Ηλεία: Είχε στηθεί και «φάμπρικα» αρπαγής συντάξεων και επιδομάτων σε δομή φιλοξενίας ηλικιωμένων – Το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας

Σοκ προκαλούν οι αποκαλύψεις για δομή φιλοξενίας ευάλωτων ηλικιωμένων στην Ηλεία, καθώς μέλη του προσωπικού κατηγορούνται ότι έδεναν τους ανήμπορους γέροντες και τους έπαιρναν τις συντάξεις τους. Οι λεπτομέρειες της βάναυσης συμπεριφοράς περιέχονται στο πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ), έπειτα από δίμηνη έρευνα των επιθεωρητών της. Σύμφωνα με το πόρισμα, ο επιστημονικά υπεύθυνος ιατρός της δομής διαβιούσε μόνιμα σε… νησί, έδινε οδηγίες τηλεφωνικά, ενώ τις σχετικές ιατρικές εντολές τις υπέγραφε εκ των υστέρων κατά τις αραιές επισκέψεις του στη μονάδα.

Ωστόσο, στη δομή φαίνεται πως είχε στηθεί και «φάμπρικα» αρπαγής συντάξεων και επιδομάτων των ηλικιωμένων από το προσωπικό, χωρίς εξουσιοδότηση των ασθενών.

Διαπιστώθηκε ότι «το οικοτροφείο διενήργησε σημαντικού ύψους δαπάνες με χρήματα των ενοίκων (συντάξεις και επιδόματα), παρά το γεγονός ότι αυτές ήταν επιλέξιμες για χρηματοδότηση από τον κρατικό Προϋπολογισμό. Για την κάλυψη αναγκών του συνόλου των ενοίκων, όπως για παράδειγμα είδη από σούπερ μάρκετ, γεύματα και άλλα, υιοθετήθηκε η πρακτική της “εκ περιτροπής” χρέωσης ποσών ανά ένοικο», φέρεται να καταγράφεται στο πόρισμα, στο οποίο προστίθεται: «Διαπιστώθηκε ότι τα χρήματα των ενοίκων παραδίδονταν στο οικοτροφείο από τον ταχυδρόμο, παραλαμβάνονταν από εργαζομένους της δομής υπογράφοντας με τα αρχικά των δικαιούχων, χωρίς να διαθέτουν σχετικά νομιμοποιητικά έγγραφα (εξουσιοδότηση, συμβολαιογραφική πράξη, πληρεξούσιο)». Μάλιστα, η παράνομη αυτή πρακτική ακολουθήθηκε και στην περίπτωση αποβιώσαντος ηλικιωμένου, καθώς κάποια από τα μέλη του προσωπικού εισέπραξαν τη σύνταξή του 15 ημέρες μετά τον θάνατό του…

Σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, η δομή λειτουργεί από αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία, υπάγεται στο υπουργείο Υγείας και στην Υγειονομική Περιφέρεια, ενώ αποσπά κονδύλια από το Δημόσιο. Η συγκεκριμένη εταιρεία διαθέτει και άλλες δομές στην ελληνική επικράτεια.

Καταγγελία εργαζομένου

Η έρευνα των επιθεωρητών της ΕΑΔ ξεκίνησε έπειτα από επώνυμη καταγγελία που υπέβαλε στο υπουργείο Υγείας πρώην εργαζόμενος της δομής που δεν άντεξε τον βασανισμό των γερόντων. Η καταγγελία διαβιβάστηκε στην ΕΑΔ και αποτέλεσε τη βάση για τον ενδελεχή έλεγχο που ακολούθησε. Η συγκεκριμένη μονάδα ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης στην Ηλεία διαθέτει 15 κλίνες και σήμερα φιλοξενεί 13 ηλικιωμένους ασθενείς με άνοια, νόσο Αλτσχάιμερ και συναφείς διαταραχές.

Ηδη η έκθεση ελέγχου της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για κακομεταχείριση και εκμετάλλευση ευάλωτων ασθενών διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για περαιτέρω ποινική αξιολόγηση. Επίσης, ευθύνες προκύπτουν και για δύο υπαλλήλους ΟΤΑ πρώτου βαθμού (κοινωνιολόγου και κοινωνικού λειτουργού) που είχαν εμπλακεί στη διαδικασία εισαγωγής ενοίκων στο οικοτροφείο. Οι ευάλωτοι ασθενείς στερούνταν οικογενειακού περιβάλλοντος, δεν υπήρχαν συγγενείς τους που να ενδιαφέρονται για την κατάσταση της υγείας τους ή να τους επισκέπτονται, με αποτέλεσμα να είναι ανήμποροι να αντιμετωπίσουν την κακομεταχείριση και την εκμετάλλευσή τους από τους υπευθύνους της δομής.

Σύμφωνα με το πόρισμα της ΕΑΔ, «επιβεβαιώθηκαν κρούσματα σωματικής και ψυχολογικής βίας, με το προσωπικό να προχωρά ακόμη και στην ακινητοποίηση με δέσιμο των ηλικιωμένων, οι πρακτικές αυτές εφαρμόζονταν χωρίς την παρουσία επιστημονικά υπευθύνου και δεν καταγράφονταν στο προβλεπόμενο βιβλίο λογοδοσίας, όπως ορίζουν οι κανονισμοί».

Κατόπιν ενημέρωσης από το κλιμάκιο ελέγχου, ο αρμόδιος εισαγγελέας Πρωτοδικών εκκίνησε τη διαδικασία υποβολής μίας ενοίκου της δομής σε καθεστώς δικαστικής συμπαράστασης. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε από τους επιθεωρητές ότι οι εργαζόμενοι του οικοτροφείου ενεργώντας αυτοβούλως είχαν μεταφέρει μέρος της οικοσκευής που ανήκε στην υπέργηρη ένοικο (χωρίς οικογενειακό περιβάλλον) στον χώρο του οικοτροφείου δηλώνοντας ότι αποτελεί πάγιο εξοπλισμό της μονάδας. Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη γυναίκα δεν διέθετε συγγενείς πολλαπλασιάζει τα ερωτήματα για τη συστηματική εκμετάλλευση των ευάλωτων ατόμων που διαβιούσαν στη δομή.

Επίσης ως προς την άσκηση σωματικής και ψυχολογικής βίας σε ένοικο, επιβεβαιώθηκε η καθήλωσή του, ενώ κατά την εξέταση προσώπων προέκυψαν και άλλες περιπτώσεις περιορισμού, οι οποίες δεν καταγράφηκαν στο τηρούμενο βιβλίο λογοδοσίας, με τον επιστημονικά υπεύθυνο ιατρό να διαβιοί στο νησί του…

Από τον έλεγχο του κλιμακίου της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας διαπιστώθηκε ότι οι εργαζόμενοι δεν είχαν προσκομίσει κατά την ημερομηνία πρόσληψής τους τα απαραίτητα δικαιολογητικά προς απόδειξη του λευκού ποινικού μητρώου, δεν διέθεταν την απαιτούμενη επαγγελματική εμπειρία στον χώρο της ψυχικής υγείας, ενώ οι επιθεωρητές έκριναν ότι ο υφιστάμενος εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας χρήζει άμεσης επικαιροποίησης.

Αντιφάσεις

Σκιές προέκυψαν και για τις συνθήκες θανάτου δύο ενοίκων. Στη μία περίπτωση το νοσηλευτικό προσωπικό δεν ενημέρωσε εγκαίρως τον υπεύθυνο ιατρό για την επιδείνωση της υγείας ασθενούς κατά τη διάρκεια της νύχτας. Ακόμη, εντοπίστηκε σοβαρή αντίφαση, καθώς ενώ το ιατρικό πιστοποιητικό ανέφερε ότι ο θάνατος επήλθε σε νοσοκομείο, ωστόσο το ΕΚΑΒ βεβαίωσε ότι ο ασθενής είχε ήδη καταλήξει εντός της δομής πριν από τη διακομιδή του.

Στην πρόταση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας προς το υπουργείο Υγείας ζητείται να προβεί στην έκδοση εγκυκλίων ως προς τον τρόπο διαχείρισης των εισοδημάτων των ωφελουμένων που διαβιούν σε μονάδες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης. Οι συνεχείς αποκαλύψεις για κενά εποπτείας σε δομές φροντίδας ευάλωτων ηλικιωμένων σε ολόκληρη τη χώρα επιτάσσει την ενίσχυση των ελέγχων για τη διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης των ατόμων με σοβαρά προβλήματα υγείας.