Σύλλογος Εστίασης Μεσσηνίας: Επιστολή στην Υπουργό Πολιτισμού-ΦΡΕΝΟ στον παραλογισμό των πνευματικών δικαιωμάτων

Σε μια σοβαρή θεσμική παρέμβαση προχώρησε για ακόμα μια φορά ο Σύλλογος Εστίασης Μεσσηνίας (ΣΕΜ), αποστέλλοντας ανοικτή επιστολή προς την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, κοινοποιώντας την παράλληλα στους βουλευτές Μεσσηνίας.

Το θέμα που θέτει ο Σύλλογος αφορά το εξαιρετικά δυσλειτουργικό και αναχρονιστικό καθεστώς είσπραξης των πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων μουσικής στην Ελλάδα. Όπως τονίζεται, η τρέχουσα κατάσταση, όπου οι επιχειρηματίες καλούνται να πληρώνουν ταυτόχρονα τρεις διαφορετικούς φορείς (Αυτοδιαχείριση, ΕΔΕΜ και GEA) προκαλεί οικονομικό & διοικητικό βάρος ενώ παράλληλα οδηγεί μαθηματικά στην επιλογή ξένων πλατφορμών ελεύθερης μουσικής , εξοβελίζοντας το ελληνικό τραγούδι από τους δημόσιους χώρους.

Η Ανοιχτή Επιστολή του ΣΕΜ προς την Υπουργό Πολιτισμού:

ΘΕΜΑ: «Ανάγκη Θεσμικού Εκσυγχρονισμού και Ίδρυσης Ενιαίου Μηχανισμού Είσπραξης Πνευματικών και Συγγενικών Δικαιωμάτων Μουσικής – Άρση του Αναχρονιστικού Κατακερματισμού της Αγοράς»

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Με την παρούσα επιστολή, ο Σύλλογος Εστίασης Μεσσηνίας (ΣΕΜ) εκφράζει την έντονη ανησυχία και τον προβληματισμό του αναφορικά με το υφιστάμενο, εξαιρετικά δυσλειτουργικό και αναχρονιστικό καθεστώς είσπραξης των πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων μουσικής στη χώρα μας. Ένα καθεστώς που πλήττει βάναυσα τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, προκαλεί μόνιμη σύγχυση στους επαγγελματίες και, εν τέλει, αποβαίνει εις βάρος των ίδιων των δημιουργών και ερμηνευτών.

Η κατάρρευση του παλαιού εισπρακτικού συστήματος δεν οδήγησε, ως όφειλε, σε έναν ορθολογικό ανασχηματισμό της αγοράς. Αντίθετα, παγίωσε μια πρωτοφανή ελληνική ιδιαιτερότητα: τον πλήρη κατακερματισμό των εισπρακτικών μηχανισμών. Σήμερα, οποιοσδήποτε επαγγελματίας επιθυμεί να μεταδίδει νόμιμα εμπορική μουσική στο κατάστημά του, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια δαπανηρή και δαιδαλώδη γραφειοκρατία ενώ υποχρεούται να διαπραγματεύεται, να συμβάλλεται και να πληρώνει ταυτόχρονα τρεις διαφορετικούς φορείς (Αυτοδιαχείριση, ΕΔΕΜ και GEA).

Αυτή η κατάτμηση έχει επιφέρει στον κλάδο των επαγγελματιών πλήρη σύγχυση, καθώς οι επιχειρηματίες αδυνατούν να κατανοήσουν το εύρος και τη νομιμότητα του ρεπερτορίου που εκπροσωπεί ο κάθε φορέας, με αποτέλεσμα να εκτίθενται σε συνεχή νομική και οικονομική αβεβαιότητα.

Η τριπλή αυτή οικονομική και διοικητική επιβάρυνση ωθεί μαθηματικά χιλιάδες επιχειρήσεις στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων, στέφοντας αυτές προς ξένες πλατφόρμες παροχής ελεύθερης μουσικής (Royalty-Free), εναλλακτική που αποτελεί πλέον μονόδρομο επιβίωσης για τον κλάδο.

Η εξέλιξη αυτή όπως είναι αντιληπτό, ελλοχεύει έναν εθνικό και πολιτισμικό κίνδυνο: τον σταδιακό αλλά πλήρη αφελληνισμό της μουσικής υπόκρουσης σε κάθε επαγγελματικό χώρο. Το ελληνικό τραγούδι, ο Έλληνας συνθέτης, ο στιχουργός και ο εγχώριος ερμηνευτής εξοβελίζονται από τους δημόσιους χώρους, με ανυπολόγιστες συνέπειες για την πολιτιστική μας ταυτότητα.

Επιπρόσθετα, ο παρωχημένος αυτός μηχανισμός βλάπτει πρωτίστως τους ίδιους τους δικαιούχους των πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων, τόσο ηθικά όσο και οικονομικά, καθότι οδηγεί σε:

1. Σπατάλη Πόρων σε Δικαστικές Διενέξεις: Αντί οι Οργανισμοί Συλλογικής Διαχείρισης (ΟΣΔ) να διοχετεύουν τους πόρους τους στην υποστήριξη των καλλιτεχνών, αναλώνονται σε ατέρμονες, κοστοβόρες δικαστικές διαμάχες με επαγγελματίες διαφόρων δραστηριοτήτων (εστιατόρια, καφετέριες, μπαρ, ξενοδοχεία, καταστήματα λιανικής, κομμωτήρια, γυμναστήρια, τουριστικά λεωφορεία κ.α.)
2. Υψηλό Λειτουργικό Κόστος: Η αδυναμία συνεννόησης μεταξύ των φορέων και η διατήρηση παράλληλων εισπρακτικών δομών διογκώνουν τα εσωτερικά τους έξοδα, με αποτέλεσμα τα χρήματα που εισπράττονται αντί να καταλήγουν στους δημιουργούς να εξανεμίζονται σε δαπάνες συντήρησης του τριπλού αυτού μηχανισμού.
3. Ηθική Απαξίωση: Η επιθετική και αποσπασματική προσέγγιση των ΟΣΔ απέναντι στην αγορά διαρρηγνύει τις σχέσεις των καλλιτεχνών με μια σειρά επαγγελματιών και ειδικά με αυτό της εστίασης, έναν κλάδο που ιστορικά αποτελούσε τον φυσικό σύμμαχο και προβολέα του έργου τους.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμένει η αρνητική εξαίρεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εμφανίζοντας τους περισσότερους και πιο ασυντόνιστους μηχανισμούς πληρωμής ενώ άλλα προηγμένα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν υιοθετήσει προ πολλού το σύστημα του «Ενιαίου Παραθύρου» (One-Stop Shop), εκσυγχρονίζοντας πλήρως τη διαδικασία.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν χώρες όπως το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Ιρλανδία, η Αυστρία, η Δανία, η Φινλανδία και η Σουηδία. Στις χώρες αυτές, οι υπόχρεες επιχειρήσεις απαλλάσσονται από τη γραφειοκρατική αναζήτηση πολλαπλών οργανισμών, καθώς διαθέτουν θεσμοθετημένους μηχανισμούς ενιαίας είσπραξης. Ο επαγγελματίας συμβάλλεται και εξοφλεί τις υποχρεώσεις του μέσω μίας και μόνο διαδικασίας, ενώ η εσωτερική κατανομή των εσόδων προς τους επιμέρους δημιουργούς και ερμηνευτές αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των ίδιων των οργανισμών.

Αίτημά μας, αποτελεί η άμεση νομοθετική παρέμβαση της Πολιτείας για τη θεσμοθέτηση ενός Ενιαίου Φορέα ή Μηχανισμού Είσπραξης (One-Stop Shop) στα πρότυπα των υπόλοιπων ευρωπαϊκών κρατών. Ένας τέτοιος μηχανισμός θα εξασφαλίσει:

• Ένα και μοναδικό τιμολόγιο για τον κάθε επαγγελματία, βάζοντας τέλος στην ανάγκη παράλληλης παρακολούθησης και εξόφλησης πολλαπλών λογαριασμών.
• Θεσμική και Νομική Ασφάλεια προστατεύοντας τον επαγγελματία από τον κίνδυνο αντικρουόμενων απαιτήσεων και αλληλοεπικαλυπτόμενων προστίμων.
• Δραστική μείωση του λειτουργικού κόστους είσπραξης, ώστε να αποδίδονται περισσότερα χρήματα στους ίδιους τους δικαιούχους των δικαιωμάτων.
• Διάσωση της ελληνικής μουσικής σε κάθε επαγγελματικό χώρο μέσα από ένα βιώσιμο, καθολικό και δίκαιο σύστημα, που θα συμβάλλει στην ανάκτηση της χαμένης εμπιστοσύνης των επαγγελματιών και συνακόλουθα στην ενίσχυση των εσόδων των ίδιων των καλλιτεχνών.

Επιδίωξή μας αποτελεί η εστίαση ως κλάδος να συνεχίζει να στηρίξει τον ελληνικό πολιτισμό και τους ανθρώπους του, υπό την προϋπόθεση ενός κράτους δικαίου που σέβεται τους ανθρώπους της εστίασης και προάγει τη διαφάνεια και την απλούστευση των διαδικασιών, μακριά από αναχρονιστικά μονοπάτια και παράλογες γραφειοκρατικές αγκυλώσεις.