένες συνήθειες ενδέχεται να γερνούν το δέρμα μας χωρίς καν να το αντιλαμβανόμαστε.

Η Dr. Raj Arora, η οποία διαθέτει πάνω από 66.700 ακολούθους στο Instagram και εμφανίζεται τακτικά σε εκπομπές όπως το This Morning του ITV και το Sky News, ανέλυσε μέσω ενός βίντεο ποιες πρακτικές μάς κάνουν να φαινόμαστε μεγαλύτεροι.

«Ορισμένες από τις κυριότερες αιτίες γήρανσης του δέρματος δεν είναι αυτές που νομίζετε», έγραψε στη λεζάντα της ανάρτησής της. «Απλές καθημερινές συνήθειες έχουν μεγάλο αντίκτυπο με την πάροδο του χρόνου».

Ο ύπνος στο πλάι: Μια «αόρατη» αιτία ρυτίδων

Αν και ο ύπνος στο πλάι είναι μια από τις πιο δημοφιλείς επιλογές, η ειδικός εξήγησε ότι μπορεί να επιταχύνει τη γήρανση. Οι βασικές αιτίες είναι οι εξής:

• Ρυτίδες ύπνου (Compression lines): Η παρατεταμένη πίεση του προσώπου στο μαξιλάρι δημιουργεί γραμμές λόγω τριβής, οι οποίες με τον καιρό μπορεί να γίνουν μόνιμες.
• Απώλεια ελαστικότητας: Καθώς μεγαλώνουμε και το δέρμα χάνει την ελαστικότητά του, αυτές οι πτυχώσεις βαθαίνουν.
• Ασυμμετρία προσώπου: Ο ύπνος σταθερά από τη μία πλευρά μπορεί να οδηγήσει σε πιο έντονες ρυτίδες ή πιο «γερασμένη» όψη στη συγκεκριμένη πλευρά του προσώπου.

Πώς να αποφύγετε τις ρυτίδες ύπνου

Ειδικοί προτείνουν συγκεκριμένες λύσεις για να διατηρήσετε το δέρμα σας νεανικό:

• Ύπνος ανάσκελα: Θεωρείται η ιδανική θέση ύπνου, καθώς αποτρέπει την άμεση επαφή και πίεση του προσώπου με το μαξιλάρι.
• Μεταξωτές ή σατέν μαξιλαροθήκες: Αν δεν μπορείτε να αλλάξετε θέση ύπνου, αντικαταστήστε τις βαμβακερές μαξιλαροθήκες με μεταξωτές. Το μετάξι ελαχιστοποιεί την τριβή και το «τράβηγμα» του δέρματος.
• Εργονομικά μαξιλάρια: Υπάρχουν ειδικά αντιγηραντικά μαξιλάρια σχεδιασμένα να μειώνουν την επαφή του προσώπου με την επιφάνειά τους, ακόμη και όταν κοιμάστε στο πλάι.

Η σημασία της αντιηλιακής προστασίας στην αντιγήρανση

Η Dr. Arora παρότρυνε το κοινό να διασφαλίζει την καθημερινή εφαρμογή αντιηλιακής προστασίας, καθώς η παράλειψή της αποτελεί την κύρια αιτία της πρόωρης γήρανσης. Μάλιστα, ευθύνεται για το 80-90% των ορατών αλλοιώσεων του δέρματος, όπως οι ρυτίδες, η τραχιά υφή και οι σκούρες κηλίδες.

Η έρευνα έχει αποδείξει ότι οι ακτίνες UV καταστρέφουν το κολλαγόνο και την ελαστίνη, με αποτέλεσμα τη χαλάρωση και την ανομοιόμορφη όψη της επιδερμίδας. Η καθημερινή χρήση αντιηλιακού με δείκτη προστασίας 30+ είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη –αν και όχι για την αναστροφή– αυτής της φθοράς.

Σημείωση: Ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσετε. Ακόμα κι αν έχετε ήδη υποστεί ηλιακή φθορά, η ενσωμάτωση της αντιηλιακής προστασίας στη ρουτίνα σας μπορεί να σας προφυλάξει από περαιτέρω βλάβες.

Ηλεκτρονικό Τσιγάρο (Vaping) και Δέρμα

Το τρίτο στοιχείο στη λίστα της ήταν το άτμισμα, το οποίο, όπως εξήγησε, μπορεί επίσης να επιταχύνει τη γήρανση του δέρματος. Το ηλεκτρονικό τσιγάρο οδηγεί σε πρόωρες ρυτίδες, χαλάρωση και θαμπή όψη.

• Νικοτίνη: Προκαλεί σύσπαση των αιμοφόρων αγγείων, στερώντας από το δέρμα οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά.
• Απώλεια ελαστικότητας: Μειώνει την παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης.

Αυτή η φθορά κάνει το δέρμα να φαίνεται γηραιότερο, παρουσιάζοντας συχνά μια “χλωμή” ή “κιτρινωπή” όψη σε σύγκριση με τους μη καπνιστές.

Αφυδάτωση: Ο κρυφός εχθρός της νεότητας

Τέλος, η γιατρός ενθάρρυνε τους ενδιαφερόμενους να παραμένουν ενυδατωμένοι και να καταναλώνουν άφθονο νερό, καθώς η αφυδάτωση επιταχύνει τη διαδικασία της γήρανσης.

Το αφυδατωμένο δέρμα χάνει τη λάμψη του, χαλαρώνει και γίνεται επιρρεπές σε μια υφή που θυμίζει “χαρτί κρεπ”, λεπτές γραμμές και πρόωρες ρυτίδες. Σε αντίθεση με το ξηρό δέρμα (που έχει έλλειψη λιπαρότητας), το αφυδατωμένο δέρμα έχει έλλειψη νερού, κάτι που οφείλεται συχνά σε:

• Περιβαλλοντικούς παράγοντες
• Κακή διατροφή
• Φυσική μείωση του κολλαγόνου λόγω ηλικίας

Η επαρκής ενυδάτωση “γεμίζει” την επιδερμίδα και ενισχύει την ελαστικότητά της, αναστρέφοντας αυτές τις προσωρινές λεπτές γραμμές αφυδάτωσης.

Η υψηλή χοληστερίνη αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις. Αν και τα φάρμακα, όπως οι στατίνες, παραμένουν η πιο αποτελεσματική επιλογή θεραπείας, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ορισμένες τροφές μπορούν επίσης να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση της «κακής» χοληστερόλης.

Σύμφωνα με καρδιολόγους και επιστημονικά δεδομένα, δύο συγκεκριμένες τροφές ξεχωρίζουν για την ικανότητά τους να βελτιώνουν το λιπιδαιμικό προφίλ, λειτουργώντας με μηχανισμούς που θυμίζουν τη δράση των στατινών και ενισχύοντας τη συνολική υγεία της καρδιάς.

Υψηλή χοληστερίνη: Οι πιθανοί κίνδυνοι για την υγεία

Η αυξημένη χοληστερόλη στο αίμα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιοπαθειών και άλλων κυκλοφορικών επιπλοκών. Υπάρχουν δύο τύποι χοληστερόλης:

• Λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL): Γνωστή και ως «κακή» χοληστερόλη. Μεταφέρει τη χοληστερόλη από το ήπαρ στο υπόλοιπο σώμα.
• Λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL): Γνωστή και ως «καλή» χοληστερόλη. Μεταφέρει τη χοληστερόλη από το σώμα πίσω στο ήπαρ για διάσπαση.

Τα αυξημένα επίπεδα της LDL, μπορούν να οδηγήσουν στον σχηματισμό λιπωδών αποθέσεων, των λεγόμενων αθηρωματικών πλακών, στα τοιχώματα των αρτηριών. Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι πλάκες σκληραίνουν και στενεύουν τις αρτηρίες, περιορίζοντας τη ροή του αίματος.

Η μειωμένη κυκλοφορία του αίματος σε ζωτικά όργανα, ιδιαίτερα στην καρδιά και τον εγκέφαλο, αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου ή περιφερικής αρτηριακής νόσου. Εάν ένα τμήμα της πλάκας αποκολληθεί, μπορεί να ταξιδέψει μέσω της κυκλοφορίας του αίματος, προκαλώντας ενδεχομένως θρόμβο που αποφράσσει μια αρτηρία.

Τα αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης συμβάλλουν και σε άλλα προβλήματα υγείας, όπως η υπέρταση και ο διαβήτης.

Πώς λειτουργούν οι στατίνες και πώς οι τροφές

Οι στατίνες δρουν αναστέλλοντας ένα ένζυμο (HMG-CoA αναγωγάση) στο ήπαρ, το οποίο είναι απαραίτητο για την παραγωγή χοληστερόλης. Αυτό βοηθά στη μείωση της «κακής» χοληστερόλης (LDL) στο αίμα και σταθεροποιεί τις αρτηριακές πλάκες.

Ορισμένες τροφές περιέχουν φυσικές ενώσεις που δρουν με τρόπο παρόμοιο με τα φάρμακα των στατινών. Αυτές οι τροφές είναι πλούσιες σε:

• Διαλυτές φυτικές ίνες
• Φυτικές στερόλες και στανόλες
• Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα

Οι στατίνες είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά φάρμακα και πρέπει να λαμβάνονται σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού. Παράλληλα με τη φαρμακευτική αγωγή, η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική άσκηση και η διατήρηση ενός υγιούς βάρους είναι απαραίτητα στοιχεία.

Πριν προχωρήσετε σε σημαντικές αλλαγές στην διατροφή σας ή εναλλακτικές θεραπείες, συμβουλευτείτε πάντα τον προσωπικό σας γιατρό.

Οι 2 τροφές που βοηθούν στην μείωση της χοληστερίνης, σύμφωνα με ειδικούς

Η βρώμη και οι φυτικές στερόλες βοηθούν  το ήπαρ να απομακρύνει περισσότερη χοληστερόλη από το αίμα για την παραγωγή χολής.

Βρώμη: Ο φυσικός σύμμαχος κατά της χοληστερόλης

Πρόσφατη έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Βόννης αποκάλυψε ότι η κατανάλωση βρώμης για μόλις δύο ημέρες μπορεί να μειώσει σημαντικά τα επίπεδα χοληστερόλης. Το “μυστικό” της βρώμης κρύβεται στις βήτα-γλυκάνες, έναν τύπο διαλυτών φυτικών ινών με αποδεδειγμένη δράση.

Πώς λειτουργεί η βρώμη στον οργανισμό

Όταν καταναλώνουμε βρώμη, η βήτα-γλυκάνη σχηματίζει μια ουσία που μοιάζει με τζελ στο πεπτικό σύστημα. Αυτό το “τζελ” παγιδεύει τα χολικά οξέα —τα οποία είναι πλούσια σε χοληστερόλη— εμποδίζοντας την απορρόφησή τους στην κυκλοφορία του αίματος.

Το αποτέλεσμα: Το συκώτι αναγκάζεται να τραβήξει περισσότερη χοληστερόλη από το αίμα για να παράγει νέα χολικά οξέα, μειώνοντας έτσι τα επίπεδα της LDL (κακής) χοληστερόλης.

Αυτός ο μηχανισμός μοιάζει με τη δράση των στατινών, οι οποίες αναστέλλουν τη σύνθεση χοληστερόλης στο ήπαρ, αναγκάζοντας το όργανο να χρησιμοποιήσει τη χοληστερόλη που ήδη κυκλοφορεί στο αίμα.

Τι δείχνουν επιστημονικές μελέτες

Η ενσωμάτωση των βήτα-γλυκανών σε μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να επιφέρει μέτρια αλλά σημαντική μείωση της χοληστερόλης. Σύμφωνα με ανασκόπηση 58 ελεγχόμενων δοκιμών στο British Journal of Nutrition:

• Άτομα μέσης ηλικίας παρουσίασαν μείωση 4,2% στην “κακή” χοληστερόλη.
• Η μείωση παρατηρήθηκε με την κατανάλωση 3,5g βήτα-γλυκάνης ημερησίως για διάστημα 3 έως 12 εβδομάδων.

Συνιστώμενη ημερήσια δόση

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) συνιστά την κατανάλωση 3g βήτα-γλυκάνης βρώμης την ημέρα. Ενδεικτικά:

• 40g νιφάδες βρώμης (porridge): περιέχουν 2g βήτα-γλυκάνης.
• 250ml γάλα βρώμης: περιέχουν 1g βήτα-γλυκάνης.

Σημείωση: Παρόλο που η βρώμη βελτιώνει το προφίλ των λιπιδίων, δεν υπάρχει ακόμα έρευνα που να τη συνδέει άμεσα με μειωμένο κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου.

Γιατί να επιλέξετε τη βρώμη;

Η βρώμη είναι πλούσια σε φυτικές ίνες που προάγουν την υγεία της καρδιάς και τη γενική ευεξία. Είτε επιλέξετε νιφάδες βρώμης, steel-cut (κομμένη) βρώμη ή πίτουρο βρώμης, επωφελείστε από την ίδια υψηλή περιεκτικότητα σε βήτα-γλυκάνες.

Έξυπνοι τρόποι για να την προσθέσετε στη διατροφή σας:

• Πρωινό: Ένα ζεστό μπολ porridge για ενέργεια που διαρκεί.
• Healthy Baking: Προσθέστε τη σε σπιτικά μπισκότα, muffins ή ψωμί.
• Μαγειρική: Χρησιμοποιήστε τη σε σούπες και κατσαρόλες για έξτρα θρεπτική αξία και πυκνότητα.

Φυτικές στερόλες και στανόλες

Ορισμένες μαργαρίνες, γάλατα και γιαούρτια φέρουν τον ισχυρισμό ότι συμβάλλουν στη μείωση της χοληστερόλης. Αυτά τα προϊόντα είναι εμπλουτισμένα με φυτικές στερόλες και στανόλες (γνωστές και ως φυτοστερόλες), οι οποίες έχουν αποδειχθεί επιστημονικά ότι βοηθούν στη μείωση των επιπέδων της χοληστερόλης στο αίμα.

Επιστημονικά δεδομένα και αποτελεσματικότητα

Μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση 124 μελετών που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Nutrition το 2014 διαπίστωσε ότι η κατανάλωση έως και 3,3 γραμμαρίων φυτοστερολών ημερησίως μπορεί να μειώσει σταδιακά την «κακή» χοληστερόλη (LDL) κατά 6% έως 12% μέσα σε περίπου τέσσερις εβδομάδες.

Λόγω της παρόμοιας δομής τους με τη χοληστερόλη, οι στερόλες και οι στανόλες «ανταγωνίζονται» τη χοληστερόλη κατά την απορρόφησή της από το έντερο, μειώνοντας έτσι την ποσότητα που εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος. Μικρές ποσότητες φυτοστερολών βρίσκονται επίσης σε φυσικές πηγές όπως:

• Φρούτα και λαχανικά
• Φυτικά έλαια
• Ξηροί καρποί και δημητριακά

Ωστόσο, η συνολική πρόσληψη από αυτές τις πηγές συνήθως δεν υπερβαίνει τα 600mg ημερησίως, ποσότητα σημαντικά μικρότερη από τα 2g που παρέχουν τα εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα. Η Ένωση Διαιτολόγων του Ηνωμένου Βασιλείου επισημαίνει: «Στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής, η καθημερινή πρόσληψη περίπου 2g φυτικών στανολών και στερολών έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα».

Φυτικές στερόλες vs. Στατίνες

Το Βρετανικό Ίδρυμα Καρδιάς (BHF) σχολιάζει: «Ενώ οι φυτικές στερόλες και στανόλες μειώνουν τη χοληστερόλη, δεν υπάρχουν κλινικές δοκιμές που να αποδεικνύουν ότι μειώνουν τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου. Αντίθετα, οι στατίνες έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν τόσο τη χοληστερόλη όσο και τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων».

Σημαντική σημείωση: Τα ακόρεστα λιπαρά σε τρόφιμα όπως τα φυτικά έλαια, οι ξηροί καρποί, το αβοκάντο και τα λιπαρά ψάρια είναι υγιεινά λίπη που βοηθούν στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων χοληστερόλης.

Παρόλο που οι φυτικές στερόλες έχουν αποτελέσματα συγκρίσιμα με τις στατίνες στη μείωση της χοληστερόλης, δεν μπορούν να τις υποκαταστήσουν. Μπορούν, όμως, να ενταχθούν σε έναν υγιεινό τρόπο ζωής παράλληλα με τη φαρμακευτική αγωγή για περαιτέρω αποτελέσματα. Οι στατίνες παραμένουν το πιο αποτελεσματικό μέσο για τη μείωση της LDL και του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου.

Συμβουλές για τη μείωση της χοληστερόλης

Για τη βέλτιστη διαχείριση της χοληστερόλης, συνιστάται:

• Επιλογή εμπλουτισμένων τροφίμων: Η φυσική πρόσληψη στερολών είναι συχνά ανεπαρκής για θεραπευτικά αποτελέσματα.
• Ισορροπημένη διατροφή και άσκηση: Η σωματική δραστηριότητα και η διατήρηση υγιούς βάρους είναι θεμελιώδη.
• Διακοπή καπνίσματος: Βελτιώνει άμεσα την καρδιαγγειακή υγεία.

Πριν προχωρήσετε σε σημαντικές διατροφικές αλλαγές ή στη χρήση φυτικών στερολών για τη διαχείριση της χοληστερόλης, είναι φρόνιμο να συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας ή εγγεγραμμένο διαιτολόγο, ειδικά εάν λαμβάνετε ήδη φαρμακευτική αγωγή ή έχετε προϋπάρχουσες παθήσεις.

Καθώς η καθημερινή πίεση και το άγχος αυξάνονται ραγδαία, όλο και περισσότεροι αναζητούν φυσικούς τρόπους για να ηρεμήσουν και να κοιμηθούν καλύτερα. Ένα αρχαίο βότανο φαίνεται ότι έχει αποκτήσει φανατικούς υποστηρικτές, χάρη στις ιδιότητές του που βοηθούν το σώμα να αντιμετωπίσει το στρες και να βελτιώσει τον ύπνο.

Το αρχαίο βότανο που βοηθάει στην διαχείριση του άγχους

Στη σημερινή εποχή, το άγχος έχει γίνει ένα από τα πιο διαδεδομένα προβλήματα υγείας παγκοσμίως, με μεγάλο μέρος του ενήλικου πληθυσμού να αναφέρει ότι το βιώνει σχεδόν καθημερινά. Η συνεχής ψυχολογική πίεση μπορεί να οδηγήσει σε εξουθένωση (burnout) και να επηρεάσει τόσο τη διάθεση όσο και την ποιότητα του ύπνου — γεγονός που έχει στρέψει πολλούς στην αναζήτηση φυσικών λύσεων για ανακούφιση.

Μια λύση που κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερη προσοχή είναι η Ashwagandha (Ασβαγκάντα) — ένα αρχαίο βότανο της Αγιουρβέδα, γνωστό για τις προσαρμογόνες ιδιότητές του και τη δυνατότητά του να μειώνει το άγχος και να υποστηρίζει την καλή ποιότητα του ύπνου.

Τι είναι η Ashwagandha και πώς βοηθά

«Η ζήτηση για φυσικές λύσεις κατά του στρες έχει εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια», αναφέρει η ειδικός ευεξίας Beverley Law, ιδρύτρια της ALL Creative. «Η Ashwagandha είναι ιδιαίτερα δημοφιλής λόγω των προσαρμογόνων ιδιοτήτων της — που σημαίνει ότι βοηθά το σώμα να προσαρμοστεί και να διαχειριστεί το στρες. Σύμφωνα με δημοσιευμένες έρευνες, χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για τη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, την ενίσχυση των γνωστικών λειτουργιών —όπως η μνήμη και η συγκέντρωση— και τη μείωση του άγχους. Ως αποτέλεσμα, αναμένουμε να δούμε την Ashwagandha σε νέες καινοτομίες, όπως συμπληρώματα διατροφής και βοτανικά σκευάσματα, καθώς η έρευνα και η ενημέρωση γύρω από αυτήν αυξάνονται», αναφέρει η ίδια.

Η σημασία του υγιεινού τρόπου ζωής

«Είναι πάντα σημαντικό να θυμόμαστε ότι ένα συμπλήρωμα δεν αποτελεί τη μοναδική λύση. Πρέπει επίσης να εστιάζετε στην υγιεινή διατροφή, την άσκηση και την υιοθέτηση πρακτικών που μειώνουν το στρες, όπως ο λιγότερος χρόνος μπροστά σε οθόνες πριν από τον ύπνο και η επαφή με τη φύση».

Γιατί λοιπόν η Ashwagandha προσελκύει τόσο μεγάλη αναγνώριση και τι λέει η επιστήμη

• Μείωση των επιπέδων κορτιζόλης
• Βελτίωση της ποιότητας του ύπνου
• Ενίσχυση της συγκέντρωσης και της μνήμης

Μείωση των επιπέδων κορτιζόλης

Η Dr. Pamela Mason, ερευνήτρια υγείας, διατροφολόγος και σύμβουλος της ALL Creative, αναφέρει: «Η κορτιζόλη – η οποία συχνά αποκαλείται “ορμόνη του στρες” – παίζει καθοριστικό ρόλο στην αφύπνιση και την καθημερινή μας λειτουργία. Ωστόσο, όταν τα επίπεδά της παραμένουν υψηλά για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να επιβαρύνουν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική μας υγεία».

Σε αυτό το σημείο, η ashwagandha (ασουαγκάντα) μπορεί να προσφέρει σημαντική βοήθεια. Η Dr. Mason προσθέτει: «Σε μια μελέτη, 60 ενήλικες με υψηλά επίπεδα στρες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Η μία ομάδα λάμβανε καθημερινά 240mg εκχυλίσματος ashwagandha, ενώ η άλλη έλαβε εικονικό φάρμακο (placebo). Μετά από 60 ημέρες, όσοι λάμβαναν ashwagandha εμφάνισαν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα άγχους – παράλληλα με μειωμένα επίπεδα κορτιζόλης – σε σύγκριση με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου».

Βελτίωση της ποιότητας του ύπνου

Ο ύπνος παίζει ζωτικό ρόλο στη διαχείριση του στρες, ωστόσο είναι συχνά το πρώτο “θύμα” όταν η καθημερινότητα γίνεται πιεστική. «Χωρίς τον κατάλληλο ύπνο, το μυαλό και το σώμα δεν μπορούν να ανακάμψουν αποτελεσματικά, με αποτέλεσμα τα επίπεδα του στρες να παραμένουν υψηλά», σημειώνει η Beverley. «Η προσπάθεια να αντεπεξέλθει κανείς σε μια γεμάτη μέρα ενώ είναι εξαντλημένος, απλώς επιτείνει την πίεση».

Η Dr. Mason συμπληρώνει: «Πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε φέτος, με τη συμμετοχή 186 ενηλίκων ηλικίας 18 έως 65 ετών με έντονο στρες, διαπίστωσε ότι τα συμπληρώματα ashwagandha βελτίωσαν σημαντικά την ποιότητα του ύπνου, συμπεριλαμβανομένου του αναζωογονητικού ύπνου, επιτρέποντας στους χρήστες να αισθάνονται φρέσκοι το πρωί. Επιπλέον, οδήγησε σε βελτίωση της διάθεσης και μείωση του άγχους».

Ενίσχυση της συγκέντρωσης και της μνήμης

Στον σύγχρονο κόσμο των καταιγιστικών ρυθμών, η πνευματική διαύγεια είναι πιο κρίσιμη από ποτέ. «Η γνωστική υγεία αποτελεί έναν ολοένα και πιο αναπτυσσόμενο τομέα έρευνας», λέει η Beverley. «Πολλοί από εμάς προσπαθούμε να ισορροπήσουμε ανάμεσα σε πολλαπλές απαιτήσεις καθημερινά, επομένως η διατήρηση της εστίασης είναι ζωτικής σημασίας».

Η Dr. Mason εξηγεί περαιτέρω: «Αν και η έρευνα συνεχίζεται, μια μελέτη σε 130 ενήλικες με στρες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η λήψη 300mg ashwagandha καθημερινά για τρεις μήνες βοήθησε στη βελτίωση της ανακλητικής μνήμης. Αυτό δυνητικά μειώνει το ποσοστό σφαλμάτων σε εργασίες που απαιτούν προσοχή και ενισχύει την ικανότητα σωστής απομνημόνευσης μοτίβων. Παρόλο που η ashwagandha δεν είναι ένα “θαυματουργό φάρμακο”, ο αυξανόμενος όγκος δεδομένων υποδηλώνει ότι θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο για τη διαχείριση του σύγχρονου στρες».

 

Συναγερμός έχει σημάνει στις υγειονομικές αρχές, καθώς ένας 19χρονος φοιτητής του Τμήματος Κτηνιατρικής του ΑΠΘ, που διαγνώστηκε με βακτηριακή μηνιγγίτιδα, νοσηλεύεται διασωληνωμένος στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας νοσοκομείου της Θεσσαλίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο 19χρονος κατάγεται από περιοχή της Θεσσαλίας και παρακολούθησε εργαστηριακά μαθήματα στο ΑΠΘ την περασμένη εβδομάδα. Το περασμένο Σαββατοκύριακό παρουσίασε συμπτώματα, ενώ είχε επιστρέψει στον τόπο καταγωγής του για τις γιορτές του Πάσχα. Τη Μεγάλη Δευτέρα (6/4) διακομίστηκε σε τοπικό νοσοκομείο, όπου εισήχθη στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.

Ο ΕΟΔΥ συνιστά την άμεση χορήγηση χημειοπροφύλαξης σε όσους ήρθαν σε αυξημένου κινδύνου επαφή με τον 19χρονο.

Σύμφωνα με το emakedonia.gr, η πανεπιστημιακή κοινότητα ενημερώθηκε την Τρίτης, καθώς αυτήν την εβδομάδα δεν γίνονται μαθήματα λόγω των εορτών του Πάσχα. Από τον πρόεδρο του τμήματος της Κτηνιατρικής έχουν ήδη ενημερωθεί όλα τα μέλη ΔΕΠ και οι φοιτητές και φοιτήτριες του ιδρύματος.

Δόθηκε οδηγία να επικοινωνήσουν με τον θεράποντα ιατρό τους και οδηγίες σχετικές δίνονται και από την Επιτροπή Υγείας του ΑΠΘ.

ΕΟΔΥ: Γενικές πληροφορίες για τη μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο

Ο μηνιγγιτιδόκοκκος (Neisseria meningitidis) είναι βακτήριο που αποικίζει τον ρινοφάρυγγα ασυμπτωματικών ατόμων – φορέων. Η επιδημιολογία της μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου είναι περίπλοκη και υπάρχουν χρόνιοι φορείς που δεν νοσούν και άτομα που μόλις εκτεθούν θα νοσήσουν.

Ασυμπτωματικοί φορείς μηνιγγιτιδόκοκκου είναι περίπου το 10% του γενικού πληθυσμού, ωστόσο τα ποσοστά αποικισμού ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, από 2% σε παιδιά που δεν παρακολουθούν παιδικό σταθμό έως 24-37% των εφήβων και νεαρών ενηλίκων ηλικίας 15-24 ετών. Η μετάδοση του μηνιγγιτιδόκοκκου γίνεται με την άμεση στενή επαφή από άτομο σε άτομο με τα σταγονίδια των αναπνευστικών εκκρίσεων.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, ο μηνιγγιτιδόκοκκος μπορεί να εισχωρήσει στο ρινοφαρυγγικό επιθήλιο του ατόμου, να εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος και να προκαλέσει απειλητική για τη ζωή ασθένεια, όπως μικροβιαιμία, μηνιγγιτιδοκοκκική σηψαιμία ή και μηνιγγιτιδοκοκκική μηνιγγίτιδα. Είναι γνωστό διεθνώς ότι υπάρχουν κεραυνοβόλες μορφές μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου.

Παράγοντες κινδύνου

Παράγοντες κινδύνου για νόσηση είναι το κάπνισμα, η πρόσφατη νόσηση από ιώσεις του ανώτερου αναπνευστικού, η πρόσφατη κατανάλωση αντιβιοτικών, ανοσολογικά ελλείμματα, το γενετικό υπόστρωμα του ατόμου, η ηλικία (βρέφη ηλικίας μικρότερης του έτους, έφηβοι και νεαροί ενήλικες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο νόσησης), η πρόσφατη αλλαγή περιβάλλοντος διαβίωσης, κλπ. Να σημειωθεί ότι μετά από έξαρση των αναπνευστικών ιώσεων παρατηρείται έξαρση κρουσμάτων μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου.

Επιδημιολογικά στοιχεία

Στην Ελλάδα, το έτος 2024 δηλώθηκαν στον ΕΟΔΥ 37 κρούσματα μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου και τον Νοέμβριο του ίδιου έτους καταγράφηκε ένας θάνατος σε άτομο ηλικίας 16 ετών. Από τις αρχές του έτους 2025 μέχρι σήμερα 29/1/2025, έχουν δηλωθεί 8 κρούσματα μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου. Με τα σημερινά δεδομένα, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις συρροής κρουσμάτων μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου στο Δήμο Πατρέων, για το σκοπό αυτό δεν έχει μεταβεί κλιμάκιο του ΕΟΔΥ στην περιοχή.

Μέτρα πρόληψης και διαχείρισης του πρόσφατου περιστατικού

Για το πρόσφατο κρούσμα μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου σε φοιτητή Πανεπιστημιακού Ιδρύματος του Δήμου Πατρέων βρίσκεται σε εξέλιξη ιχνηλάτηση των στενών επικίνδυνων επαφών και χορηγείται χημειοπροφύλαξη σε  αυτές. Ο ΕΟΔΥ βρίσκεται σε εγρήγορση και παρακολουθεί στενά τα επιδημιολογικά δεδομένα της μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου και είναι σε ετοιμότητα να εφαρμόσει πρόσθετα μέτρα, αν και εφόσον χρειαστεί.

Σημαντικές διευκρινίσεις

• Διευκρινίζεται ότι το μικρόβιο του μηνιγγιτιδόκοκκου δεν επιβιώνει στο περιβάλλον, γι’ αυτό δεν απαιτείται η εφαρμογή ειδικών μέτρων απολύμανσης και το κλείσιμο των εκπαιδευτικών μονάδων για την πρόληψη μετάδοσης της μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου.
• Ο ΕΟΔΥ τονίζει ιδιαίτερα τη μεγάλη σημασία που έχει η έγκαιρη ανίχνευση και θεραπεία των κρουσμάτων μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου. Οι πολίτες και κυρίως νεαρά άτομα που έχουν κλινικά συμπτώματα συμβατά με τη νόσο (πυρετό και εξάνθημα) πρέπει άμεσα να απευθύνονται σε Ιατρό. Οι Ιατροί επί υποψίας μηνιγγίτιδας πρέπει άμεσα να χορηγούν θεραπεία και να παραπέμπουν σε νοσοκομείο.

Περισσότερες πληροφορίες για τη μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ Βακτηριακή Μηνιγγίτιδα – Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (eody.gov.gr)

Η Πολλαπλή Σκλήρυνση, γνωστή και ως Σκλήρυνση κατά Πλάκας, είναι ένα χρόνιο, αυτοάνοσο νόσημα που προσβάλλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, δηλαδή τον εγκέφαλο, το νωτιαίο μυελό και τα οπτικά νεύρα. Παρότι η παθογένεση της Πολλαπλής Σκλήρυνσης θεωρείται πολυπαραγοντική, με τη συμβολή γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, τα τελευταία χρόνια αυξάνεται το ενδιαφέρον για τον ρόλο του άξονα εντέρου–εγκεφάλου.

Ειδικότερα, το εντερικό μικροβίωμα και οι ανοσολογικές αποκρίσεις που λαμβάνουν χώρα στο γαστρεντερικό σύστημα φαίνεται να επηρεάζουν συστηματικά τη νευροφλεγμονή.

Πολλαπλή Σκλήρυνση: Ο ρόλος της φλεγμονής του εντέρου

Η Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ) προκαλείται όταν τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος επιτίθενται στο έλυτρο μυελίνης, το προστατευτικό περίβλημα των νευρώνων στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Η μυελίνη βοηθά στη μετάδοση των εγκεφαλικών σημάτων. Στην Πολλαπλή Σκλήρυνση, η βλάβη σε αυτή την διαδικασία προκαλεί συμπτώματα όπως «θολή σκέψη» (brain fog), προβλήματα όρασης και κινητικές δυσκολίες.

Νεότερα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η εντερική φλεγμονή μπορεί να λειτουργεί ως κρίσιμος παράγοντας στην παθογένεση της Πολλαπλής Σκλήρυνσης. Συγκεκριμένα, σήματα από τα εντερικά επιθηλιακά κύτταρα φαίνεται να ενισχύουν την ενεργοποίηση προ-φλεγμονωδών Τ-λεμφοκυττάρων, τα οποία δύνανται να μεταναστεύσουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα και να συμβάλουν στην ανάπτυξη νευροφλεγμονής.

Η ανάδειξη αυτής της διασύνδεσης μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου προσφέρει νέες προοπτικές για την κατανόηση της νόσου, ενώ παράλληλα υποστηρίζει την ανάπτυξη καινοτόμων θεραπευτικών στρατηγικών που στοχεύουν στη ρύθμιση του εντερικού μικροβιώματος και των ανοσολογικών του αποκρίσεων.

Η σύνδεση μεταξύ εντέρου και νευροφλεγμονής, σύμφωνα με μελέτη

Γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες θεωρείται ότι συμβάλλουν στην εμφάνιση της νόσου. Πρόσφατα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η λοίμωξη από τον ιό Epstein-Barr μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο. Ωστόσο, ορισμένοι ερευνητές μελετούν έναν ακόμη πιθανό παράγοντα: το μικροβίωμα του εντέρου.

Οι ασθενείς με Πολλαπλή Σκλήρυνση παρουσιάζουν αλλοιώσεις στη μικροχλωρίδα του εντέρου τους. Οι μεταβολίτες που απελευθερώνονται από το μικροβίωμα διαμορφώνουν τις ανοσολογικές αποκρίσεις του σώματος.

Σε μελέτες με ποντίκια, οι αλλαγές στη μικροχλωρίδα επιταχύνουν την πειραματική αυτοάνοση εγκεφαλομυελίτιδα (EAE), μια κατάσταση παρόμοια με την ΠΣ. Μέχρι πρότινος, όμως, δεν ήταν σαφές πώς τα σήματα από το έντερο επηρεάζουν την αυτοάνοση επίθεση στον εγκέφαλο.

Σε μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science Immunology, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα εντερικά κύτταρα που αλληλεπιδρούν άμεσα με τη μικροχλωρίδα μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγή κυττάρων του ανοσοποιητικού, τα οποία στη συνέχεια μεταναστεύουν στον νωτιαίο μυελό. Αυτό το εύρημα αποτελεί τον «συνδετικό κρίκο» που έλειπε μεταξύ του εντέρου και της Πολλαπλής Σκλήρυνσης.

«Ολοένα και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι η μικροχλωρίδα του εντέρου επηρεάζει νευρολογικές παθήσεις όπως η νόσος Πάρκινσον, η νόσος Αλτσχάιμερ και η Πολλαπλή Σκλήρυνση», δήλωσε ο Tomohisa Sujino, βιολόγος στο Πανεπιστήμιο Keio και συντάκτης της μελέτης. «Θέλαμε να προσδιορίσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι ανοσολογικές αποκρίσεις του εντέρου συμβάλλουν στα νευροφλεγμονώδη νοσήματα».

Ιχνηλατώντας την διαδρομή της φλεγμονής στο έντερο

Οι ερευνητές έλαβαν βιοψίες εντέρου από ποντίκια με πειραματική αυτοάνοση εγκεφαλομυελίτιδα (EAE) και από ασθενείς με Σκλήρυνση κατά Πλάκας (ΣκΠ), αναλύοντας τα δείγματα μέσω αλληλούχισης RNA μονού κυττάρου (single-cell RNA sequencing). Διαπίστωσαν ότι μια υποομάδα βοηθητικών Τ-κυττάρων, τα κύτταρα Th17 που έχουν προ-φλεγμονώδη δράση, εντοπίστηκαν σε σημαντικά υψηλότερους αριθμούς στο έντερο των ασθενών με ΣκΠ και των ποντικών με EAE, σε σύγκριση με τις υγιείς ομάδες ελέγχου.

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι τα εντερικά επιθηλιακά κύτταρα (IECs) στα ποντίκια με EAE παρουσίαζαν αυξημένη δραστηριότητα στα μονοπάτια παρουσίασης αντιγόνου. Πρόκειται για μια κρίσιμη διαδικασία για την κλιμάκωση της ανοσολογικής απόκρισης. Τα IECs καλύπτουν το εσωτερικό του εντέρου και εκτίθενται άμεσα στους μεταβολίτες που απελευθερώνει το μικροβίωμα. Όταν οι ερευνητές αφαίρεσαν από τα IECs των ποντικών τις γλυκοπρωτεΐνες που εμπλέκονται στην παρουσίαση αντιγόνου (γνωστές ως κύριο σύμπλεγμα ιστοσυμβατότητας τάξης II – MHC II), η σοβαρότητα της νόσου και η φλεγμονή μειώθηκαν αισθητά.

Ορισμένα Τ-κύτταρα, τα CD4+ κύτταρα, μπορούν να εξελιχθούν σε προ-φλεγμονώδη ή αντι-φλεγμονώδη ανάλογα με το περιβάλλον τους. Οι ερευνητές απέδειξαν ότι τα εντερικά επιθηλιακά κύτταρα μπορούν να ωθήσουν τα CD4+ κύτταρα προς ένα προ-φλεγμονώδες μονοπάτι μέσω της διαδικασίας παρουσίασης αντιγόνου.

Μετανάστευση παθογόνων κυττάρων στον νωτιαίο μυελό

Σε μια τελική σειρά πειραμάτων, οι επιστήμονες παρακολούθησαν την πορεία αυτών των ενεργοποιημένων ανοσοκυττάρων: Θα παρέμεναν στο έντερο ή θα συνέβαλαν σε μια νόσο του εγκεφάλου;

Η ομάδα χρησιμοποίησε διαγονιδιακά ποντίκια με κύτταρα Th17 τα οποία μπορούσαν να ιχνηλατήσουν με ακρίβεια στο σώμα, καθώς τα κύτταρα εξέπεμπαν κόκκινο φθορισμό όταν εκτίθεντο σε ιώδες φως. Παρατήρησαν ότι ορισμένα από αυτά τα κύτταρα μετανάστευσαν από το έντερο στον νωτιαίο μυελό, όπου και πυροδότησαν φλεγμονή στον εγκέφαλο.

Αν και η Πειραματική Αυτοάνοση Εγκεφαλομυελίτιδα και η Σκλήρυνση κατά Πλάκας είναι παρόμοιες αλλά όχι ταυτόσημες παθήσεις, και η μετανάστευση αυτή αποδείχθηκε μόνο σε ποντίκια, η μελέτη προσφέρει ισχυρές ενδείξεις για έναν πιθανό μηχανισμό όπου οι αλλαγές στο έντερο οδηγούν σε αυτοάνοσα νευροφλεγμονώδη νοσήματα.

«Αν και οι υπάρχουσες θεραπείες για τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας επικεντρώνονται κυρίως στα Β-κύτταρα, τα ευρήματα της μελέτης μας δείχνουν ότι το έντερο μπορεί να αποτελέσει έναν σημαντικό νέο θεραπευτικό στόχο. Η τροποποίηση του εντερικού μικροβιώματος ή της διαδικασίας παρουσίασης αντιγόνου από τα εντερικά επιθηλιακά κύτταρα (IECs) θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες προσεγγίσεις στη θεραπεία αυτοάνοσων νευρολογικών νοσημάτων», δήλωσε ο Shohei Suzuki, γαστρεντερολόγος στο Πανεπιστήμιο Keio και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Ένα νέο, ελπιδοφόρο κεφάλαιο για το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο «ΜΕΤΑΞΑ», στον Πειραιά, σηματοδοτεί η πρωτοβουλία της Allwyn για την πλήρη ανακαίνισή του.

Πρόκειται για μια στρατηγική επένδυση, που δίνει νέα πνοή στο ιστορικό νοσηλευτικό ίδρυμα, το οποίο συμπληρώνει 59 χρόνια αδιάλειπτης προσφοράς στη μάχη κατά του καρκίνου, ώστε να συνεχίσει να αποτελεί σημείο αναφοράς για χιλιάδες ασθενείς και τις οικογένειές τους και τις επόμενες δεκαετίες.

Το εμβληματικό έργο αναβάθμισης των υποδομών και της φροντίδας των ασθενών, που αναλαμβάνει να υλοποιήσει η Allwyn, συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες επενδύσεις που έχουν γίνει ποτέ στη δημόσια υγεία, δίνοντας παράλληλα ουσιαστικό περιεχόμενο στη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Αναβάθμιση υποδομών με βάση διεθνή πρότυπα

Η ανακαίνιση θα υλοποιηθεί σταδιακά, επιτρέποντας στο νοσοκομείο «ΜΕΤΑΞΑ» να παραμείνει πλήρως λειτουργικό, καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών.  Το έργο περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό νοσηλευτικών θαλάμων, χειρουργείων, ΜΕΘ και υποστηρικτικών χώρων του νοσοκομείου. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί αντικατάσταση των μηχανολογικών και ηλεκτρολογικών συστημάτων, που βρίσκονται στο τέλος του κύκλου ζωής τους, εκσυγχρονισμός του ξενοδοχειακού εξοπλισμού και ενίσχυση της ασφάλειας και της λειτουργικότητας των υποστηρικτικών συστημάτων.

Στόχος του έργου ανακαίνισης του Νοσοκομείου «ΜΕΤΑΞΑ» είναι να παρατείνει τον κύκλο ζωής του νοσοκομείου κατά τουλάχιστον πέντε δεκαετίες, να βελτιώσει σημαντικά την ασφάλεια, την αξιοπρέπεια και την εμπειρία των ασθενών, να επιτρέψει την εφαρμογή σύγχρονων ογκολογικών ροών εργασιών και την περίθαλψη σε πολλαπλά επίπεδα και να ευθυγραμμίσει το νοσοκομείο με διεθνή πρότυπα ογκολογικών θεραπειών.

Το Μνημόνιο Συνεργασίας υπεγράφη στις εγκαταστάσεις του Νοσοκομείου «ΜΕΤΑΞΑ», παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ιδρυτή και Προέδρου της Allwyn, Karel Komarek. Οι δύο πλευρές περιηγήθηκαν, επίσης, στους χώρους του νοσοκομείου και ενημερώθηκαν για τις παρεμβάσεις που θα πραγματοποιηθούν.

 

 

Το ξαφνικό “τίναγμα” στον ύπνο είναι πιο κοινό από ό,τι φαντάζεστε. Ένας νευρολόγος εξηγεί την αιτία πίσω από τους υπνικούς σπασμούς, ένα κοινό φαινόμενο κατά τη διάρκεια του ύπνου που μοιάζει με ελεύθερη πτώση. Συνήθως είναι ακίνδυνοι, αλλά απαιτούν ιατρική συμβουλή εάν είναι συχνοί ή έντονοι.

Τι είναι ο υπνικός σπασμός

Έχετε ξυπνήσει ποτέ απότομα επειδή νιώσατε ότι πέφτετε; Αυτό το συναίσθημα έχει όνομα και ο Dr. Sudhir Kumar, νευρολόγος στα Νοσοκομεία Apollo στο Hyderabad, εξήγησε ακριβώς περί τίνος πρόκειται σε ανάρτησή του στο X.

«Νιώσατε ποτέ ότι πέφτετε… ακριβώς τη στιγμή που πάτε να κοιμηθείτε και το σώμα σας τινάζεται ξαφνικά; Αυτό το ξαφνικό “σοκ” που σας ξυπνάει ονομάζεται υπνικός σπασμός (Hypnic Jerk). Και όχι, συνήθως δεν σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με τον εγκέφαλό σας», εξήγησε ο γιατρός.

Ο νευρολόγος περιέγραψε όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για αυτό το φαινόμενο: πότε συμβαίνει, πώς περιγράφεται, αν είναι φυσιολογικό, πότε πρέπει να ανησυχήσετε.

Ever felt like you are falling… just as you are about to sleep, and your body suddenly jerks? That sudden “shock” that wakes you up?

It is called a Hypnic Jerk (also known as a sleep start). And no, it usually does not mean something is wrong with your brain.

✅Here is what… pic.twitter.com/O3C8hErkLQ

— Dr Sudhir Kumar MD DM (@hyderabaddoctor) February 18, 2026

Πώς περιγράφεται η αίσθηση της “πτώσης” στον ύπνο

Σύμφωνα με τον νευρολόγο, οι ασθενείς περιγράφουν τους υπνικούς σπασμούς με τις εξής φράσεις:

• «Νιώθω σαν να πέφτω από έναν γκρεμό».
• «Το πόδι μου τινάζεται ξαφνικά».
• «Νιώθω μια αίσθηση σαν ηλεκτρικό σοκ».
• «Ξυπνάω με ένα τράνταγμα ακριβώς τη στιγμή που με παίρνει ο ύπνος».
• «Μερικές φορές βλέπω μια λάμψη ή ακούω έναν δυνατό κρότο».

Επιπλέον, ένας υπνικός σπασμός μπορεί να περιλαμβάνει απότομο τίναγμα άκρου (συχνά στα πόδια), σύσπαση ολόκληρου του σώματος και έναν σύντομο ταχυπαλμό λόγω του ξαφνιάσματος. Η αίσθηση διαρκεί λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο.

Γιατί συμβαίνει ο υπνικός σπασμός

Όπως εξηγεί ο Dr. Sudhir, ο υπνικός σπασμός συμβαίνει κατά το Στάδιο 1 του ύπνου – τη μετάβαση από την εγρήγορση στον ύπνο. «Αυτό είναι το ελαφρύτερο στάδιο του ύπνου, όταν τα εγκεφαλικά κύματα αρχίζουν να επιβραδύνονται, οι μύες χαλαρώνουν και η συνειδητή επίγνωση εξασθενεί.

Ο εγκέφαλος και το σώμα αλλάζουν “λειτουργία”. Μερικές φορές, αυτή η αλλαγή αποτυγχάνει και προκαλείται ένας σπασμός. Σκεφτείτε το σαν ένα μικρό “σφάλμα” (glitch) κατά τη διάρκεια της απενεργοποίησης του συστήματος».

Πότε πρέπει να συμβουλευτείτε γιατρό

Αν και οι υπνικοί σπασμοί είναι μέρος της φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού για την πλειοψηφία των ανθρώπων, συνίσταται ιατρική παρακολούθηση εάν:

• Συμβαίνουν πολλές φορές μέσα στην ίδια νύχτα.
• Προκαλούν έντονο άγχος ή αϋπνία.
• Συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Είναι ο υπνικός σπασμός (Hypnic Jerk) φυσιολογικό φαινόμενο;

«Ναι. Στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι εντελώς φυσιολογικό. Έως και το 60% με 70% των ανθρώπων βιώνουν υπνικούς σπασμούς κάποια στιγμή στη ζωή τους. Θεωρούνται φυσιολογικό φαινόμενο και όχι ασθένεια», σημειώνει ο Δρ. Sudhir. Ο ίδιος τόνισε περαιτέρω ότι δεν υποδηλώνουν επιληψία, όγκο στον εγκέφαλο, νόσο του Πάρκινσον ή έλλειψη βιταμινών. «Αν συμβαίνει περιστασιακά, είναι καλοήθες», πρόσθεσε.

Πότε πρέπει να ανησυχήσετε για τους σπασμούς στον ύπνο

Σύμφωνα με τον νευρολόγο, θα πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό εάν:

• Οι σπασμοί συμβαίνουν πολλές φορές κάθε νύχτα
• Επιδεινώνονται προοδευτικά
• Παρουσιάζετε υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας
• Υπάρχουν ρυθμικοί σπασμοί καθ’ όλη τη διάρκεια του ύπνου
• Συνυπάρχει σύγχυση, δάγκωμα της γλώσσας ή απώλεια συνείδησης (για τον αποκλεισμό κρίσεων)

Σε αντίθετη περίπτωση, δεν υπάρχει λόγος πανικού.

Ιατρικές εξετάσεις και θεραπεία

Όσον αφορά το αν απαιτούνται εξετάσεις και φάρμακα για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, ο ειδικός εξήγησε: «Στους τυπικούς υπνικούς σπασμούς, δεν απαιτούνται εξετάσεις. Ούτε μαγνητική τομογραφία (MRI), ούτε εγκεφαλογράφημα (EEG), ούτε εξετάσεις αίματος. Το κλινικό ιστορικό αρκεί. Οι υπερβολικές εξετάσεις συχνά αυξάνουν το άγχος, το οποίο στην πραγματικότητα επιδεινώνει τους σπασμούς».

«Στους περισσότερους ανθρώπους δεν χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή. Εάν η κατάσταση είναι σοβαρή και διαταράσσει τον ύπνο, οι γιατροί μπορεί σπάνια να χορηγήσουν χαμηλή δόση κλοναζεπάμης (βραχυπρόθεσμα), αλλά αυτό είναι ασύνηθες. Θεραπεύστε την αιτία (trigger), όχι τον σπασμό», συμπλήρωσε.

Τι προκαλεί τους υπνικούς σπασμούς

Τέλος, ο νευρολόγος εξήγησε ποιοι παράγοντες αυξάνουν τη συχνότητα των υπνικών σπασμών, τονίζοντας ότι είναι πιο συχνοί με:

• Έλλειψη ύπνου (στερητικό σύνδρομο ύπνου)
• Στρες και άγχος
• Καφεΐνη (ειδικά η κατανάλωση το βράδυ)
• Νικοτίνη
• Έντονη άσκηση αργά το βράδυ
• Υπερβολική έκθεση σε οθόνες πριν τον ύπνο

«Με λίγα λόγια: ένας “καλωδιωμένος” εγκέφαλος δυσκολεύεται να “απενεργοποιηθεί”», σημείωσε.

Συμβουλές για τη μείωση των σπασμών

Για τη μείωση των υπνικών σπασμών, ο Dr. Sudhir πρότεινε ορισμένες αποτελεσματικές στρατηγικές:

• Υγιεινή του ύπνου: Σταθερές ώρες ύπνου σε σκοτεινό και δροσερό δωμάτιο.
• Ψηφιακή αποτοξίνωση: Αποφυγή οθονών για 60 λεπτά πριν τον ύπνο.
• Περιορισμός καφεΐνης: Διακοπή κατανάλωσης μετά τις 2 μ.μ.
• Τελετουργικό χαλάρωσης: Διάβασμα, ασκήσεις αναπνοής, ελαφριές διατάσεις.
• Διαχείριση άγχους: Ενσυνειδητότητα (mindfulness), καταγραφή σκέψεων (journaling) ή Γνωσιακή Συμπεριφορική
• Ψυχοθεραπεία (CBT) εάν το άγχος είναι έντονο.
• Αποφυγή “doom-scrolling”: Μην περιηγείστε σε αρνητικές ειδήσεις στο κρεβάτι.

Σύμφωνα με τον ειδικό, ο εγκέφαλός σας χρειάζεται μια «ομαλή προσγείωση» και όχι μια «αναγκαστική προσγείωση». Αν και οι υπνικοί σπασμοί είναι κοινοί, ακίνδυνοι και σύντομοι, ο πραγματικός ένοχος είναι συχνά ο σύγχρονος τρόπος ζωής και όχι το νευρικό σας σύστημα. «Αν σας συμβαίνει αυτό, είναι φυσιολογικό. Κοιμηθείτε ήσυχα».

Επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι μια συγκεκριμένη ισομετρική άσκηση μπορεί να έχει ιδιαίτερα θετική επίδραση στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Ειδικοί στον τομέα της καρδιαγγειακής φυσιολογίας χαρακτηρίζουν τα αποτελέσματα των σχετικών δοκιμών ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Σύμφωνα με τους ερευνητές, άτομα που αντιμετωπίζουν υπέρταση ενδέχεται να δουν σημαντική βελτίωση στην πίεσή τους μέσα σε μόλις τέσσερις εβδομάδες, εφόσον εντάξουν τη συγκεκριμένη άσκηση στην καθημερινότητά τους.

Η άσκηση που συμβάλλει στην μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης

Μελέτες έχουν δείξει ότι η ισομετρική σανίδα (plank) και οι ασκήσεις ημικαθισμάτων στον τοίχο (wall squats) αποδείχθηκαν ευεργετικές για άτομα με πόνους στη μέση. Ωστόσο, ένας επιστήμονας αποκάλυψε πώς η έρευνά τους για την αρτηριακή πίεση απέδωσε αξιοσημείωτα ευρήματα.

Η δύναμη της «σανίδας» (Plank)

Η άσκηση στην οποία εστιάζουν οι ειδικοί για την μείωση της υψηλής πίεσης είναι η σανίδα, και η έρευνα έδειξε ότι είναι εξαιρετικά αποτελεσματική. Ο Dr. Jamie O’Driscoll, Καθηγητής Καρδιαγγειακής Φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο Canterbury Christ Church, εξετάζει την επίδραση της σανίδας στην αρτηριακή πίεση.

Ο Dr. O’Driscoll δήλωσε ότι τα αποτελέσματα των δοκιμών ήταν πρωτοφανή: παρατηρήθηκε «σημαντική» μείωση της πίεσης μέσα σε μόλις τέσσερις εβδομάδες. «Είχαμε συμμετέχοντες στο εργαστήριό μας, μετρήσαμε την πίεσή τους, τους καρδιακούς παλμούς και την αντίσταση της ροής του αίματος στις αρτηρίες τους, και στη συνέχεια τους ζητήσαμε να εκτελέσουν την άσκηση σανίδα τέσσερις φορές επαναλαμβανόμενα».

Μείωση κινδύνου για εγκεφαλικό και καρδιακή προσβολή κατά 40%

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι μια μείωση αυτού του μεγέθους θα μπορούσε να μεταφραστεί σε 40% λιγότερες πιθανότητες για καρδιακά επεισόδια και εγκεφαλικά επεισόδια.

• Τα αποτελέσματα: Μετά την άσκηση και την αποκατάσταση, η πίεση μειώθηκε αισθητά.
• Οι αριθμοί: Η αρτηριακή πίεση ηρεμίας μειώθηκε κατά 12 mmHg κατά τη διάρκεια της δοκιμής.

«Υπήρξε μια δημοσίευση στο περιοδικό The Lancet πριν από λίγα χρόνια, η οποία ανέφερε ότι αν μπορούσατε να μειώσετε την πίεσή σας σε αυτό το επίπεδο, θα μειώνατε δυνητικά τον κίνδυνο εγκεφαλικών και καρδιακών προσβολών έως και 40%. Είναι μια τεράστια μείωση, γι’ αυτό πιστεύουμε ότι αυτό θα μπορούσε να είναι πραγματικά σημαντικό για τον γενικό πληθυσμό», είπε ο Dr. O’Driscoll.

Γιατί η σανίδα είναι η κορυφαία άσκηση για την πίεση και τη μέση

Ο αείμνηστος ειδικός σε θέματα υγείας, Dr. Michael Mosley, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 2024, υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής μιας συγκεκριμένης άσκησης. Μέσα από το δημοφιλές podcast του BBC, Just One Thing, ανέδειξε συγκλονιστικά επιστημονικά δεδομένα που αποδεικνύουν ότι η άσκηση «σανίδα» (plank) μπορεί να επιφέρει θεαματικές βελτιώσεις στον οργανισμό.

Η δύναμη των ισομετρικών ασκήσεων

Ο Dr. Mosley εξήγησε γιατί αυτές οι ασκήσεις έχουν τόσο μεγάλο αντίκτυπο στην υγεία: «Όταν κάνετε μια ισομετρική άσκηση, πρέπει να εστιάσετε στη διατήρηση της στάσης του σώματός σας, κρατώντας τους μύες στο ίδιο μήκος για ορισμένο χρονικό διάστημα. Στατικές ασκήσεις όπως η σανίδα ή το κάθισμα στον τοίχο (wall squat) είναι εξαιρετικές για την ενδυνάμωση των βαθιών και δυσπρόσιτων μυών στον κορμό και την πλάτη, μειώνοντας τις πιθανότητες τραυματισμού».

Επιπλέον, τόνισε ένα πρόσφατο εύρημα: «Νέες έρευνες δείχνουν ότι οι ισομετρικές ασκήσεις μπορούν να μειώσουν την αρτηριακή πίεση περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο είδος γυμναστικής».

Το προτεινόμενο πρόγραμμα του Dr. Mosley

Για βέλτιστα αποτελέσματα, ο ειδικός συνιστούσε την εξής ρουτίνα:

• Σανίδα: Εκτέλεση για 30 δευτερόλεπτα, ακολουθούμενη από ξεκούραση δύο λεπτών. Επανάληψη της σειράς 4 φορές.
• Κάθισμα στον τοίχο: Τοποθετήστε την πλάτη σας στον τοίχο και χαμηλώστε σταδιακά το σώμα σας. Ακολουθήστε το ίδιο μοτίβο επαναλήψεων και διαλειμμάτων.

Γιατί η σανίδα υπερέχει από τους κλασικούς κοιλιακούς;

Σύμφωνα με τον Dr. Mosley, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Penn State των ΗΠΑ τοποθέτησαν ηλεκτρόδια σε 20 συμμετέχοντες για να μετρήσουν την ένταση της μυϊκής προσπάθειας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:

• Η σανίδα ενεργοποιεί τους μύες του κορμού πολύ πιο έντονα από τα παραδοσιακά “ροκανίσματα” (crunches) ή τις πλάγιες κάμψεις.
• Αυτό συμβαίνει διότι η σανίδα προσφέρει μια τρισδιάστατη ενεργοποίηση από το ισχίο έως τον ώμο, αντί να περιορίζεται μόνο στους κοιλιακούς.

Ανακούφιση από τον πόνο στη μέση

Τα καλά νέα συνεχίζονται για όσους υποφέρουν από ενοχλήσεις στη σπονδυλική στήλη. Μελέτη σε 30 νέους άνδρες και γυναίκες με πόνο στη μέση έδειξε ότι λίγα λεπτά καθημερινής σανίδας (συμπεριλαμβανομένης της πλάγιας σανίδας) έκαναν τη διαφορά.

Παρόλο που κάθε άσκηση διαρκούσε μόλις 20-30 δευτερόλεπτα, μετά από μόλις τρεις εβδομάδες, οι συμμετέχοντες ανέφεραν:

• Σημαντική μείωση του πόνου.
• Μεγάλη βελτίωση στην ποιότητα ζωής τους.

Η βιταμίνη D αποτελεί βασικό θρεπτικό συστατικό για την υγεία, καθώς συμβάλλει στη μείωση των φλεγμονών, ενισχύει την υγεία των οστών και υποστηρίζει τον φυσιολογικό κύκλο ύπνου. Η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D μπορεί να βοηθήσει στην αναπλήρωση των χαμηλών επιπέδων της στον οργανισμό. Ωστόσο, η ώρα της ημέρας που λαμβάνετε το συμπλήρωμα ενδέχεται να επηρεάσει τα οφέλη της βιταμίνης D στον ύπνο.

Μπορεί η βιταμίνη D να διαταράξει τον ύπνο σας;

Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι η λήψη βιταμίνης D το βράδυ μπορεί να παρεμποδίσει τη φυσική παραγωγή μελατονίνης από το σώμα. Η μελατονίνη είναι η ορμόνη που εκκρίνει ο εγκέφαλος ως απόκριση στο σκοτάδι. Βοηθά τον οργανισμό να αναγνωρίσει πότε είναι ώρα για ύπνο, υποστηρίζοντας τον φυσικό κιρκάδιο ρυθμό (τον κύκλο ύπνου-εγρήγορσης).

Η έκθεση στον ήλιο αποτελεί την κύρια φυσική πηγή βιταμίνης D. Ως εκ τούτου, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα επίπεδα της βιταμίνης D πρέπει να είναι υψηλότερα κατά τη διάρκεια της ημέρας και χαμηλότερα τη νύχτα για τη σωστή λειτουργία του κύκλου ύπνου. Σε αυτή την περίπτωση, η λήψη του συμπληρώματος το μεσημέρι, αντί για το βράδυ, θα μπορούσε να είναι πιο ωφέλιμη.

Η σχέση με τη σεροτονίνη

Επιπλέον, η βιταμίνη D μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα της σεροτονίνης, μιας ορμόνης που ρυθμίζει τη διάθεση και την παραγωγή μελατονίνης. Ενώ τα φυσιολογικά επίπεδα βιταμίνης D υποστηρίζουν τη δημιουργία σεροτονίνης, μελέτες έχουν δείξει ότι η υπερβολική λήψη συμπληρωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης. Αυτό, με τη σειρά του, μπορεί να προκαλέσει μείωση της μελατονίνης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μία μελέτη του 2013 σε άτομα με σκλήρυνση κατά πλάκας (MS) διαπίστωσε ότι οι καθημερινές υψηλές δόσεις βιταμίνης D οδήγησαν σε χαμηλά επίπεδα νυχτερινής μελατονίνης μετά από τρεις μήνες.

Βοηθάει τελικά η βιταμίνη D στον ύπνο;

Παρά την πιθανότητα η βιταμίνη D να επηρεάζει αρνητικά τον ύπνο σε ορισμένες περιπτώσεις, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα του ύπνου.

Η σχέση έλλειψης βιταμίνης D και διαταραχών ύπνου

Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαταραχών ύπνου, κακή ποιότητα ξεκούρασης και μειωμένη διάρκεια ύπνου. Γενικά, επίπεδα βιταμίνης D πάνω από 20 ng/mL (ή 50 nmol/L) θεωρούνται επαρκή για την υγεία των οστών και τη συνολική ευεξία του οργανισμού.

Σύμφωνα με επιστημονική ανασκόπηση του 2022, άτομα με επίπεδα κάτω από 20 ng/mL ήταν πολύ πιο πιθανό να υιοθετούν ανθυγιεινές συνήθειες ύπνου.

Γιατί η βιταμίνη D επηρεάζει τον ύπνο

Αν και ο ακριβής μηχανισμός δεν είναι πλήρως κατανοητός, η σύνδεση αυτή έχει παρατηρηθεί σε πολλές διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες, όπως:

• Έγκυες γυναίκες.
• Εργαζόμενοι σε εργοστάσια.
• Ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση

Η επίδραση στη μελατονίνη και τις φλεγμονές

Η βιταμίνη D παίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς:

• Ρυθμίζει τη μελατονίνη: Η έλλειψή της μπορεί να μειώσει την παραγωγή της “ορμόνης του ύπνου”. Ωστόσο, προσοχή: τα υπερβολικά υψηλά επίπεδα βιταμίνης D μπορεί επίσης να καταστείλουν τη μελατονίνη.
• Καταπολεμά τις φλεγμονές: Τα χαμηλά επίπεδα μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένη φλεγμονή στο σώμα, γεγονός που διαταράσσει τον νυχτερινό ύπνο.

Η διατήρηση της βιταμίνης D σε ισορροπημένα επίπεδα —ούτε πολύ χαμηλά, ούτε υπερβολικά υψηλά— είναι το «κλειδί» για να μειώσετε τον κίνδυνο διαταραχών και να εξασφαλίσετε έναν ήρεμο ύπνο.

Πότε και πώς πρέπει να γίνεται η λήψη βιταμίνης D για μέγιστη απορρόφηση

Λήψη της βιταμίνης D με λιπαρές τροφές

Η βιταμίνη D είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη, γεγονός που σημαίνει ότι διαλύεται καλύτερα στα λίπη και τα έλαια. Για βέλτιστη απορρόφηση, καλό είναι να λαμβάνετε το συμπλήρωμα μαζί με ένα γεύμα που περιέχει λιπαρά. Το πρωινό μπορεί να είναι μια εξαιρετική στιγμή για τη λήψη της. Παραδείγματα «υγιεινών» λιπαρών περιλαμβάνουν:

• ορισμένα γαλακτοκομικά,
• το αβοκάντο,
• τα φυτικά έλαια,
• τους ξηρούς καρπούς και
• τους σπόρους.

Γενικά, το είδος του λίπους που καταναλώνετε μαζί με τη βιταμίνη D δεν επηρεάζει την απορρόφησή της. Μελέτες έχουν δείξει ότι δεν υπάρχει διαφορά στην απορρόφηση όταν τα συμπληρώματα βιταμίνης D λαμβάνονται με διαφορετικούς τύπους μονοακόρεστων (MUFA) ή πολυακόρεστων (PUFA) λιπαρών.

• Πηγές MUFA: Ξηροί καρποί, σπόροι, αβοκάντο, ελιές και ελαιόλαδο.
• Πηγές PUFA: Ωμέγα-6 και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, όπως τα λιπαρά ψάρια και τα σπορέλαια.

Ακόμα και αν καταναλώσετε τη βιταμίνη D χωρίς λιπαρή τροφή, ο οργανισμός σας θα απορροφήσει τα θρεπτικά της συστατικά. Ωστόσο, η λήψη της με λίπη βοηθά το σώμα σας να την απορροφήσει πολύ πιο αποτελεσματικά.

Επιπλέον, ορισμένες τροφές αποτελούν φυσικές πηγές βιταμίνης D, όπως τα λιπαρά ψάρια, οι κρόκοι αυγών και συγκεκριμένα τυριά. Η τακτική κατανάλωση αυτών των τροφών μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση υγιών επιπέδων της βιταμίνης στον οργανισμό.

Η συνέπεια είναι το «κλειδί»

Η έρευνα σχετικά με την καλύτερη ώρα της ημέρας για τη λήψη βιταμίνης D παραμένει διφορούμενη. Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι η συνέπεια στη λήψη του συμπληρώματος. Η διασφάλιση ότι τα επίπεδα της βιταμίνης D στο αίμα σας είναι υψηλότερα από 20 ng/mL (50 nmol/L) μειώνει τον κίνδυνο ασθένειας.

Εάν δυσκολεύεστε να θυμάστε τη λήψη των συμπληρωμάτων σας, ακολουθήστε αυτές τις συμβουλές:

• Σταθερή ώρα: Λαμβάνετε όλα τα σκευάσματα την ίδια ώρα κάθε μέρα. Η δημιουργία μιας ρουτίνας βοηθά στη συμμόρφωση. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για τυχόν αλληλεπιδράσεις της βιταμίνης D με άλλα φάρμακα.
• Σύνδεση με συνήθειες: Συνδυάστε τη λήψη της βιταμίνης με μια καθημερινή εργασία, όπως το βούρτσισμα των δοντιών ή η προετοιμασία του πρωινού.
• Εργαλεία οργάνωσης: Χρησιμοποιήστε μια θήκη οργάνωσης χαπιών (pillbox) για να έχετε όλες τις δόσεις συγκεντρωμένες.
• Τεχνολογικά βοηθήματα: Χρησιμοποιήστε εφαρμογές, ξυπνητήρια ή «έξυπνα» μπουκάλια χαπιών που σας ειδοποιούν.
• Ορατό σημείο: Τοποθετήστε το συμπλήρωμα σε εμφανές μέρος, όπως ο πάγκος της κουζίνας ή το κομοδίνο (πάντα μακριά από παιδιά και κατοικίδια).

Προσοχή: Μιλήστε με έναν γιατρό για περισσότερες συμβουλές σχετικά με τη συνεπή λήψη της αγωγής σας.

Τελικά, ποια είναι η καλύτερη ώρα για τη βιταμίνη D;

Σε γενικές γραμμές, είναι ασφαλές να παίρνετε συμπλήρωμα βιταμίνης D οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας. Εάν παρατηρήσετε δυσκολία στον ύπνο, όταν τη λαμβάνετε αργά το βράδυ, προτιμήστε τις πρωινές ώρες. Ωστόσο, αν ξεχάσετε τη δόση σας κατά τη διάρκεια της ημέρας, μπορείτε να την πάρετε το βράδυ χωρίς φόβο.

Η λήψη με ένα λιπαρό γεύμα ενισχύει την απορρόφηση, αλλά η καθημερινή συνέπεια είναι αυτή που κάνει τη διαφορά.

Συζητήστε με τον γιατρό σας για να αποφασίσετε ποιο σχήμα λήψης βιταμίνης D ταιριάζει καλύτερα στις δικές σας ανάγκες.

Η καθιστική ζωή μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την υγεία των αρθρώσεων, ιδιαίτερα στην περιοχή του ισχίου. Σύμφωνα με φυσικοθεραπεύτρια, μια απλή καθημερινή συνήθεια γνωστή ως «κανόνας των 15 λεπτών» μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη και τη μείωση του πόνου.

Ο «κανόνας των 15 λεπτών» για τη μείωση του πόνου στις αρθρώσεις

Μια έμπειρη φυσικοθεραπεύτρια παρουσίασε τον λεγόμενο «κανόνα των 15 λεπτών», μια απλή πρακτική που μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση του πόνου στις αρθρώσεις. Παρότι οι αιτίες μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο, η ειδικός επισημαίνει ότι η καθιστική καθημερινότητα αποτελεί συχνά βασικό παράγοντα εμφάνισης του προβλήματος.

Το ισχίο είναι η ανατομική περιοχή και η άρθρωση που συνδέει τον κορμό (λεκάνη) με τα κάτω άκρα (μηριαίο οστό). Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες και ισχυρότερες αρθρώσεις του ανθρώπινου σώματος, απαραίτητη για τη στήριξη του βάρους, τη βάδιση και την ισορροπία.

Η επιστημονική προσέγγιση

Η Dr. Paulina Kloskowska, φυσικοθεραπεύτρια, ερευνήτρια και ακαδημαϊκός με εξειδίκευση σε τραυματισμούς της πυέλου, της μέσης και του ισχίου, έδωσε πολύτιμες συμβουλές σε πρόσφατο επεισόδιο του podcast What’s Up Docs? του BBC.

Η ειδικός εξήγησε ότι το ισχίο είναι μια σύνθετη άρθρωση που δέχεται τεράστιο φορτίο. Τα δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να αντέξει δυνάμεις έως και:

• 300% του σωματικού βάρους κατά το βάδισμα.
• 900% του σωματικού βάρους κατά τη διάρκεια ενός ελαφρού τρεξίματος.

Η απλή λύση για τον πόνο στο ισχίο

Η Dr. Kloskowska μοιράστηκε μια εύκολη λύση για άτομα με ήπιες ενοχλήσεις. Όταν ρωτήθηκε για τα συνηθισμένα προβλήματα που συναντά, η ίδια δήλωσε: «Συχνά η αιτία των ενοχλήσεων είναι ότι απλώς δεν κινούμαστε αρκετά. Κατανοώ ότι αυτή είναι μια κάπως “βαρετή” και βασική συμβουλή, αλλά κάθε βήμα μετράει. Μερικές φορές δεν πιστεύουμε ότι ένας 15λεπτος περίπατος κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού διαλείμματος μπορεί να αλλάξει κάτι στη ζωή μας».

Πώς λειτουργεί ο κανόνας των 15 λεπτών

Η ειδικός συνέχισε εξηγώντας τη βιολογική σημασία αυτής της σύντομης δραστηριότητας: «Αυτά τα 15 λεπτά αντιστοιχούν σε έναν αριθμό βημάτων επί το 300% του σωματικού σας βάρους που περνά μέσα από το ισχίο. Αυτό στέλνει σήματα στους υποδοχείς της άρθρωσης για να ξεκινήσει η δόμηση και η ανάπλαση των ιστών, διεγείροντας την προσαρμογή τους. Επομένως, είναι μια μέθοδος που πραγματικά λειτουργεί».

Πόνος στο ισχίο και καθιστική ζωή

Η Dr. Kloskowska επεσήμανε ότι οι μύες στο μπροστινό μέρος του ισχίου επηρεάζονται σημαντικά όταν καθόμαστε για πολλές ώρες. «Όταν καθόμαστε πολύ, ο μυς είναι αρκετά σφιγμένος και χάνει το πλήρες εύρος κίνησής του. Παράλληλα, αναπτύσσεται μεγάλη ένταση και πίεση στην πρόσθια περιοχή του ισχίου, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο», εξήγησε η ίδια.

«Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν πρόκειται για κάτι ανησυχητικό, αλλά είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί, καθώς ο σύγχρονος τρόπος ζωής μας δύσκολα θα αλλάξει σύντομα. Επομένως, αξίζει να το ελέγξετε και να αναλάβετε δράση».

Ασκήσεις και ενδυνάμωση για την πρόληψη του πόνου

Αν και όποιος αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας θα πρέπει να συμβουλεύεται έναν εξειδικευμένο επαγγελματία, η γνωστή φυσικοθεραπεύτρια μοιράστηκε ορισμένες ασκήσεις που βοηθούν στην πρόληψη του πόνου στο ισχίο.

«Αυτό που λειτουργεί συχνά για πολλούς ασθενείς μου είναι η προσπάθεια αποφόρτισης του μπροστινού μέρους του ισχίου. Πρέπει να εστιάσουμε περισσότερο στην πίσω πλευρά κατά την προπόνησή μας. Στόχος μας είναι η ενδυνάμωση των γλουτών», ανέφερε η ειδικός.

Η διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών στην προπόνηση

Η φυσικοθεραπεύτρια τόνισε ότι η εκγύμναση στο γυμναστήριο είναι συχνά «προσθιοκεντρική». Σημείωσε μάλιστα πως «τα δεδομένα δείχνουν ότι οι γυναίκες, σε σύγκριση με τους άνδρες, εμφανίζουν πολύ μεγαλύτερη κυριαρχία των μυών της μπροστινής πλευράς έναντι της πίσω».

«Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναθεωρήσουμε το πρόγραμμα γυμναστικής μας. Να δούμε πόσες ασκήσεις κάνουμε για το μπροστινό μέρος και πόσες για το πίσω, και να αλλάξουμε ελαφρώς την ισορροπία υπέρ της οπίσθιας αλυσίδας», πρόσθεσε η ειδικός.

Όταν μιλάμε για τη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας, οι περισσότεροι σκέφτονται πρώτα τη σωστή διατροφή και τη συστηματική άσκηση. Ωστόσο, ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας, ιδιαίτερα για τους εφήβους, είναι ο ύπνος. Σύμφωνα με νέα μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ομάδα του Penn State College of Medicine, το πρόγραμμα ύπνου των εφήβων, δηλαδή η ώρα που κοιμούνται και ξυπνούν, φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά τόσο τις διατροφικές τους επιλογές όσο και το επίπεδο της σωματικής τους δραστηριότητας.

Πώς ο ύπνος επηρεάζει τη διατροφή και την δραστηριότητα των εφήβων –  Τι έδειξε μελέτη

Σύμφωνα με μελέτη, οι έφηβοι που κοιμούνται αργά το βράδυ και ξυπνούν πιο αργά το επόμενο πρωί είναι πιο πιθανό να:

• Καταναλώνουν περισσότερες θερμίδες.
• Τρώνε πιο συχνά ανθυγιεινά σνακ (τσιμπολόγημα).
• Είναι λιγότερο δραστήριοι σωματικά.

Αυτή η τάση ήταν ιδιαίτερα έντονη κατά τη διάρκεια της σχολικής περιόδου σε σύγκριση με τις διακοπές. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο ύπνος θα μπορούσε να αποτελέσει τον «μοχλό» για την προστασία της υγείας της καρδιάς.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Sleep Health, εξέτασε πώς διαφορετικές πτυχές του ύπνου—πέρα από τη διάρκεια—σχετίζονται με τη διατροφή, τη σύστασή της, την άσκηση και τη καθιστική συμπεριφορά στους εφήβους.

«Ο ύπνος αποτελεί έναν πιθανό παράγοντα κινδύνου για την καρδιομεταβολική υγεία, ακόμη και στους εφήβους», δήλωσε ο Julio Fernandez-Mendoza, καθηγητής ψυχιατρικής και συμπεριφορικής υγείας στο Penn State College of Medicine και κύριος συγγραφέας της μελέτης.

«Ο χρονισμός του ύπνου—το πότε οι έφηβοι πηγαίνουν για ύπνο και πότε ξυπνούν—είχε τη μεγαλύτερη επίδραση στη καθιστική συμπεριφορά και στις διατροφικές συνήθειες. Είναι κάτι στο οποίο οι γονείς πρέπει να δίνουν προσοχή—και να προστατεύουν—κατά τα κρίσιμα χρόνια ανάπτυξης, όπως η εφηβεία».

Ο ρόλος του βιολογικού ρολογιού

Το εσωτερικό βιολογικό ρολόι του σώματος ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου-αφύπνισης σε ένα 24ωρο. Όμως επηρεάζει και άλλες σημαντικές λειτουργίες και συμπεριφορές, όπως τον μεταβολισμό και τη σωματική δραστηριότητα.

Για παράδειγμα, το να κοιμάται και να ξυπνά κάποιος αργά δεν επηρεάζει μόνο το πρόγραμμα ύπνου του, αλλά και το αίσθημα πείνας, την επιθυμία για συγκεκριμένα τρόφιμα και τη διάθεση για κίνηση ή ξεκούραση.

«Έχουμε την τάση να διαχωρίζουμε τον ύπνο, τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα ως τρία ξεχωριστά πράγματα, αλλά δεν μπορούμε να τα απομονώσουμε το ένα από το άλλο. Πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε συνολικά», είπε ο Fernandez-Mendoza.

Ανάγκες ύπνου των εφήβων και σύγχρονα ωράρια

Οι περισσότεροι έφηβοι δεν κοιμούνται τις οκτώ έως δέκα ώρες που προτείνουν οι ειδικοί. Κατά την εφηβεία, το εσωτερικό βιολογικό ρολόι μετατοπίζεται φυσιολογικά αργότερα το βράδυ, γεγονός που εξηγεί την τάση των νέων να ξενυχτούν και να ξυπνούν αργά το πρωί. Ωστόσο, τα τυπικά σχολικά ωράρια έρχονται σε σύγκρουση με αυτή τη φυσική τάση, καθώς απαιτούν να ξυπνούν νωρίτερα από ό,τι προτιμά ο οργανισμός τους.

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι όταν οι έφηβοι δεν κοιμούνται αρκετά, τείνουν να είναι λιγότερο δραστήριοι και να τρέφονται ανθυγιεινά, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιαγγειακών και μεταβολικών παθήσεων. Όμως, αυτές οι μελέτες βασίζονταν συνήθως σε έναν μόνο δείκτη, όπως η διάρκεια ύπνου και σε αυτοαναφερόμενα δεδομένα, κάτι που περιορίζει την κατανόηση της σχέσης μεταξύ ύπνου, διατροφής και άσκησης.

«Ο ύπνος δεν αφορά μόνο το πόσο κοιμάται κάποιος, αλλά υπάρχουν λίγες μελέτες που εξετάζουν το θέμα συνολικά», δήλωσε η Pura Ballester-Navarro, καθηγήτρια στο Universidad Católica San Antonio de Murcia και πρώτη συγγραφέας της μελέτης.

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Στη συγκεκριμένη έρευνα, οι επιστήμονες θέλησαν να δουν αν διαφορετικές πτυχές του ύπνου—όπως η διάρκεια, ο χρονισμός, η κανονικότητα και η ποιότητα—σχετίζονται με διαφορετικούς τρόπους με τις διατροφικές συνήθειες και τη σωματική δραστηριότητα των εφήβων, και αν το αν βρίσκονται στο σχολείο ή σε διακοπές επηρεάζει τη δύναμη αυτών των σχέσεων.

Η μελέτη περιλάμβανε 373 συμμετέχοντες από το Penn State Child Cohort, μια μακροχρόνια πληθυσμιακή έρευνα που ξεκίνησε το 2000. Οι συμμετέχοντες, αγόρια και κορίτσια, ήταν ηλικίας 12 έως 23 ετών, με μέσο όρο τα 16,4 έτη. Μια ομάδα αξιολογήθηκε κατά τη διάρκεια της σχολικής περιόδου και μια άλλη κατά τη διάρκεια διακοπών.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν πολλές πτυχές του ύπνου, όπως την ώρα κατάκλισης, την ώρα αφύπνισης, τη συνολική διάρκεια ύπνου, το μέσο σημείο ύπνου και την αστάθειά του, την αποδοτικότητα του ύπνου και τον χρόνο στο κρεβάτι. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν με συνδυασμό αντικειμενικών και υποκειμενικών μεθόδων, όπως φορητές συσκευές στον καρπό, ερωτηματολόγια και εργαστηριακές μελέτες ύπνου. Παράλληλα, καταγράφηκαν η πρόσληψη τροφής, τα σνακ και η σωματική δραστηριότητα.

Οι συνήθειες των εφήβων που ξενυχτούν και οι επιπτώσεις στην υγεία τους

Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι οι έφηβοι που θεωρούνταν «νυχτοπούλια» — δηλαδή πήγαιναν για ύπνο μετά τα μεσάνυχτα και ξυπνούσαν μετά τις 8 π.μ. — κατανάλωναν σταθερά περισσότερες θερμίδες, ιδιαίτερα υδατάνθρακες, και περνούσαν περισσότερο χρόνο καθιστοί. Επίσης είχαν την τάση να τσιμπολογούν περισσότερο, κυρίως αργότερα μέσα στην ημέρα και τη νύχτα.

Επειδή ξυπνούσαν αργά, συχνά παρέλειπαν το πρωινό. Αντί γι’ αυτό, έτρωγαν μεσημεριανό, βραδινό και ένα σνακ αργά το βράδυ, το οποίο συνήθως ήταν λιγότερο υγιεινό σε σύγκριση με ένα τυπικό πρωινό.

Η μεγάλη μεταβλητότητα στη διάρκεια του ύπνου — όταν οι έφηβοι εναλλάσσουν νύχτες με λιγότερο και περισσότερο ύπνο — συνδέθηκε επίσης με λιγότερο υγιεινές συμπεριφορές, ιδιαίτερα με μειωμένη σωματική δραστηριότητα.

Γιατί τα σχολικά ωράρια εντείνουν το φαινόμενο

Η επίδραση του χρονισμού και της αστάθειας του ύπνου στη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα ήταν διπλάσια όταν τα σχολεία λειτουργούσαν. Όταν οι έφηβοι αναγκάζονται να προσαρμοστούν σε ένα εξωτερικό πρόγραμμα και να «παλέψουν» με τους φυσικούς βιολογικούς τους ρυθμούς, φαίνεται να δημιουργείται μια αλυσιδωτή επίδραση στις διατροφικές συνήθειες και στην καθιστική συμπεριφορά τους.

Οι σχέσεις αυτές φαίνεται να μειώνονται κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών, όταν οι έφηβοι έχουν μεγαλύτερη ευελιξία στο πρόγραμμά τους. Ωστόσο, παρατηρήθηκε αυξημένη τάση για τσιμπολόγημα όταν τα παιδιά δεν είχαν σχολείο. «Όταν το ωράριο των γευμάτων και των σνακ των εφήβων δεν συμβαδίζει με το φυσιολογικό βιολογικό τους ρολόι, αυτό απορρυθμίζει ακόμη περισσότερο τον ύπνο τους», δήλωσε ο Fernandez-Mendoza.

Πρακτικές συμβουλές για γονείς και κηδεμόνες

Σύμφωνα με τους ερευνητές, για να ενθαρρυνθούν οι υγιεινές διατροφικές συνήθειες και η σωματική δραστηριότητα, μια βασική στρατηγική θα μπορούσε να είναι η βελτίωση της κανονικότητας και του χρονισμού του ύπνου των εφήβων.

Για παράδειγμα, οι γονείς και οι κηδεμόνες μπορούν να δώσουν έμφαση στα εξής:

• ύπνος νωρίτερα το βράδυ,
• μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου,
• σταθερό πρόγραμμα ύπνου κατά τη σχολική περίοδο,
• μείωση του τσιμπολογήματος το βράδυ και της καθιστικής ζωής όταν τα παιδιά βρίσκονται σε διακοπές.

«Μια σταθερή ρουτίνα ύπνου είναι ένα ισχυρό εργαλείο», δήλωσε η Ballester-Navarro.

Η διατήρηση της καλής υγείας και της πνευματικής διαύγειας αποτελεί βασικό στόχο για πολλούς καθώς μεγαλώνουν, αλλά μια ξεχωριστή ομάδα ηλικιωμένων φαίνεται να ξεπερνά κάθε προσδοκία. Οι λεγόμενοι «SuperAgers» δεν ζουν απλώς πολλά χρόνια, αλλά παράλληλα διατηρούν εξαιρετικές γνωστικές και σωματικές ικανότητες, ακόμα και σε ηλικίες άνω των 80.

SuperAgers: Όταν ο εγκέφαλος γερνά πιο αργά από το σώμα

Η μελέτη αυτού του φαινομένου από το Πανεπιστήμιο Northwestern έχει αποκαλύψει ότι οι εγκέφαλοι των «SuperAgers» μοιάζουν με εκείνους πολύ νεότερων ανθρώπων, ενώ η κοινωνική τους δραστηριότητα, η φυσική κίνηση και η πνευματική διαύγεια φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Η έννοια των SuperAgers μας δείχνει ότι η ευζωία δεν είναι μόνο θέμα διάρκειας ζωής, αλλά και ποιότητας ενώ παράλληλα προσφέρει πολύτιμα μαθήματα για το πώς μπορούμε όλοι να μεγαλώνουμε με υγεία, χαρά και πνευματική ζωντάνια.

Τι είναι οι SuperAgers

Ο όρος «SuperAgers» επινοήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Northwestern, οι οποίοι τους ορίζουν ως: «Ενήλικες άνω των 80 ετών που διαθέτουν μνημονική ικανότητα (γνωστική λειτουργία κωδικοποίησης, αποθήκευσης και ανάκλησης πληροφοριών) ατόμων τουλάχιστον τρεις δεκαετίες νεότερων». Το Northwestern είναι ένα από τα ελάχιστα ιδρύματα παγκοσμίως που διαθέτουν εξειδικευμένα ερευνητικά προγράμματα για αυτό το φαινόμενο.

Μελέτες δείχνουν ότι οι εγκέφαλοι των SuperAgers μοιάζουν με εκείνους πολύ νεότερων ανθρώπων.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Northwestern Medicine, παρατηρείται μικρότερη απώλεια εγκεφαλικού όγκου σε σύγκριση με κάποιον που έχει απλώς μεγάλη διάρκεια ζωής. Για παράδειγμα, ένας 87χρονος με καλή υγεία μπορεί να έχει εγκέφαλο που αντιστοιχεί στην ηλικία του, ενώ ένας SuperAger της ίδιας ηλικίας έχει εγκέφαλο «νεότερο» κατά δεκαετίες.

Βιολογία, περιβάλλον και προσωπικές επιλογές

Η Tamar Gefen, επίκουρη καθηγήτρια στο Κέντρο Γνωστικής Νευρολογίας και Νόσου Αλτσχάιμερ «Mesulam», σημειώνει ότι δεν υπάρχει κάποιο «μαγικό κόλπο» — τουλάχιστον όχι ακόμα. «Όπως οι περισσότερες πορείες της γήρανσης, έτσι και αυτή είναι ένας συνδυασμός βιολογίας, περιβάλλοντος και προσωπικής βούλησης», εξηγεί η ίδια.

Τα χαρακτηριστικά της ευζωίας

Σύμφωνα με την Jennifer Ailshire, αναπληρώτρια καθηγήτρια γεροντολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, οι SuperAgers ξεπερνούν το μέσο προσδόκιμο ζωής της γενιάς τους, διατηρώντας παράλληλα υψηλό επίπεδο σε:

• Σωματική κατάσταση
• Γνωστική λειτουργία
• Ψυχολογική υγεία
• Κοινωνική ευημερία

Ποιο είναι το κοινό χαρακτηριστικό

Ο τρόπος με τον οποίο ο καθένας επιτυγχάνει αυτά τα επίπεδα ευεξίας ποικίλλει σημαντικά. «Για κάποιους είναι ένα ποτήρι μπύρα το βράδυ, για άλλους η πλήρης αποχή από καταχρήσεις. Κάποιοι διοικούν ακόμα επιχειρήσεις, ενώ άλλοι έχουν συνταξιοδοτηθεί προ πολλού», αναφέρει η Gefen.

Το συμπέρασμα; Ο κοινός παρονομαστής φαίνεται να είναι η κοινωνική δραστηριότητα και η τακτική ενασχόληση με ωφέλιμες δραστηριότητες, αν και πάντα υπάρχουν εξαιρέσεις.

5 καθημερινές συνήθειες για μακροζωία και πνευματική διαύγεια

Ερευνητές τόνισαν ότι δεν υπάρχει ένας προκαθορισμένος «οδικός χάρτης» για να γίνει κανείς SuperAger (άτομο με εξαιρετική γνωστική και σωματική υγεία σε προχωρημένη ηλικία). Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες υγιεινές συνήθειες που μπορείτε να υιοθετήσετε για να ενισχύσετε τη γνωστική και σωματική σας λειτουργία όσο μεγαλώνετε.

Ακολουθούν οι βασικές συνήθειες που πρέπει να εντάξετε στην καθημερινότητά σας:

• Βάλτε την κίνηση στη ζωή σας
• Επενδύστε στην κοινωνικοποίηση
• Περιορίστε το ελεγχόμενο άγχος
• Προκαλέστε το μυαλό σας
• Αφιερώστε χρόνο σε όσα σας γεμίζουν

Βάλτε την κίνηση στη ζωή σας

«Πολλές έρευνες δείχνουν ότι η καθημερινή κίνηση του σώματος συνδέεται τόσο με τη μακροζωία όσο και με την υγιή γήρανση», αναφέρει η ερευνήτρια Ailshire. «Δεν χρησιμοποιώ τη λέξη “άσκηση”, γιατί οι περισσότεροι την έχουμε συνδυάσει με το γυμναστήριο ή το τρέξιμο. Μπορεί όμως να πρόκειται απλώς για δραστηριότητες όπως η κηπουρική, οι χειροτεχνίες ή οι δουλειές του σπιτιού».

Ακόμα και το περπάτημα θεωρείται κίνηση, με την ειδικό να προσθέτει ότι το μυστικό των SuperAgers είναι η αποφυγή της καθιστικής ζωής. Παρόλο που οι σύγχρονες δουλειές γραφείου το καθιστούν δύσκολο, οι άνθρωποι αυτοί παραμένουν σωματικά δραστήριοι καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

Επενδύστε στην κοινωνικοποίηση

Οι άνθρωποι που γερνούν όμορφα επιζητούν την κοινωνική επαφή, είτε περνώντας χρόνο με φίλους και συγγενείς, είτε μέσω του εθελοντισμού και της εργασίας. Έρευνες επιβεβαιώνουν ότι όσοι έχουν ισχυρούς κοινωνικούς δεσμούς ζουν περισσότερο και απολαμβάνουν καλύτερη σωματική και ψυχική υγεία.

Περιορίστε το ελεγχόμενο άγχος

Η ζωή είναι από τη φύση της στρεσογόνος. Ωστόσο, η διατήρηση της πνευματικής και σωματικής ευεξίας απαιτεί τη μείωση του περιττού άγχους με κάθε κόστος.

«Πολλοί SuperAgers δηλώνουν πως απέφυγαν να εμπλακούν στα δράματα των άλλων και προσπάθησαν να μην θυμώνουν ή να μην αγχώνονται υπερβολικά», σημειώνει η Ailshire. «Είναι εντυπωσιακό ότι απέφυγαν το στρες όσο μπορούσαν — τουλάχιστον δεν το δημιούργησαν οι ίδιοι».

Προκαλέστε το μυαλό σας

Η νοητική ενδυνάμωση είναι ζωτικής σημασίας για την υγιή γήρανση. Υπάρχουν αμέτρητοι τρόποι να κρατήσετε το μυαλό σας σε εγρήγορση:

• Εκμάθηση μιας νέας γλώσσας.
• Ενασχόληση με ένα μουσικό όργανο.
• Οποιαδήποτε δραστηριότητα προσφέρει γνωστική πρόκληση.

Το «κλειδί», όμως, είναι η δραστηριότητα να σας ευχαριστεί. Όπως επισημαίνει ο ερευνητής Gefen, αν μια εργασία (π.χ. ένα σταυρόλεξο) σας προκαλεί άγχος αντί για ευχαρίστηση, μην πιέζεστε.

Αφιερώστε χρόνο σε όσα σας γεμίζουν

Σύμφωνα με την επιστημονική βιβλιογραφία και τις μαρτυρίες των ίδιων των SuperAgers, αυτοί οι υγιείς ηλικιωμένοι είναι άνθρωποι που «ασχολούνται με πράγματα που τους κάνουν να νιώθουν ευτυχισμένοι και πλήρεις».

Ο Gefen συμφωνεί δίνοντας την εξής συμβουλή: «Ανάλογα με τη δυνατότητα του καθενός, η σύσταση είναι να καταπιανόμαστε με δραστηριότητες που μας κινητοποιούν, μας διασκεδάζουν και δεν μας προκαλούν άγχος».

Οι περισσότεροι άνθρωποι καταναλώνουν καφέ για να προσλάβουν την απαραίτητη ποσότητα καφεΐνης που θα τους επιτρέψει να παραμείνουν σε εγρήγορση κατά τη διάρκεια της ημέρας και να ενισχύσουν τις γνωστικές τους λειτουργίες. Ωστόσο, ανάλογα με τις συνήθειες κατανάλωσης, αυτό μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα στον ύπνο. Η καφεΐνη μπλοκάρει την αδενοσίνη, την ουσία που μας προκαλεί υπνηλία, διατηρώντας τον οργανισμό μας σε εγρήγορση.

Πώς μπορείτε λοιπόν να κοιμηθείτε όταν έχετε πιει καφέ; Ακολουθούν μερικές αποτελεσματικές συμβουλές για έναν καλό βραδινό ύπνο.

10 συμβουλές για να κοιμηθείτε καλά μετά την κατανάλωση καφέ

• Πιείτε άφθονο νερό
• Κάντε γιόγκα ή διαλογισμό
• Διαφοροποιήστε την ένταση του καφέ
• Διαβάστε ένα βιβλίο
• Καθορίστε μια “ώρα διακοπής” καφέ
• Κάντε έναν σύντομο περίπατο
• Τηρήστε ένα πρόγραμμα ύπνου
• Κάντε ένα ζεστό μπάνιο
• Συμπληρώματα μελατονίνης
• Αποφύγετε το φαγητό πριν τον ύπνο

Πιείτε άφθονο νερό

Μια ωφέλιμη συνήθεια είναι να πίνετε ένα μεγάλο ποτήρι νερό πριν από τον πρωινό σας καφέ. Το νερό ενυδατώνει το σώμα και βοηθά στην εξισορρόπηση των επιπέδων καφεΐνης. Η συστηματική κατανάλωση νερού καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας μειώνει την επίδραση της καφεΐνης, βοηθώντας σας να νιώσετε κούραση το βράδυ.

Κάντε γιόγκα ή διαλογισμό

Όταν προσπαθείτε να κοιμηθείτε έχοντας καταναλώσει μεγάλη ποσότητα καφεΐνης, ο στόχος είναι να ηρεμήσετε το σώμα και το μυαλό σας. Ο διαλογισμός και η γιόγκα είναι από τους καλύτερους τρόπους για τη χαλάρωση του νου. Ακόμη και οι ασκήσεις βαθιάς αναπνοής, πριν ξαπλώσετε στο κρεβάτι μπορούν να στείλουν το σήμα στο σώμα σας ότι ήρθε η ώρα για ξεκούραση.

Διαφοροποιήστε την ένταση του καφέ

Αν πίνετε δεύτερο ή τρίτο φλιτζάνι καφέ μέσα στην ημέρα, δοκιμάστε να αλλάξετε την ένταση. Για παράδειγμα, αν το πρωί πίνετε ελαφρύ καβουρδισμένο καφέ (light roast), το μεσημεριανό σας φλιτζάνι μπορεί να είναι μέτριο (medium) και το επόμενο ακόμα πιο σκούρο (dark) ή ακόμα και ντεκαφεϊνέ. Αυτή η σταδιακή μείωση της έντασης της καφεΐνης διευκολύνει τον ύπνο το βράδυ.

Διαβάστε ένα βιβλίο

Το διάβασμα στο κρεβάτι βοηθά στην αποβολή του στρες και, κυρίως, κουράζει τα μάτια. Η συνεχής κίνηση των ματιών από αριστερά προς τα δεξιά πάνω στις σελίδες προκαλεί υπνηλία, ενώ το άνετο περιβάλλον του κρεβατιού ενισχύει το αίσθημα χαλάρωσης.

Καθορίστε μια “ώρα διακοπής” καφέ

Η καφεΐνη μπορεί να χρειαστεί έως και 12 ώρες για να αποβληθεί πλήρως από τον οργανισμό μας. Θέτοντας ένα χρονικό όριο (π.χ. όχι καφέ μετά τις 3 το μεσημέρι), αποτρέπετε την υπερβολική συσσώρευση καφεΐνης που θα σας κρατήσει ξύπνιους το βράδυ.

Κάντε έναν σύντομο περίπατο

Ένα σύντομο περπάτημα γύρω από το σπίτι ή στον κήπο πριν τον ύπνο λειτουργεί ως ήπια άσκηση που εκτονώνει την ενέργεια του σώματος. Επιπλέον, είναι ένας εξαιρετικός τρόπος αποφόρτισης από την ένταση της ημέρας.

Τηρήστε ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου

Προσπαθήστε να κοιμάστε και να ξυπνάτε την ίδια ώρα κάθε μέρα, συμπεριλαμβανομένων των Σαββατοκύριακων. Η αλλαγή της ρουτίνας μπερδεύει τον κιρκάδιο ρυθμό (το βιολογικό μας ρολόι). Όταν συνδυάζετε ακανόνιστο ύπνο με καφεΐνη, η αϋπνία γίνεται σχεδόν βέβαιη.

Κάντε ένα ζεστό μπάνιο

Το ζεστό νερό απελευθερώνει την ένταση από τους μυς και σας προδιαθέτει για ύπνο. Για καλύτερα αποτελέσματα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αιθέρια έλαια όπως λεβάντα ή μανταρίνι, που έχουν αποδεδειγμένα χαλαρωτικές ιδιότητες.

Συμπληρώματα μελατονίνης

Για άτομα που δυσκολεύονται έντονα να κοιμηθούν λόγω καφέ, η μελατονίνη μπορεί να βοηθήσει. Η μελατονίνη είναι η φυσική ορμόνη που ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου-εγρήγορσης. Μια μικρή ενίσχυση μπορεί να επαναφέρει την ισορροπία που διατάραξε η καφεΐνη.

Αποφύγετε το φαγητό πριν τον ύπνο

Το φαγητό προσφέρει ενέργεια στον οργανισμό. Αν συνδυάσετε την ενέργεια των τροφών με τη διέγερση της καφεΐνης, το σώμα σας θα βρίσκεται σε πλήρη εγρήγορση. Αποφύγετε τα σνακ αργά το βράδυ για να επιτρέψετε στον οργανισμό σας να ηρεμήσει.

Ποια είναι η καλύτερη ώρα για να πιείτε καφέ

Η καλύτερη ώρα για να απολαύσετε ένα φλιτζάνι καφέ είναι νωρίς το πρωί, προτού ξεκινήσετε τις δραστηριότητές σας. Τα επίπεδα της κορτιζόλης στο σώμα αυξάνονται φυσικά το πρωί, φτάνοντας στην κορύφωσή τους περίπου 30 λεπτά αφού ξυπνήσετε. Η καφεΐνη μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τα επίπεδα κορτιζόλης, βοηθώντας σας να παραμείνετε σε εγρήγορση και συγκεντρωμένοι.

Αντίθετα, αν θέλετε να εξασφαλίσετε έναν ήρεμο ύπνο το βράδυ, είναι προτιμότερο να αποφεύγετε την κατανάλωση καφέ αργά μέσα στην ημέρα. Η καφεΐνη μπορεί να παραμείνει στον οργανισμό για αρκετές ώρες και να επηρεάσει τον ύπνο σας. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται να αποφεύγετε τον καφέ τουλάχιστον έξι ώρες πριν πάτε για ύπνο.

Η σχέση μας με το φαγητό δεν καθορίζεται μόνο από τη δίαιτα που ακολουθούμε ή από τις θερμίδες που μετράμε, αλλά και από τη συναισθηματική μας κατάσταση. Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι η διάθεση μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το τι επιλέγουμε να φάμε, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για σνακ ή στιγμές αυθόρμητης κατανάλωσης τροφής.

Από το άγχος και την κούραση μέχρι τη χαρά και τον ενθουσιασμό, τα συναισθήματα φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο στις διατροφικές μας επιλογές, συχνά περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε.

Πώς τα συναισθήματα επηρεάζουν τις διατροφικές μας επιλογές

Η συναισθηματική σας κατάσταση μπορεί να επηρεάζει τις επιλογές σας στο φαγητό περισσότερο απ’ όσο φαντάζεστε — ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μικρά σνακ μέσα στην ημέρα. Μια νέα επιστημονική έρευνα ρίχνει φως στον τρόπο με τον οποίο η διάθεση μπορεί να κατευθύνει τις αποφάσεις μας σχετικά με το φαγητό.

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε βρεθεί κάποια στιγμή αντιμέτωποι με μια δημοφιλή δίαιτα ή διατροφική τάση — είτε πρόκειται για διαλείμματική νηστεία που προτείνει ένας φίλος ή συνάδελφος, είτε για την κετογονική δίαιτα (keto) που κάποιο μέλος της οικογένειας ακολουθεί με προγραμματισμένα γεύματα για όλη την εβδομάδα. Στη σύγχρονη καθημερινότητα, οι δίαιτες αποτελούν σχεδόν αναπόφευκτο θέμα συζήτησης.

Ο λόγος είναι εύκολα κατανοητός: πολλές από αυτές τις διατροφικές προσεγγίσεις υπόσχονται γρήγορα αποτελέσματα, κυρίως σε ό,τι αφορά τη ρύθμιση ή την απώλεια βάρους. Η προοπτική μιας άμεσης λύσης είναι φυσικά ελκυστική. Ωστόσο, στην πράξη αρκετά από αυτά τα προγράμματα αποδεικνύονται δύσκολο να υιοθετηθούν μακροπρόθεσμα, ιδιαίτερα όταν η καθημερινότητα και τα συναισθήματά μας επηρεάζουν τις επιλογές μας.

Σκεφτείτε για λίγο την τελευταία φορά που βιώσατε έντονο στρες μετά από μια απαιτητική συζήτηση ή, αντίθετα, τη χαρά μιας γιορτής. Μήπως η διάθεσή σας επηρέασε το τι ή το πόσο φάγατε; Για πολλούς ανθρώπους η απάντηση είναι «ναι». Ακριβώς αυτή τη σχέση επιχείρησε να διερευνήσει μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Food Quality and Preference. 

Οι ερευνητές εξέτασαν πώς η διάθεση και ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας επηρεάζουν τις διατροφικές συμπεριφορές, συγκρίνοντας άτομα που ακολουθούν δίαιτα ή περιορίζουν τις θερμίδες τους με εκείνα που δεν βρίσκονται σε διατροφικό περιορισμό.

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Για να διερευνήσουν τη σχέση μεταξύ διάθεσης, διατροφικού περιορισμού (της πρόθεσης δηλαδή να περιοριστεί η πρόσληψη τροφής) και συναισθηματικής ρύθμισης, οι ερευνητές σχεδίασαν τη μελέτη έτσι ώστε να αντικατοπτρίζει τις καθημερινές διατροφικές συνήθειες. Αντί να παρέχουν γεύματα σε ελεγχόμενο περιβάλλον, οι συμμετέχοντες επέλεγαν τα δικά τους τρόφιμα, επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρατηρήσουν τη συμπεριφορά σε πραγματικές συνθήκες.

Η μελέτη επικεντρώθηκε συγκεκριμένα στην κατανάλωση σνακ. Προηγούμενες έρευνες υποδηλώνουν ότι το τσιμπολόγημα είναι ένας χρήσιμος τρόπος για την καταγραφή της διατροφικής συμπεριφοράς, καθώς είναι συνήθως πιο ευέλικτο και οι επιλογές επηρεάζονται δυνητικά περισσότερο από τα συναισθήματα και τη διάθεση σε σχέση με τα δομημένα γεύματα. Η κατανάλωση σνακ αποτελεί επίσης βασικό δείκτη στις δίαιτες, καθώς μπορεί να συμβάλει στη συνολική πρόσληψη θερμίδων και στις μεταβολές του βάρους με την πάροδο του χρόνου.

Στην έρευνα συμμετείχαν 155 γυναίκες ηλικίας μεταξύ 18 και 65 ετών. Οι ερευνητές εστίασαν συγκεκριμένα στις γυναίκες, καθώς προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να ακολουθήσουν δίαιτες και να καταφύγουν στην υπερφαγία ως απόκριση σε αρνητικά συναισθήματα. Αυτό τις κατέστησε την ιδανική ομάδα για την κατανόηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ διάθεσης, φαγητού και διατροφικού περιορισμού.

Η μεθοδολογία της μελέτης

Κατά τη διάρκεια επτά ημερών, ζητήθηκε από τις συμμετέχουσες να συμπληρώσουν ένα ημερολόγιο σνακ, στο οποίο κατέγραφαν τη συναισθηματική τους κατάσταση πριν από την κατανάλωση κάθε σνακ. Τα σνακ ταξινομήθηκαν ως:

• «Υγιεινά»: Φρούτα, λαχανικά, ανάλατοι ξηροί καρποί, σπόροι.
• «Ανθυγιεινά»: Σοκολάτα, κέικ, γλυκά, πατατάκια.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν επίσης επικυρωμένα ερωτηματολόγια για να αξιολογήσουν τη συνήθη διάθεση των συμμετεχουσών, τις δεξιότητες συναισθηματικής ρύθμισης και τα επίπεδα διατροφικού περιορισμού.

Τι έδειξε η μελέτη

Μετά την ανάλυση μιας περιόδου παρέμβασης επτά ημερών, οι ερευνητές διαπίστωσαν μια σημαντική αλληλεπίδραση μεταξύ της διάθεσης, του τύπου των σνακ και του κατά πόσο ένα άτομο βρίσκεται σε καθεστώς δίαιτας. Συγκεκριμένα, όταν οι συμμετέχοντες ανέφεραν αρνητική διάθεση —συνηθέστερα αίσθημα στρες ή θλίψης— εκείνοι που έκαναν δίαιτα ή περιόριζαν τις θερμίδες τους κατανάλωσαν περισσότερα ανθυγιεινά σνακ σε σύγκριση με όσους δεν ακολουθούσαν περιοριστική διατροφή.

Αντίθετα, όταν οι συμμετέχοντες είχαν θετική διάθεση —όπως το να νιώθουν χαρούμενοι ή ενθουσιασμένοι— όσοι δεν έκαναν δίαιτα έτειναν να καταναλώνουν περισσότερα σνακ συνολικά (υγιεινά και ανθυγιεινά) σε σχέση με τους «εγκρατείς» καταναλωτές.

Αυτά τα ευρήματα οδηγούν σε δύο βασικά συμπεράσματα:

• Η δίαιτα μπορεί να μας κάνει πιο ευάλωτους στα ανθυγιεινά σνακ όταν νιώθουμε ψυχολογικά πιεσμένοι. Προηγούμενες έρευνες υποδηλώνουν ότι τα αρνητικά συναισθήματα μπορεί να εξαντλήσουν τους πνευματικούς πόρους που απαιτούνται για τον αυτοέλεγχο. Αυτό δυσκολεύει όσους κάνουν δίαιτα να παραμείνουν πιστοί στους στόχους τους και να αντισταθούν σε τροφές χαμηλής διατροφικής αξίας.
• Οι άνθρωποι που δεν περιορίζουν την τροφή τους μπορεί να τρώνε περισσότερα σνακ ως ανταπόκριση σε θετικά συναισθήματα. Η καλή διάθεση μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο χαλαρή και «επιτρεπτική» προσέγγιση στο φαγητό, γεγονός που συχνά αυξάνει την ποσότητα κατανάλωσης.

Πώς εφαρμόζεται αυτό στην καθημερινότητα

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τόσο η διάθεση όσο και η μορφή της δίαιτας διαμορφώνουν τον τρόπο —και το είδος— του σνακ που επιλέγουμε. Τι σημαίνει όμως αυτό για τις καθημερινές σας συνήθειες;

Η δίαιτα μπορεί να αυξήσει την κατανάλωση ανθυγιεινών σνακ στις «δύσκολες» στιγμές

Όταν οι συμμετέχοντες ένιωθαν άσχημα, όσοι έκαναν ενεργά δίαιτα ήταν πιο πιθανό να καταφύγουν σε ανθυγιεινές επιλογές. Αυτό δείχνει ότι είναι πιο δύσκολο να ελέγξετε την πρόσληψη τροφής όταν προκύπτει στρες, ειδικά σε στιγμές χωρίς πρόγραμμα, όπως η ώρα του σνακ.

Οι επιλογές σνακ είναι συχνά ζήτημα συνθηκών

Αντί οι επιλογές μας να βασίζονται αποκλειστικά στη «δύναμη της θέλησης», φαίνεται πως εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το τι συμβαίνει τη δεδομένη στιγμή. Στη μελέτη αυτή, οι περιστασιακοί παράγοντες, όπως η διάθεση, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη συμπεριφορά των συμμετεχόντων.

Δώστε προσοχή στη διάθεσή σας, όχι μόνο στους κανόνες της δίαιτας

Αντί να βασίζεστε μόνο σε αυστηρούς κανόνες, προσπαθήστε να παρατηρήσετε πώς η ψυχολογία σας επηρεάζει τις διατροφικές σας επιλογές. Η αναγνώριση προτύπων —όπως το να αναζητάτε συγκεκριμένα τρόφιμα όταν έχετε άγχος— είναι το πρώτο βήμα για τη δημιουργία πιο βιώσιμων και σταθερών διατροφικών συνηθειών.

Απλές στρατηγικές για καλύτερη διάθεση και κατανάλωση υγιεινών σνακ

Μερικοί αποτελεσματικοί τρόποι για να βελτιώσετε τη διάθεσή σας και να υποστηρίξετε τις υγιεινές σας επιλογές περιλαμβάνουν:

• Ήπια σωματική δραστηριότητα: Ακόμα και λίγα λεπτά κίνησης μπορούν να αλλάξουν τη νοοτροπία σας και να μειώσουν την παρορμητική τάση για φαγητό.
• Σύντομος καθοδηγούμενος διαλογισμός: Μια στιγμή ηρεμίας και αναπνοής μπορεί να σας βοηθήσει να κάνετε μια παύση πριν αναζητήσετε φαγητό για συναισθηματική εκτόνωση.
• Ένας περίπατος στη φύση: Ο φρέσκος αέρας και η αλλαγή περιβάλλοντος μπορούν να «σπάσουν» τον κύκλο του συναισθηματικού φαγητού λόγω στρες.
• Επικοινωνία με ένα αγαπημένο πρόσωπο: Μιλώντας για το πώς νιώθετε, βελτιώνετε τη διάθεσή σας και αποσπάτε την προσοχή σας από τα ανθυγιεινά σνακ με φυσικό τρόπο.